Europa gaat twee jaar 'luisteren' naar burger

Dubravka Suica, Europees commissaris, trekt mee het initiatief. ©EPA

Na de brexit zijn de Europese instellingen toe aan een grondig zelfonderzoek in overleg met de kiezer. Een conferentie over zijn toekomst moet Europa democratischer maken.

Het voltallige Europees Parlement ging woensdag in een resolutie achter het idee staan van een conferentie over de hervorming van de Europese Unie. Het parlement wil een inclusieve aanpak van onderuit.  

Het Europees Parlement krijgt een centrale rol, net als de burgerparticipatie via de zogenaamde burgeragora's

Volgens de Kroatische EU-commissaris Dubravka Suica wordt het een 'unieke gelegenheid om samen met de burgers na te denken over de toekomst van Europa. De startdatum is 9 mei, precies 70 jaar na de Schuman-verklaring die de aanzet voor de Europese integratie vormde.

Het Europees Parlement krijgt een centrale rol, net als de burgerparticipatie via de zogenaamde burgeragora's. 'De oude manier van politiek bedrijven werkt niet meer', zegt Suica.

Weinig transparant

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, beloofde bij haar aantreden in juli vorig jaar een conferentie over de toekomst van Europa. Het idee was haar ingefluisterd door de Franse president Emmanuel Macron die de leiding wilde toevertrouwen aan de Belgische ex-premier Guy Verhofstadt.

De organisatie van de conferentie lag maanden lam door de onvrede in het Europees Parlement

Macron vond de manier van besluitvorming in Europa te weinig transparant en te ver afstaan van de burger. Zelf speelde de Franse president een cruciale rol in de verdeling van de Europese topjobs. De voordracht van Von der Leyen botste in het Europees Parlement op veel weerstand, omdat de toenmalige Duitse minister niet aan de Europese verkiezingen had deelgenomen.

Verdeling topjobs

Het Europees Parlement had zelf een systeem van spitzenkandidaten opgezet, met boegbeelden van de politieke partijen die in heel Europa campagne voerden. De spitsen van de grootste twee partijen, de Beierse conservatief Manfred Weber en de sociaaldemocraat Frans Timmermans, werden door de regeringsleiders gedumpt voor Von der Leyen.

De onvrede in het Europees Parlement legde het overleg over het opzetten van de Europese conferentie maanden lam. De ruzie ging vooral over wie de voorzitter mocht worden. Intussen startten vertegenwoordigers van de drie grootste fracties in het Europees halfrond, onder druk van de andere  EU-instellingen, een werkgroep op. Daarin zaten de Belgen Verhofstadt voor het liberale Renew en Philippe Lamberts voor de groenen.

Verhofstadt voorzitter?

Volgende week publiceert de Commissie haar visie op de conferentie. Een week later overleggen de ministers van Europese zaken in Brussel erover. Nadien moeten de drie instellingen het eens worden over de doelstellingen, reikwijdte en de organisatie.

De denk- en luisteroefening zal twee jaar duren. Vraag is wat daarna gebeurt met het mandaat. Of de conferentie uitmondt in institutionele of verdragswijzigingen laat het parlement in het midden. De EU-leiders zijn daar beslist geen voorstander van. Ze zijn bang voor een herhaling van de Europese conventie die twintig jaar geleden in het leven werd geroepen.

Het parlement pleit wel voor een degelijke follow-up. Wie de conferentie zal voorzitten is nog niet bepaald. Verhofstadt zou een kanshebber zijn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect