nieuwsanalyse

Italiaanse crisis mogelijk voorbode woelig najaar in EU

De Italiaanse vicepremier Matteo Salvini riep de senatoren in zijn land op hun vakantie te onderbreken om zo snel mogelijk de motie van wantrouwen tegen de regering te stemmen en de weg naar vervroegde verkiezingen te effenen. ©EPA

Europa kan dit najaar wel eens permanent onder electorale hoogspanning staan. In het worstcasescenario vinden in acht weken verkiezingen plaats in zes lidstaten, waaronder Italië en Spanje. En er is de brexit.

De Italianen zijn vrijdag nog eens ontwaakt in een land dat in grote politieke onzekerheid verkeert. Ook de 66ste naoorlogse regering was geen lang leven beschoren. Na amper 14 maanden blies vicepremier Matteo Salvini de coalitie met de Vijfsterrenbeweging op. Als het van de Lega-leider afhangt, trekken de Italianen al in oktober naar de stembus om een parlement te kiezen en hem tot premier te kronen.

De eerste dominosteen in de richting van verkiezingen duwden Salvini en zijn partij vrijdag om. Ze dienden in de senaat een motie van wantrouwen tegen de regering in. Wanneer daarover wordt gestemd, is nog niet duidelijk.

Vakantie

Het parlement is in principe tot 9 september in reces. Maandag blaast het bureau van de senaat verzamelen om te bekijken of en wanneer een buitengewone zitting volgt. Salvini spoorde de senatoren aan hun vakantie meteen te onderbreken. ‘Geen enkele wet verbiedt parlementsleden in augustus te werken. Til jullie luie kont op en ga aan de slag’, zei hij vrijdag.

66
aantal regeringen sinds 1946
Ook de 66ste naoorlogse Italiaanse regering was geen lang leven beschoren.

Na de vertrouwensstemming in de senaat komt president Sergio Mattarella aan zet. Hij is de enige die het parlement kan ontbinden en het land effectief op de weg naar een electorale race zetten. Hoewel de centrumlinkse politicus een koele minnaar is van verkiezingen in het najaar, lijkt hij niet veel kaarten in handen te hebben om met een alternatief scenario uit te kunnen pakken.

Analisten gaan er steeds meer vanuit dat de Italianen in de tweede helft van oktober of de eerste helft van november nieuwe vertegenwoordigers kiezen. Het zou de eerste keer in de naoorlogse geschiedenis zijn dat Italië in het najaar parlementsverkiezingen organiseert.

Harde brexit

Die timing bezorgt de Europese leiders mogelijk rillingen. De derde economie van de eurozone zou daarmee in volle verkiezingscampagne zitten op het moment dat het Verenigd Koninkrijk de deur van de Europese Unie achter zich dichttrekt.

Geen enkele wet verbiedt parlementsleden in augustus te werken. Til jullie luie kont op en ga aan de slag.
Matteo Salvini
Italiaanse vicepremier

En de kans dat de Britten op 31 oktober zonder deal van hun Europese partner scheiden, lijkt met de dag groter te worden, net als de mogelijkheid dat kort daarna in het Verenigd Koninkrijk vervroegde parlementsverkiezingen plaatsvinden.

In het worstcasescenario gaat ook Spanje, de vierde economie van de eurozone, op dat ogenblik in verkiezingsmodus. De Spaanse politici, premier Pedro Sánchez op kop, hebben nog tot 23 september om een regering op de been te brengen. Anders volgt automatisch de ontbinding van het parlement en trekken de Spanjaarden op 10 november voor de vierde keer in vier jaar naar de stembus.

Duitsland

De Europese leiders kijken wellicht ook met spanning uit naar het verloop van de verkiezingen in de Duitse deelstaten Saksen en Brandenburg. Als de sociaaldemocraten daar op 1 september rake klappen incasseren, valt niet uit te sluiten dat ze nationaal de stekker trekken uit het verstandshuwelijk met de christendemocraten van kanselier Angela Merkel. Dat zou ook de grootste economie van de eurozone in een politieke crisis storten.

Parlementsverkiezingen zijn sowieso gepland in Oostenrijk (29 september), Portugal (6 oktober) en Polen (13 oktober). Europa kan dit najaar wel eens permanent onder electorale hoogspanning staan.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect