analyse

Macron en Le Pen hebben elkaar hard nodig

Staan Marine Le Pen en Emmanuel Macron opnieuw tegenover elkaar in de volgende Franse presidentsverkiezingen ©AFP

De Franse presidentsverkiezingen draaien volgend jaar opnieuw uit op een duel tussen president Emmanuel Macron en de extreemrechtse Marine Le Pen, voorspellen alle peilingen. Voor beiden is dat een droomscenario, maar daarom nog geen realiteit.

V ier jaar geleden kroonden de Fransen Emmanuel Macron tot president. Hij dook op uit het niets, gooide de hele politieke klasse in Frankrijk overhoop en versloeg op zondag 7 mei in een beslissend duel Marine Le Pen van het toenmalige Front National met 66,10 procent van de stemmen. De volgende presidentsrace begint in april volgend jaar, maar de campagne is inmiddels ingezet.

De peilingen klinken al geruime tijd unisono. Ze voorspellen allemaal een nieuwe strijd tussen de president en Le Pen. De andere vermoedelijke kandidaten staan niet eens op de foto als het gaat over de uitslag in de eerste ronde. Dus wordt de tweede ronde een heruitgave van 2017? Misschien.

De essentie

  • Opiniepeilingen voorspellen in 2022 een tweede ronde bij de Franse presidentsverkiezingen tussen president Emmanuel Macron en Marin Le Pen. Dat is voor beiden een ideaal scenario.
  • De vrees groeit dat de extreemrechtse Le Pen kan winnen.
  • Macron probeert expliciet de gematigde rechtse kiezers voor zich te winnen.

De voorspellingen hebben al geleid tot grote zenuwachtigheid. Niet het minst omdat de aanpak van de coronapandemie door Macron niet goed viel bij een groot deel van de publieke opinie. Zelfs de Britse zakenkrant Financial Times vroeg zich onlangs af of de president ditmaal wel zou winnen van Le Pen. Zeker is dat het ‘republikeinse front’ afbrokkelt. Het is met niet langer zeker dat alle democratische partijen de rangen sluiten als een extreemrechtse kandidaat een verkiezing dreigt te winnen.

Van FN naar RN

Le Pen werkt al sinds haar nederlaag in 2017 toe naar een nieuw duel om het presidentschap. De naam van haar partij sneuvelde - het Front National vervelde tot Rassemblement National (RN) - en een uitstap uit de EU of de euro is inmiddels tussen de mottenballen gelegd. Bovendien weet Le Pen als geen ander in te spelen op het ongenoegen in Frankrijk. Bij de jeugd, tussen 18 en 24 jaar, is ze erg populair en in de categorie 24 tot 35 jaar kan ze op nog meer bijval rekenen. De conclusie van een uitgebreide studie van de sociaaldemocratische denktank Jean Jaurès is dat ‘een beperkt maar reëel risico’ bestaat dat Le Pen aan het hoofd van Frankrijk komt. Dat zou precies 20 jaar na de grote politieke krachttoer van haar vader, Jean-Marie Le Pen, zijn. Die belandde in 2002 verrassend in de tweede ronde van de presidentsrace tegen Jacques Chirac.

Er is een beperkt maar reëel risico dat Marine Le Pen in 2022 aan het hoofd staat van Frankrijk.’
Denktank Jean Jaurès

Het doembeeld van een Le Pen als president is de huidige president niet ongenegen. Marine Le Pen is een ideale tegenstander omdat haar kiezersbasis groeit, maar niet stevig genoeg is.

Rechtse kiezers

Macron weet dat. Bij zijn verkiezing in 2017 wist hij vooral centrumlinkse kiezers aan te trekken met de belofte de oude tegenstelling tussen links en rechts achterwege te laten. De socialistische PS kreeg daardoor een ongenadige klap. De linkerzijde is nog niet hersteld. Er worden verwoede pogingen ondernomen om tot een frontvorming te komen tussen socialisten, groenen en communisten. De gesprekken zitten muurvast omdat alle partijen het leiderschap claimen. Even werd de PS-burgemeester van Parijs, Anne Hidalgo, naar voren geschoven, maar die zet viel slecht bij de ecologisten. Die vinden dat zij de presidentskandidaat moeten leveren. En de radicaal-linkse Jean-Luc Mélenchon weigert in zo’n links verbond te stappen. De linkerzijde lijkt zichzelf in de gracht te rijden.

Aan de andere kant van het spectrum staan de conservatieven. Les Républicains (LR) zijn sterk verankerd in lokale en regionale besturen, iets wat Macrons La République en Marche (LREM) niet kan zeggen. Het probleem is dat de LR verscheurd is. Er is de gematigde lijn, die Macron best interesseert, en de harde lijn, die aanschuurt tegen RN.

Vorige week voerde premier Jean Castex een nauwelijks verholen openbaar bod uit op de gematigde kiezers van LR.

Vorige week voerde premier Jean Castex een nauwelijks verholen openbaar bod uit op de gematigde kiezers van LR. In de aanloop naar de regionale verkiezingen in juni van dit jaar trok de premier de lijst van LREM in ten voordele van de zetelende regiovoorzitter Renaud Muselier van LR. Muselier leidt de regio Provence-Alpes-Côte d’Azur, waar RN sterk staat. De ontreddering op het hoofdkwartier van LR was groot. Sommigen wilden Muselier per direct uit de partij zetten en een nieuwe LR-lijst opstellen. Maar na een bits debat mocht hij blijven en schaarde de LR zich achter hem. De rangen sloten zich, maar het kwaad was geschied. LREM blijft jagen op de rechtse kiezer. Xavier Bertrand, de regiovoorzitter van Hauts-de-France, bezwoer dinsdag zijn partij om ‘de talisman van de eenheid’ niet te lossen ‘en niet in de val te trappen van de president’. Enkele uren later riep Gérald Darmanin, de minister van Binnenlandse Zaken, de kiezers van LREM op Bertrand te steunen in zijn strijd tegen RN, wat weer tot tandengeknars leidde.

Le Pen vond het allemaal prachtig en maakte met de woordspeling ‘La Républicains en marche’ duidelijk dat zij de echte oppositie is. Bij LREM vinden ze het geweldig omdat de meningsverschillen nog eens aan het licht zijn gebracht. Het versterkt de president in de aanloop naar de verkiezingen van volgend jaar.

Onbetrouwbare peilingen

Niet alleen in de peilingen, maar ook in de politieke stratego liggen Macron en Le Pen een straatlengte voor op de concurrentie. Toch is er een groot probleem: de Franse peilingen zijn een jaar voor de presidentsrace notoir onbetrouwbaar. Sinds 1995 voorspelden peilingbureaus geen enkele keer de twee kandidaten voor de eindronde juist. Telkens weer kwam de Franse kiezer met een verrassing, of deed een politicus dat. Macron richtte pas op 6 april 2016 zijn beweging En Marche op, als socialistische minister onder president François Hollande. Het zou tot augustus van dat jaar duren voor Macron de regering verliet en aan zijn eigen project begon. De Franse president weet dat de kiezer grillig kan zijn. Daarom heeft hij er belang bij Le Pen als zijn ‘beste vijand’ te koesteren. Zij kan zich zo verzekeren van een nieuwe tweede ronde.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud