analyse

Marine Le Pen wil via de Côte d'Azur naar het Elysée

Marine Le Pen en Thierry Mariani (rechts van haar) voeren campagne in Port du Brusc, nabij Toulon. De extreemrechtse partij van Le Pen, het Rassemblement National, maakt een stevige kans om de regionale verkiezingen in het zuiden van Frankrijk te winnen. ©Belgaimage

Frankrijk trekt dit en volgend weekend naar de stembus voor regionale verkiezingen. Dé vraag is of de extreemrechtse partij Rassemblement National (RN) erin slaagt de macht te grijpen in een regio. In Zuidoost-Frankrijk is de kans groot.

De regio Provence-Alpes-Côte d’Azur (PACA) is het voorwerp van alle speculatie. RN-kandidaat Thierry Mariani maakt een goede kans om dat gebied voor de partij binnen te halen. PACA is een politiek laboratorium met grote sociale tegenstellingen en een politiek landschap dat in volle beweging is.

De campagne verloopt in een grimmige sfeer. Vorige week donderdag kreeg president Emmanuel Macron nog een vuistslag in het gezicht van een oververhitte en wat verwarde twintiger. Wat later werd de uiterst linkse kandidaat François de Rugy bekogeld met bloem.

De essentie

  • De Franse regionale verkiezingen worden gehouden op 20 en 27 juni.
  • In de zuidelijke regio PACA maakt de extreemrechtse partij Rassemblement National van Marine Le Pen een grote kans om de verkiezingen te winnen.
  • De overwinning van het RN zou een taboe in de Franse politiek doorbreken.
  • Een zeer lage opkomst kan RN-kandidaat Thierry Mariani aan een overwinning helpen.

Natuurlijk krijste de Franse pers in dat oververhitte debat mee. Een hoofdrol was weggelegd voor Éric Zemmour. Die is niet alleen columnist voor de conservatieve krant Le Figaro maar vooral ook iemand die miljoenen toeschouwers trekt met zijn dagelijkse talkshow op CNews, de Franse versie van Donald Trumps huiszender Fox News. En Zemmour zingt het deuntje van Le Pen.

Republikeins front

In een dergelijk klimaat gaan de 'régionales' niet meer over de inhoud. Het beheer van het hoger onderwijs, milieumaatregelen en het openbaar vervoer - de bevoegdheden van een regio - komen amper aan bod. In de plaats heerst een verwoede discussie over het RN. Met als hamvraag: bestaat in Frankrijk nog wel een republikeins front tegen uiterst rechts? Het antwoord is volgens alle peilingen nee.

Dat is de kracht van Le Pen. Ze is erin geslaagd de discussie te laten focussen op de vraag of ze een regio kan binnenhalen of niet. Met die tactiek speelt ze hoog spel. Als ze verliest, is ze haar voorsprong in de presidentsrace kwijt. Wint ze, dan heeft ze een duidelijk voordeel als de Fransen over tien maanden een opvolger voor Macron kiezen.

Het Rassemblement National schrikt de mensen niet meer af.
Renaud Muselier
Huidige voorzitter van PACA

Dat Le Pen vooral haar pijlen richt op PACA, is geen verrassing. De regio is een soort microkosmos van Frankrijk, met de glorie en het slijk in één beweging. Aan de Côte d'Azur heb je de exclusieve villawijken. Maar in de gebieden die ver van de steden liggen, lopen de tegenstellingen op. In de kosmopolitische havenstad Marseille valt vooral de sociale achterstand in de banlieues op.

Le Pen en Mariani spelen perfect in op de frustraties over dat grote contrast en het sentiment dat in de regio leeft. Onveiligheid, migratie en economische neergang zijn de thema’s die RN sterk maken en ook bovenaan op de agenda van de kiezer staan.

Dat Mariani aan de zijde van Le Pen opduikt, mag op het eerste gezicht verbazen. Hij is nog minister van Transport geweest onder de rechtse president Nicolas Sarkozy. Mariani wimpelt de beschuldigingen af dat hij extreemrechts is geworden. ‘Met Jean-Marie Le Pen was ik het eens met zijn economische programma, maar niet met de rest van zijn discours. Met Marine is het net omgekeerd', zei hij aan het persbureau AFP.

Verdeeld rechts

De huidige voorzitter van PACA is Renaud Muselier, een lid van de rechtse partij Les Républicains (LR). Maar hij is een betwiste figuur. Om zijn lijst te versterken reikte hij leden van de presidentiële meerderheidspartij La République En Marche (LREM) de hand. Dat leverde hem in eigen rangen stevige kritiek op omdat de demarche beschouwd werd als verraad aan de partij.

Muselier heeft evenwel ook medestanders in LR. Dat komt omdat de partijlijn dezer dagen niet meer zo duidelijk is. Een fractie van LR wil meer naar rechts in een poging RN-kiezers af te snoepen, een ander deel wil meer een centrumkoers varen. Muselier maakt zich geen illusies: 'Het RN schrikt de mensen niet meer af'.

De polemiek in rechtse rangen speelt het RN enkel in de kaart. Extreemrechts poneert al jaren dat de klassieke partijen eigenlijk één pot nat zijn. Museliers gemengde lijst geeft Le Pen en co. extra munitie in handen om dat punt te maken.

‘La force tranquille, c’est nous’, verklaarde Marine Le Pen toen ze op campagne trok in PACA. Zo pikte ze ongegeneerd de succesvolle slogan van François Mitterrand, de eerste socialistische president van de Vijfde Republiek die vorige eeuw de presidentsverkiezingen won met 'la force tranquille', best te vertalen als 'rustige vastheid'.

Lage opkomst

Dan is er nog een element dat in Le Pens kaart speelt: de lage opkomst. Volgens diverse peilingen komt amper 40 procent van de kiezers opdagen voor de regionale stembusslag. Traditioneel speelt zo'n lage opkomst extreme partijen in de kaart. Bovendien is de aanhang van Le Pen erg gemotiveerd om haar een electoraal opstapje naar het Elysée te bezorgen.

Volgens de peilingen komt amper 40 procent van de kiezers opdagen voor de regionale stembusslag. Traditioneel speelt zo'n lage opkomst extreme partijen in de kaart.

Het RN heeft in drie van de 13 Franse regio's een goede kans op een overwinning in de eerste ronde. Naast PACA staan de sterren voor Le Pen gunstig in Hauts-de-France, in het noorden van Frankrijk, en wellicht ook in Grand-Est, het oostelijke deel van het land dat aan Duitsland grenst.

Maar de winst in de finale duels op 27 juni lijkt vooral in PACA binnen bereik te liggen. Een peiling van Le Figaro/LCI geeft Mariani in elke scenario de eindoverwinning. Dat scenario bezorgt andere politieke hoofdkwartieren rillingen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud