May biedt DUP miljard pond in ruil voor steun

©REUTERS

De Conservatieve partij van de Britse premier Theresa May heeft na bijna drie weken onderhandelen een akkoord beet met de Noord-Ierse unionisten.

Wat is uw prijs?’, riep een reporter toen de Noord-Ierse Arlene Foster na de verkiezingen voor het eerst binnenstapte in Downing Street 10, de ambtswoning van de Britse premier Theresa May. Toen de twee vrouwen vandaag na bijna drie weken de deal afklopten, was duidelijk hoe hoog de prijs is: één miljard pond. Zoveel belooft May Noord-Ierland in ruil voor de gedoogsteun van de DUP.

De samenwerking met de DUP was de enige manier voor premier May om aan een meerderheid te komen na de tegenvallende verkiezingen van 8 juni. Daarbij verloor ze ondanks de hoge verwachtingen haar meerderheid in het parlement, waardoor ze op zoek moest naar een partner.

Net doordat de DUP een mathematische noodzaak was voor May, kreeg de kleine, lokale partij een platform om stevige eisen op tafel te leggen. Door de aard van het Britse kiessysteem heeft de partij, met slechts 0,9 procent van het totaalaantal stemmen, recht op tien zetels in Westminster. In de media werd kopvrouw Foster tot de ‘tweede machtigste vrouw van het Verenigd Koninkrijk’ gedoopt.

Foster sleepte serieuze concessies in de wacht

De voorbije weken heeft Foster haar reputatie als harde onderhandelaar waargemaakt. Daardoor hebben de gesprekken een pak langer geduurd dan May aanvankelijk had gehoopt. 'Maar dit akkoord zal tot een stabiele regering leiden', aldus Foster maandag. 

De Noord-Ierse is er wel in geslaagd serieuze concessies in de wacht te slepen. May beloofde de komende twee jaar een miljard pond voor Noord-Ierland, in de vorm van steun aan scholen, ziekenhuizen en wegenwerken. In ruil zullen de tien DUP-parlementsleden de belangrijkste wetten van de Conservatieve Partij mee goedkeuren.

We geloven dat we een sterke stem nodig hebben voor Noord-Ierland tijdens de gesprekken over de brexit
Arlene Foster
Leidster DUP

Maar Foster zal zich ook op heel wat andere vlakken kunnen profileren. Haar DUP was van bij het begin voorstander van een Brits vertrek uit de Europese Unie. Maar een harde brexit, zonder vrij personenverkeer met de EU, zou kunnen leiden tot een nieuwe grens met de republiek Ierland. Dat is zelfs voor de unionistische partij een brug te ver. 'We geloven dat we een sterke stem nodig hebben voor Noord-Ierland tijdens de gesprekken over de brexit', reageerde Foster gisteren.

Er rijzen ook vragen bij sommige ethische standpunten van de DUP. Foster en haar partij zijn tegen het homohuwelijk en abortus. Van klimaatverandering geloven diverse partijgenoten niks. Over die kwesties wordt niet gerept in de samenwerking tussen DUP en de Conservatieven.

Noord-Ierse vrede

Maar er is vooral het Noord-Ierse vredesproces. Door de unionistische partij zo nauw te betrekken in Westminster geeft May de nationalisten van Sinn Féin het gevoel kant te kiezen. Het gewapende conflict mag dan van de jaren '90 geleden zijn, maar de scheiding tussen de protestanten en de katholieken bestaat nog wel degelijk in Noord-Ierland.

Foster zelf is getekend door dat conflict. Als kind viel de IRA, dat aansluiting zocht bij de republiek Ierland, bij haar binnen en vermoordde bijna haar vader. Later werd haar schoolbus getroffen door een bomaanslag. Als universiteitsstudente schaarde ze zich achter de unionistische zaak, die de band tussen Londen en Noord-Ierland wil bewaren.

Dealmaker van de Britse politiek 

Dat Foster nu plotsklaps de dealmaker is geworden van de Britse politiek, mag verbazen. In Noord-Ierland ligt ze al een tijd onder vuur omdat ze een zaak rond groene subsidies slecht heeft aangepakt. In lokale verkiezingen in mei stelde ze teleur. Dat ze nu plots de kaarten in handen heeft om Westminster wanneer ze wil tot toegevingen te dwingen, is een kans die ze niet wil laten liggen.  

Als eerste wapenfeit zal de DUP donderdag in het parlement de Queen's speech goedkeuren. Die toespraak, geschreven door de Conservatieven, vat het regeringsbeleid voor de komende jaren samen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect