analyse

Het moeilijke jaar II voor Macron

©REUTERS

Na een duizelingwekkende start tijdens zijn eerste ambtsjaar vol hervormingen wordt het nieuwe politieke jaar voor de Franse president Emmanuel Macron veel minder vanzelfsprekend.

De tweede hervormingstrein van president Macron staat klaar aan het perron om het Elysée te verlaten. De vraag is in welke mate het schandaal rond zijn lijfwacht Alexandre Benalla hem nog parten speelt. Maar het is de ambitie van de Franse president om het tempo van de hervormingen strak te houden. Tijdens zijn eerste jaar als president duwde Macron de hervorming van de arbeidsmarkt door, evenals de hervorming van de Franse spoorwegmaatschappij SNCF. Ondanks veel protest raakten die hervormingen uiteindelijk goedgekeurd.

Gisteren kwam de eerste ministerraad van het nieuwe politieke jaar samen. Daar werd de strategie voor het komende jaar vastgelegd. Wat het volgende jaar wellicht niet aan de orde komt, is een uitgebreide grondwetsherziening. Die sneuvelde in juli door de affaire-Benalla en wordt uitgesteld. Maar er zijn nog moeilijke dossiers die op het schap liggen.

Begroting

De opmaak van de Franse begroting wordt geen sinecure. De ambitieuze hervormingsplannen van Macron vergen geld. Dus moet onvermijdelijk de hakbijl van de besparingen vallen. De begrotingsoefening wordt nog eens bemoeilijkt door de groeivertraging. De verwachting is dat de Franse economie volgend jaar met 1,8 procent zal groeien, terwijl eerst 2 procent voorzien was. Tegen die achtergrond moet Macron de overheidsuitgaven en het begrotingstekort terugdringen. Eind 2019 zou dat deficit nog maar 2,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) mogen bedragen. Analisten stellen dat het zaak is om te besparen zonder daarbij de economische groei te fnuiken. De begroting moet in oktober rond zijn.

Ambtenarenhervorming

De verkiezingsbelofte van Macron om het aantal ambtenaren tegen 2022 met 120.000 eenheden te verminderen was vorig jaar al goed voor massale protesten. Het overleg van de regering van premier Édouard Philippe met de vakbonden verliep bijzonder stroef. Nu komt er een heus charmeoffensief. De premier zal eind augustus en begin september de vakbonden ontvangen. De regering wil meer soepelheid voor het overheidspersoneel en het ambtenarenstatuut vervangen door contracten. Voor de bonden is dat nog altijd een onaanvaardbare uitholling van het statuut. Of het overleg uiteindelijk tot een overeenkomst zal leiden, is niet zeker. De Franse regering wil tegen volgend voorjaar een wet klaar hebben.

Strijd tegen de armoede

Macron wil af van zijn etiket van ‘president voor de rijken’. Daarom staat de strijd tegen de armoede ook op het programma. De Franse president wil ‘de mechanismen van de armoede’ breken. Dat plan moet ertoe leiden dat de 14 procent van de Fransen die nu onder de armoedegrens van 1.008 euro per maand leven, uit hun precaire situatie geraken. De oefening moet de sociale uitkeringen doen terechtkomen bij de mensen die ze nodig hebben. Dat betekent dat de regering overbodige uitkeringen tegen het licht zal houden en eventueel afschaffen. Om de armoede te bestrijden komen er maatregelen in het onderwijs, de huisvesting en de gezondheidszorg. De uitkeringen zullen gebundeld worden maar afhankelijk gemaakt worden van de noden, wat overbodige uitkeringen moet uitsluiten.

Werkloosheidsuitkeringen

Tegen februari 2019 moeten de sociale partners ook een nieuw systeem van werkloosheidsvergoedingen opzetten. Op dit moment beheren de werkgevers en werknemers het systeem maar de overheid wil meer verantwoordelijkheid leggen bij beide partijen. Dat betekent dat er maatregelen komen tegen contracten van zeer korte duur bij bedrijven, maar dat ook de aanvragen van werklozen met een beperkte activiteit tegen het licht worden gehouden. Deze ‘bonus-malusregeling’ moet de financiering van bedrijven nog evenwichtiger maken. Er wordt ook over nagedacht bedrijven gedeeltelijk de vergoeding bij ziektedagen te laten betalen. Er zijn eveneens ballonnetjes opgelaten om de werkloosheidsvergoeding bij kaderleden degressief te maken. Net als bij de onderhandelingen over het ambtenarenstatuut is er overeenstemming nodig met de vakbonden en dat is in de gegeven omstandigheden niet eenvoudig.

Pensioenen

De voorbije 25 jaar hebben heel wat regeringen en presidenten hun tanden stuk gebeten op de hervorming van het pensioenstelsel. Het huidige stelsel is op termijn niet te financieren, maar er rust een groot politiek taboe op het sleutelen aan de pensioenen. Macron wil een ingrijpende hervorming opzetten. Nu is het Franse pensioenstelsel een wirwar van uizonderingen en speciale stelsels. Er bestaan meer dan 40 regimes. De ambitie is een ‘universeel stelsel’ op te zetten waar de regels voor iedereen gelden. Dat betekent raken aan tal van uitzonderingen en voordelen.

Om de gemoederen niet op voorhand te verhitten beloofde de regering dat er niet a priori geraakt zal worden aan de pensioenleeftijd van 62 jaar. Wel zullen andere parameters, zoals het aantal gewerkte jaren, een belangrijke graadmeter vormen. De hervorming moet eveneens in 2019 afgerond worden.

Europa

Macron koestert nog steeds grote ambities. De nakende brexit wil hij aangrijpen om op Europees vlak ingrijpende hervormingen door te voeren. Daar heeft hij bondgenoten voor nodig. Begin augustus ontving hij in het presidentiële zomerverblijf nog de Britse premier Theresa May om over de brexit te praten. Eind augustus zet Macron zijn consultatieronde voort met bezoeken aan Finland en Denemarken. In september staat een ontmoeting met de Duitse kanselier Angela Merkel op het programma.

De Europese verkiezingen in mei 2019 zijn ook de eerste grote electorale test voor Macron sinds hij de klassieke Franse partijen op een hoopje veegde in 2017. De stembusslag is ook belangrijk voor de samenstelling van het Europees Parlement. De hamvraag is welke Europese fractie de Franse president zal kiezen om zijn troepen in onder te brengen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content