analyse

Duitser Weber zet race om Europese topjobs in gang

Manfred Weber tijdens een conferentie van de EVP in Madrid. ©EPA

De Beierse conservatief stelt zich kandidaat om Jean-Claude Juncker op te volgen als voorzitter van de Europese Commissie. Maar de race is lang niet gelopen.

Manfred Weber maakte op Twitter bekend dat hij in de race stapt om 'spitskandidaat' te worden van de centrumrechtse Europese Volkspartij (EVP), waartoe ook de Belgische christendemocraten behoren. Hij hoopt op die manier in poleposition te komen voor de job van voorzitter van de Europese Commissie.

De 46-jarige Weber is fractieleider van de centrumrechtse EVP in het Europees Parlement, de grootste fractie in het halfrond. Het was een publiek geheim dat hij de voorbije weken steun zocht in Europa en zowel bij zijn Beierse CSU als bij de CDU van kanselier Angela Merkel lobbyde voor de nieuwe stap in zijn carrière.

Het idee achter de spitzenkandidaten is dat elke politieke formatie in het Europees Parlement een gezicht kiest voor de verkiezingen in Europa. De boegbeelden zijn meteen ook de partijkandidaat voor de stoel van Juncker.

In 2014 werd Jean-Claude Juncker, die eveneens tot de EVP behoort, als eerste Commissievoorzitter via het systeem van spitskandidaten aangeduid. Het idee achter de spitskandidaten is dat elke politieke formatie in het Europees Parlement een gezicht kiest voor de verkiezingen in heel Europa.

De boegbeelden zijn meteen ook de partijkandidaat voor de stoel van Juncker. De kandidaat van de politieke groep die bij de Europese verkiezingen van mei 2019 de meeste stemmen krijgt, kan als eerste een gooi doen naar de topjob.

Te vroeg in de race?

Een gelopen race is het zeker niet. De EVP opent donderdag officieel de brievenbus voor spitskandidaturen. Op 8 november beslist de partij over haar boegbeeld voor de Europese verkiezingen.

De aanloop naar de Europese verkiezingen is erg lang. Juncker werd pas in maart 2014, twee maanden voor de Europese verkiezingen, op het zadel gehesen. Namen die heel vroeg in de Europese stoelendans naar boven komen, zijn vaak opgebrand voor de strijd losbarst.

In het nadeel van Weber speelt ook zijn gebrek aan bestuurservaring. Hij maakte carrière in het parlement, maar maakte nooit deel uit van een regering. Tot nu waren de meeste voorzitters van de Europese Commissie oud-premiers.

Wie kiest Merkel?

Bovendien zijn er nog andere kapers op de kust. De Finse oud-premier Alexander Stubb beslist later deze maand of hij zich kandidaat stelt. De brexitonderhandelaar Michel Barnier loopt al langer in de kijker.

Het blijft ook onduidelijk of Weber echt steun van Merkel krijgt. Die is nooit een fan geweest van het systeem van spitskandidaten. Ze liet wel al uitschijnen dat ze liever een Duitser aan het hoofd van de Europese Commissie heeft dan bij de Europese Centrale Bank.

Merkel liet al uitschijnen dat ze liever een Duitser aan het hoofd van de Europese Commissie heeft dan bij de Europese Centrale Bank.

Een topjob voor de Beierse Weber is voor Merkel veel minder evident dan een voor enkele van haar oude getrouwen uit de CDU. De namen van Peter Almaier en Ursula Von der Leyen doen al weken de ronde.

Te coulant voor Orban

Weber heeft de reputatie van een 'bruggenbouwer', zegt Vlaams Europarlementslid Ivo Belet (CD&V). Maar hij behoort tot de rechts-conservatieve vleugel in het halfrond. De klassieke christendemocratische partijen voelen zich ongemakkelijk bij de al te coulante houding van de EVP-partijtop tegenover de Hongaarse premier Viktor Orbán en diens anti-Europese oprispingen.

Weber heeft Orbán nodig om de grootste partij in het Europees Parlement te blijven. Maar de EVP dreigt, net als andere centrumpartijen, steun te verliezen ten voordele van meer extreme, vaak populistische en anti-Europese partijen. Zelfs als Weber de race uitdoet en aan de slag gaat als 'formateur' voor de volgende Commissie, heeft hij de steun van minstens twee andere Europese fracties nodig.

Wat doet Macron?

De steun voor het proces van de spitskandidaten bij de Europese leiders is beperkt. In februari opperde een meerderheid dat zij de nieuwe Commissievoorzitter zouden moeten kiezen, weliswaar rekening houdend met de uitslag van de Europese verkiezingen.

Vooral de Franse president Emmanuel Macron is kritisch voor de spitskandidaten, niet in het minst omdat hij net als in eigen land een Europese beweging wil opzetten met een pan-Europese verkiezingscampagne.

Macron is druk bezig de bestaande politieke partijen te besnuffelen. Hij heeft al goede contacten met liberale partijen, waaronder Ciudadanos in Spanje, maar hengelt ook naar centrumpartijen uit de EVP-familie zoals het burgerplatform van Europees Raadsvoorzitter Donald Tusk.

De liberale Alde van Guy Verhofstadt hoopt op een samenwerking met Macron en een gezamenlijke campagne. De Deense eurocommissaris voor Concurrentie, Margrethe Vestager, zou een van de boegbeelden kunnen zijn. Concrete beslissingen zijn niet voor meteen, is te horen.

Snuffelronde

Morgen ontmoeten de drie liberale premiers van de Benelux Macron voor een overleg in de aanloop naar de informele EU-top van Salzburg, over twee weken. Het is duidelijk dat de ontmoeting een charmeoperatie wordt om Macron dichter bij Alde te brengen.

Vrijdag is er overleg tussen Merkel en Macron. Ook daar zal ongetwijfeld gesproken worden over de Europese topjobs en de strategie voor de Europese verkiezingen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content