Advertentie
reportage

Gezocht: burgemeester die teloorgang van Rome stopt

Het Colosseum in Rome. De stad heeft een patrimonium dat uniek is in de wereld, maar gaat gebukt onder schulden en corruptie. ©ZUMAPRESS.com

De strijd om het burgemeesterschap in Rome wordt zondag en maandag beslecht. De Romeinen hopen vooral op een leider die komaf maakt met de neergang. ‘De bussen zijn zo oud dat ze in brand vliegen.’

Het is voorbij middernacht in Prati, een van de elegantste woonwijken in Rome. De laatste wandelaars, die zich in de eerste herfstkou over de boulevards langs de platanen haasten, kijken zelfs niet meer op van wat ze zien. De scène is intussen vertrouwd: een groot everzwijn, met in zijn zog een vrolijk troepje biggen, zoekt rustig wroetend naar voedsel tussen het afval dat over de stoep verspreid ligt.

De everzwijnen die zich in de hoofdstad hebben gevestigd, zijn zo talrijk dat ze zelfs bij de gemeenteraadsverkiezingen een issue werden. ‘Was er een everzwijnenpartij, dan zou die de verkiezingen met vlag en wimpel winnen’, klinkt het. De Romeinen hebben hun gevoel voor ironie niet verloren. En hun fatalisme evenmin.

Dieren zijn alomtegenwoordig in Rome. Niet alleen everzwijnen maar ook meeuwen, ratten en vossen. Allemaal worden ze aangetrokken door de uitpuilende vuilnisbakken. Ze zijn zowat het symbool geworden van het falende beleid van aftredend burgemeester Virginia Raggi. Nochtans boekte die jonge bezielster van de Vijfsterrenbeweging in 2016 een klinkende verkiezingsoverwinning, met 67 procent van de stemmen. Zij beloofde toen ‘de stad in minder dan een maand schoon te maken’.

De essentie

  • De Romeinen trekken zondag en maandag naar de stembus om een nieuwe burgemeester te kiezen.
  • De strijd gaat tussen de linkse kandidaat Roberto Gualtieri en de rechtse politicus Enrico Michetti.
  • De winnaar wacht een Herculestaak. De problemen in de Italiaanse hoofdstad zijn legio: van afvalproblematiek over kerkhofchaos tot lamentabel openbaar vervoer.

Raggi hoopte op een tweede ambtstermijn, maar sneuvelde begin deze maand in de eerste ronde van de lokale verkiezingen. Zondag en maandag beslechten de kiezers de eindstrijd om het Capitool. Daarin neemt Enrico Michetti, de kandidaat van rechts en extreemrechts, het op tegen Roberto Gualtieri van de centrumlinkse Democratische Partij (PD). Beiden beseffen welke erfenis op hun schouders rust. Daarom hebben ze hun verkiezingsbeloftes veiligheidshalve getemperd.

Ongehoorzaam

‘Rome is geen hoofdstad die je kan besturen zoals eender welke andere stad’, zegt architecte Umberta Cantù. ‘Het is een uiterst complexe metropool met ministeries en ambassades, en het decor voor aanhoudende betogingen. Rome huisvest het Vaticaan en een artistiek patrimonium dat uniek is in de wereld.’

Maar Rome gaat gebukt onder schulden en corruptie. Daardoor is de dienstverlening aan de burgers ondermaats. De straten zijn verzadigd door het verkeer en het systeem van de vuilnisophaling is zo’n zootje dat de plaatselijke autoriteiten er maar geen oplossing voor vinden.

Rome staat in brand. Letterlijk en figuurlijk. Aan de vooravond van de eerste ronde van de verkiezingen brak brand uit onder de historische brug Ponte dell’ Industria, die in de tweede helft van de 19de eeuw door een Belgische onderneming werd gebouwd. De volgende dag ging een stelplaats met autobussen in vlammen op. Mogelijk was kwaad opzet in het spel. Het doelwit was het stedelijke openbaarvervoerbedrijf Atac, dat geen goede reputatie geniet.

De auroriteiten vinden maar geen oplossing voor de vuilnisophaling. ©AFP

Rome is een hoofdstad met een majestueuze schoonheid, maar is ook ongehoorzaam en onhandelbaar. Het is een complexe stad met veel gedaanten en met verschillende karakters, die op het eerste gezicht onverzoenbaar zijn. Aan de ene kant is er de elegante binnenstad, met haar chique boetieks en haar groeiend aantal luxehotels. Daarnaast zijn er de vele vervallen buitenwijken. Daar wonen heel wat Romeinen die het niet kunnen opbrengen om te gaan stemmen, omdat ze zich door de politici in de steek gelaten voelen.

Geconfronteerd met deze ‘stedelijke schizofrenie’ maakt zowel Michetti als Gualtieri zich sterk dat hij de hoofdstad en haar gedesillusioneerde inwoners het eergevoel van weleer zal teruggeven.

‘Raggi vindt dat ze haar best heeft gedaan om de problemen op te lossen, maar in de praktijk is er jammer genoeg niets veranderd. Kijk naar het gebrekkige afvalbeheer. We weten dat er te weinig verwerkingsinstallaties zijn in de streek, maar we begrijpen niet waarom het zo moeilijk is om eens en voor altijd komaf te maken met dat probleem’, zegt landmeter Saverio Galazzo. ‘De Vijfsterrenbeweging beloofde ons verandering en gaf ons goede hoop. Maar de partij is net als de andere in de val gelopen van de compromissen en het politieke gekonkelfoes. Als puntje bij paaltje komt, heeft ze ons niets positiefs nagelaten.’

Zodra je in deze stad een schop in de grond steekt, stuit je op resten van prehistorisch, keizerlijk of middeleeuws Rome.
Umberta Cantù
Italiaanse architecte

Het wegwerken van het afvalprobleem is een hele uitdaging. Er zijn de interne gebreken bij Ama, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor het afvalbeheer. De beschikbare verbrandingsinstallaties zijn oververzadigd en ook het transport van de tonnen vuilnis naar andere Italiaanse regio’s - en zelfs naar het buitenland - loopt mank.

Gualtieri heeft een ambitieus plan voorgesteld, steunend op de principes van recyclage en de kringeconomie. Volgens de kandidaat van links volstaan 18 maanden om de hoofdstad uit haar benarde situatie te redden. Rivaal Michetti rekent op de reputatie van één man: Guido Bertolaso, de voormalige directeur van de Italiaanse burgerbescherming. De kandidaat van rechts heeft beloofd Bertolaso tot ‘buitengewoon commissaris voor het stedelijke decor’ te benoemen als hij de burgemeestersverkiezing wint.

Kerkhofchaos

Naast de ‘vuilnischaos’ is er ook ‘kerkhofchaos’ in Rome. Het is een oud zeer dat door de vele sterfgevallen tijdens de coronapandemie alleen maar erger is geworden. De voornaamste oorzaak is de omvangrijke administratieve rompslomp. Die is te verklaren door de overdreven bureaucratie, maar ook door de overlappende verantwoordelijkheden van het stads- bestuur en van Ama, dat ook instaat voor het technisch onderhoud van de begraafplaatsen.

Het openbaar vervoer laat eveneens te wensen over in de Italiaanse hoofdstad. ‘Op het spitsuur zitten de bussen overvol. Vaak moet je lang wachten om een plaats te kunnen bemachtigen. Bovendien verkeren de bussen soms in een lamentabele staat’, vertelt Chrishani Fernando, een jonge Sri Lankaanse die in Rome woont. ‘Onlangs stelde ik vast dat de drukknop om een halte aan te vragen defect was. Iedereen die eruit wilde, moest schreeuwen. Gisteren waren de deuren van een andere bus geblokkeerd en kon niemand naar binnen of naar buiten.’

Het wordt de hoogste tijd dat Rome weer functioneert zoals het hoort.
Roberto Gualtieri
Linkse kandidaat voor burgemeesterschap in Rome

Toen Gualtieri tijdens de campagne vragen kreeg over de toestand van het lokale vervoer, wond hij er geen doekjes om. ‘Het wordt de hoogste tijd dat Rome weer functioneert zoals het hoort. Er zijn te veel oude bussen op de weg. Sommige vliegen zelfs in brand. We moeten niet alleen het wagenpark grondig vernieuwen, maar ook het hele netwerk.’

Beide kandidaten zijn het erover eens dat de heropleving van de Italiaanse hoofdstad alleen maar mogelijk is met minder verkeer, minder privévoertuigen en bijgevolg minder uitlaatgassen. Nieuwe metrolijnen moeten daarvoor zorgen. ‘Maar zodra je in deze stad een schop in de grond steekt, stuit je op resten van prehistorisch, keizerlijk of middeleeuws Rome’, merkt architecte Cantù op.

Allerlaatste kans

Dat rijke verleden is een zegen en een last. Het is de sterkte en de zwakte van de stad. Rome droomt ervan modern te zijn, maar wordt goedschiks of kwaadschiks telkens met het verleden geconfronteerd.

De strijd om de Romeinse burgemeesterssjerp wordt in Italië wel eens ‘de moeder van alle politieke veldslagen’ genoemd. Tegelijk is het voor de Romeinen de allerlaatste kans om een einde te maken aan de teloorgang van hun stad.

De winnaar weet wat hem te wachten staat: een labyrint van voorschriften, oubollige regeltjes, officieuze do’s and don’ts en een verstikkende bureaucratie. En is er zich bovenal van bewust dat de race naar het Capitool een uitputtende marathon was, maar dat het echte titanenwerk nog moet beginnen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud