Macron zet Europees parlement aan het rekenen

Emmanuel Macron schudt Alde-fractievoorzitter Guy Verhofstadt de hand. Onder meer D66 van Sophie In 't Veld (midden) en het Spaanse Ciudadanos vallen voor de charmes van de Franse president. ©ISOPIX

De Europese verkiezingen van volgend jaar kunnen het Europees Parlement overhoop gooien. De Franse president Emmanuel Macron daagt de klassieke politieke families uit.

Een dik jaar voor de Europese verkiezingen van 26 mei is het Europees Parlement druk aan het rekenen. Het politieke landschap dreigt enorm te veranderen. De macht van het getal heeft een grote invloed op de slagkracht van de Europese fracties.

Slorpt Macrons Europese beweging de liberale Alde van Verhofstadt op? Of komt er een rechts-liberaal blok met de N-VA?

Met 219 van de 751 zitjes in het Parlement bezet de centrumrechtse Europese Volkspartij (EVP) alle topposten: de voorzitter van de Europese Commissie (Jean-Claude Juncker), de Europese Raad (Donald Tusk) en de voorzitter van het Europees Parlement (Antonio Tajani).

Machtspartij EVP wil de grootste blijven

De EVP wil na de Europese verkiezingen de grootste partij blijven, ook al valt het aantal parlementsleden wellicht terug naar minder dan 200. ‘Het is een efficiënt machtsblok’, erkent Kathleen Van Brempt (sp.a). ‘Loyauteit wordt met macht beloond.’

De partijtucht is groot. Dat Tom Vandenkendelaere (CD&V) woensdag tegen de partijlijn in stemde over het annuleren van de omstreden benoeming van Martin Selmayr tot hoogste ambtenaar van de Commissie kan hem zuur opbreken.

De EVP is niet meer de christendemocratische partij waar Wilfried Martens jarenlang zijn schouders onder zette en waar Jean-Luc Dehaene de dienst uitmaakte. De Hongaarse premier Viktor Orbán wordt er geduld, ook al tart hij de Europese waarden met zijn aversie tegen joden en migranten. Ook in de EVP speelt de macht van de cijfers.

De twee grootste delegaties, de Duitse CDU-CSU en de Spaanse Partido Popular, bezetten de sleutelposten. Manfred Weber van de Beierse CSU zou na de verkiezingen tot Parlementsvoorzitter willen doorschuiven. De conservatieve Spanjaard Gonzalez Pons zou dan fractievoorzitter worden.

Sociaaldemocraten gaan krimpen

De sociaaldemocraten (S&D), de tweede grootste fractie, kijken aan tegen een krimpscenario. ‘We gaan daar niet flauw over doen’, zegt Van Brempt. De Franse PS loopt leeg en de Oost-Europese socialisten zijn geen toonbeeld van goed bestuur.

De conservatieve ECR, de derde grootste groep, verliest de belangrijkste trekker: de Britse Conservatieven. De N-VA houdt voorlopig alle opties open. ‘We kunnen in principe bij bijna elke partij op rechts terecht’, zegt europarlementslid Sander Loones.

De Europese liberalen van Alde zijn wel in opmars. Maar fractievoorzitter Guy Verhofstadt moet een grote spreidstand maken tussen de links- en de rechts-liberalen.

De Macron-factor

De onbekende factor in de verkiezingen van 2019 is Emmanuel Macron. De Franse president wil een pan-Europese campagne voeren, met een eigen Europese beweging. Voorlopig wil hij zich niet binden aan de fracties in het Europees Parlement.

Toch gonst het van de geruchten in Straatsburg over pogingen van Macron om politieke formaties los te weken uit de traditionele fracties. Met de Nederlandse links-liberalen van D66 en het Spaanse Ciudadanos is er een klik. Macron hengelt ook naar de Italiaanse sociaaldemocraten van de PD en de vijfsterrenbeweging.

Slorpt Macron Verhofstadts Alde op?

Maar als Macron de grootste in Europa wil worden, komt hij zo niet aan de nodige getalsterkte. In Straatsburg schudde enkel van Verhofstadt zijn hand. De groenen hapten niet toe, ook al drong voormalig kopstuk Daniël Cohn-Bendit in december bij zijn fractie op een samensmelting aan.

Iedereen vindt Macron fantastisch. Maar D66, Ciudadanos en zelfs de conservatievere vleugel met de Nederlandse premier Mark Rutte blijven de Alde-familie trouw.

Zal Macron Alde opeten? De Franse president onderschat de loyauteit in de liberale fractie, is te horen. Iedereen vindt Macron fantastisch. Maar D66, Ciudadanos en zelfs de conservatievere vleugel met de Nederlandse premier Mark Rutte blijven de Alde-familie trouw.

N-VA hoopt op nieuw rechtsliberaal blok

Als het toch tot een splitsing van Alde komt, verandert het hele plaatje. Dan komt er ruimte voor een nieuw rechts-liberaal blok, met de Nederlandse VVD, het Deense Venstre en mogelijk ook de verkozenen van de conservatieve Les Republicains, die losgeweekt kunnen worden van de EVP. Voor de N-VA is dat een gedroomde nieuwe thuis.

Als het eenmaal begint te schuiven komt ook de EVP onder druk te staan. Zo wordt gespeculeerd op het vertrek van het Griekse Nea Dimokratia en het Poolse Burgerplatform van Donald Tusk. De klassiekere christendemocratische partijen, zoals het cdH, hebben het al langer moeilijk met de te coulante houding tegen Orbán. Maar het vertrek van wat enkelingen zal de partij minder pijn doen.

Hoe langer Macron met zijn keuze wacht, hoe meer ruimte de traditionele partijen krijgen. Het systeem van lijsttrekkers of spitzenkandidaten voor de verkiezingen komt de grootste partij, de EVP, ten goede. Ook Juncker kreeg zijn job als spitzenkandidaat voor de EVP. Als Macron wacht tot na de Europese verkiezingen, is het spel al grotendeels gespeeld.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud