May biedt Europeanen Britse burgerrechten

©EPA

EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk krijgen garanties dat ze op korte tijd Brit kunnen worden. Maar ze kunnen na de brexit niet meer naar het EU-Hof van Justitie stappen.

Premier Theresa May stelde donderdagavond de grote lijnen van haar 'genereus' aanbod aan EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk voor. Zelf zegt ze de meer dan 3 miljoen EU-burgers in het VK te willen geruststellen en noemt ze de garantie van hun rechten als gevolg van de brexit een prioriteit. Ze vraagt tevens dat Britse burgers in de EU even goed behandeld worden.

Het Britse aanbod wordt volgende maandag overgemaakt aan de Europese onderhandelaars. De EU stuurde zijn eigen voorstel voor het garanderen van de rechten van 'mekaars' burgers al tien dagen geleden naar Londen.

May kreeg geen reacties van de EU-leiders op haar voorstel. Er was op voorhand afgesproken dat er geen discussie kon zijn onder de EU-leiders over de brexit-onderhandelingen.

De Britse premier werd na haar uiteenzetting vriendelijk gevraagd de zaal te verlaten omdat de overige EU-leiders wilden praten over de procedure voor de nieuwe locatie van het Europees geneesmiddelenagentschap EMA en de Bankenautoriteit EBA. Die EU-agentschappen moeten weg uit Londen als gevolg van de brexit. De beslissing over de verhuis gebeurt in november.

De EU-leiders vragen de EU-onderhandelaar Michel Barnier wel om met een fijne kam door de Britse voorstellen te gaan en ze te vergelijken met de eigen eisen. Nu al is duidelijk dat aan een deel van de Europese eisen tegemoetgekomen wordt. Maar dat er ook duidelijke tekortkomingen zijn.

Britse rechtspraak geldt na brexit

Het meest belangrijke verschil in het Britse voorstel is dat de Europese burgers een aparte categorie worden in de immigratiewetgeving en aanspraak maken op een permanente verblijfsvergunning. Ze krijgen zo een brede avenue om Brit te worden en dezelfde rechten te krijgen als Britse burgers, zowel voor gezondheidszorg, onderwijs, sociale uitkeringen en pensioenen.

Een Pool die getrouwd is met pakweg een Nigeriaan heeft nu in het VK meer rechten dan een Brit die huwde met een Nigeriaanse. Daar komt een einde aan met de brexit.

Ze verliezen zo wel het gunstiger statuut van EU-burger en de afdwingbaarheid van die Europese rechten voor het EU-Hof van Justitie. Een Pool die getrouwd is met een Nigeriaan heeft nu in het VK meer rechten dan een Brit die huwde met een Nigeriaanse. Daar komt een einde aan met de brexit.

Periode van vijf jaar nodig

Om de EU-status te regulariseren, moet de betrokken Europeaan vijf jaar wonen en werken in het Verenigd Koninkrijk. Maar wie nog niet aan die vijf jaar komt, zal tijd krijgen om verdere rechten op te bouwen, belooft May. Er zou zelfs een soort gratieperiode komen om dat te garanderen.

De datum waarop de nieuwe regeling ingaat, is nog onderhandelbaar. May perkt de mogelijkheid in tussen de officiële vraag tot opening van de brexit-onderhandelingen, 29 maart van dit jaar, en de effectieve brexit, op 29 maart 2019.

De rechten van EU-burgers onder EU-wetgeving zijn beschermd tot de effectieve uitstap op 29 maart 2019, benadrukte May tegenover de EU-leiders. Dat betekent wel dat ze vanaf de dag na de brexit enkel nog onder de Britse wetgeving vallen.

May wil dus het toezicht van het Europees Hof van Justitie vanaf de ochtend na de brexit volledig schrappen. De EU had eigenlijk levenslange toepassing van de EU-rechten en toezicht van het EU-Hof van Justitie geëist.

1 miljoen Polen in VK

De discussie over de burgers is een van de drie dossiers uit de scheiding die de EU achter de kiezen wil hebben vooraleer over de nieuwe relaties met het Verenigd Koninkrijk kan gepraat worden. Over de twee andere dossiers, de uitstaande betalingen die de Britten moeten doen aan de EU en het vermijden van een harde grens tussen de Ierse republiek en Noord-Ierland liet de Britse regering nog niet in de kaarten kijken.

Sommige EU-landen eisen een heel harde lijn tegenover de Britten. Zo onder meer de Polen, waarvan er meer dan 1 miljoen burgers in het VK werken. Vraag is of die Europese eendracht behouden kan blijven tijdens de onderhandelingen. Alleszins moeten de EU-leiders bepalen of voldoende vooruitgang is geboekt over de scheiding vooraleer er onderhandelingen starten over een nieuw vrijhandelsakkoord met de Britten.Dat gebeurt ten vroegste op de EU-top van eind oktober.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect