Advertentie

'Mijn Engels is beter dan dat van Schulz'

Helga Stevens (N-VA) dingt mee naar het voorzitterschap van het Europees Parlement, een van de drie topfuncties binnen de EU. ©EPA

Ze maakte haar intrede in de politiek als ‘het dove parlementslid’ van de N-VA. Nu dingt Helga Stevens mee naar een van de hoogste drie functies in de EU: het voorzitterschap van het Europees Par­lement. 'Voor het eerst in twintig jaar ligt de strijd echt open.'

Is het überhaupt mogelijk, een dove voorzitter in het Europees Parlement? Helga Stevens (48) haalt haar schouders op. ‘Martin Schulz heeft ook altijd een tolk bij’, werpt ze op. Het Engels van de huidige, Duitse voorzitter is zo slecht dat hij alleen via een vertaler communiceert. ‘Waarom zou het voor mij dan een barrière zijn? Ik communiceer in de Amerikaanse ge­barentaal en ik ken  de Britse variant. Eigenlijk spreek en schrijf ik beter Engels dan Schulz.’

Afscheidnemend parlementsvoorzitter Martin Schulz gaat zich richten op de Duitse verkiezingen. ©REUTERS

Dinsdag wordt de opvolger van Martin Schulz ge­kozen. Zijn plotse vertrek, om zich te richten op de Duitse verkiezingen, joeg een schok door het Europees Parlement. Voor het eerst is er geen voorakkoord tussen de grote fracties over wie de Europese topfunctie mag invullen. Er moet echt campagne worden gevoerd. Tot jolijt van de Eurobubbel, de microcosmos die zich uitstrekt van de instellingen rond het Schumanplein tot de flirtbars aan Place Luxembourg. 

De Europees Parlementsvoorzitter wordt dinsdag verkozen in Straatsburg. ©EPA

Met de 74 zetels van de conservatieve en nationalistische ECR-fractie kan Stevens een cruciale rol spelen bij het wheelen en dealen vanaf de derde stemronde. Daar worden de twee kandidaten bepaald die om de overwinning strijden.

Guy Verhofstadt, kandidaat voor de liberale fractie, hoeft niet op haar steun te rekenen. ‘Als wij Europa kapot willen maken, moeten we vooral voor Verhofstadt gaan. Zijn oplossing is altijd en per definitie: méér Europa. Maar de burgers willen dat niet. Heel veel europarlementsleden willen dat niet, zelfs in zijn eigen fractie. We hebben de afgelopen maanden en jaren gezien dat meer Europa niet altijd werkt.’

Guy Verhofstadt van de liberale ALDE-fractie tussen de twee topkandidaten voor het Europees voorzitterschap: de sociaal-democraat Gianni Pittella (L) van S&D en de centrum-rechtse Antonio Tajani (EPP). ©EPA

Stevens is doof, dat is ze al haar hele leven. Kom bij het parlementslid niet af met politiek correcte termen als ‘auditieve beperking’. ‘Zeg maar gewoon doof.’  Het werd als een stunt onthaald, haar inlijving bij de N-VA. Partijgenoten geven vandaag toe dat het interessant was iemand als Stevens aan boord te halen.

‘We krijgen altijd het verwijt rechtse zakken te zijn’, zegt Frieda Brepoels. ‘Terwijl we ook een sociaal gezicht hebben. Met haar konden we dat tonen.’  

De vraag is delicaat: heeft ze haar politieke carrière aan haar handicap te danken? Stevens, fijntjes: ‘De N-VA is de enige partij die mij heeft gevraagd. Als een partij succesvol wil zijn, moet ze breed rekruteren. Net zoals CD&V stemmen zocht bij de Boerenbond of het ACW. Daar is niets mis mee, zolang je niet wordt gebruikt als excuustruus. Ik ben daar pragmatisch in. Als je als parlementslid niet hard werkt, word je niet opnieuw verkozen.’

Brullende motoren

Stevens groeide op in Brustem in Limburg, onder de brullende motoren van het mi­litair vliegveld. Omdat ze in haar wieg onverstoorbaar bleef slapen als er een vliegtuig passeerde, merkten haar ouders haar handicap snel op. 

De overtuigd Vlaams-nationalisten legden de lat voor hun jongste dochter even hoog als voor haar drie oudere zussen. 

Als een pitbull ijverde ze voor de erkenning van de Vlaamse Gebarentaal.
Jan Peumans
N-VA

Aanvankelijk ging ze naar de dovenschool. Maar toen haar ouders vaststelden dat ze daar te weinig leerde, werd ze een van de eerste dove leerlingen in het reguliere onderwijs.

Toch heeft ze gemengde gevoelens bij het inclusief onderwijs, het recht van elk kind met een handicap om in een gewone klas les te volgen. ‘In de dovenschool zat ik onder gelijken. Dat gevoel verdween in mijn nieuwe klas. Je kan je dan erg eenzaam voelen. De dovenschool bestaat enkel op het niveau van bijzonder onderwijs, en dat is voor sommige kinderen te laag. Er zijn vele soorten handicaps, maar doven zijn totaal anders dan alle anderen met een handicap. Wij zijn de enigen die niet of zeer moeilijk kunnen communiceren in jullie taal. In feite leven wij achter een glazen muur.’

Pitbull

Ze werd de eerste dove  met een rechtendiploma van de KU Leuven en studeerde aan het prestigieuze Berkeley.

Het doorbreken van barrières is een belangrijke drijfveer: zowel persoonlijk als politiek.  ‘Als een pitbull ijverde ze voor de erkenning van de Vlaamse Gebarentaal in het parlement’, zegt Jan Peumans, die haar fractieleider was.

Ze kan zich enorm opwinden als officiële instanties geen tolk voorzien. Zoals onlangs nog, toen ze werd uitgenodigd in het Vlaamse Parlement. 

Stevens schrikt er niet voor terug de groep tot de orde te roepen als er te snel of te veel door elkaar wordt gepraat.

We krijgen altijd het verwijt rechtse zakken te zijn. Met Helga konden we tonen dat we ook een sociaal gezicht hebben.
Frieda Brepoels
N-VA

Rechten moet je afdwingen, vindt de advocate. ‘Het is een van de redenen waarom ik naar de politiek ben overgestapt. Ik wilde impact hebben. Ik had geluk, mijn ouders hebben mij altijd enorm gesteund. Maar als je werd geboren in een familie die arm of laaggeschoold was en je op een bepaald moment uit frustratie gedragsproblemen kreeg, belandde je als dove gewoon in de psychiatrie. ‘Het gebeurt vandaag nog. Ik ken een doof meisje dat, tegen de wil van haar dove ouders, werd opgenomen in een universitair ziekenhuis enkel omdat ze schoolmoe was. Toch een drastische maatregel. Een tolk werd niet voorzien, toch moest ze verplicht groepstherapie volgen. Ik kan me niet voorstellen dat een horende een dergelijke behandeling zou krijgen.’

Dat gaat ook op voor de arbeidsmarkt, zegt ze. ‘Ik heb heel wat dove vrienden die moeilijk een job vinden. ‘Ja maar, u kunt niet telefoneren’, krijgen ze dan te horen. Terwijl dat soms niet essentieel is voor die functie. Er is vooral veel onwetendheid. Mensen hebben schrik van iedereen die anders is.  Nochtans heeft een werkgever er alle belang bij een divers personeelsbestand op te bouwen.’ 

Voert ze haar strijd tegen discriminatie ook voor mensen met een vreemde naam? ‘Zij raken inderdaad ook minder gemakkelijk aan een job.’

Is Stevens dan, ondanks het verzet van haar partij, voorstander van praktijktests om discriminatie te bestrijden? ‘Als de overheid na verloop van tijd merkt dat zelfregulering niets verandert, moet ze een volgende stap doen. Een praktijktest kan, zolang die goed omkaderd is en het geen heksenjacht op de werkgevers wordt.’

Complexloos

Met haar eigen doofheid gaat Stevens complexloos om. Een implantaat wijst ze af. ‘Waarom zou ik willen horen? Om het verkeer te horen? Zolang ik geen garantie heb dat ik jullie zonder tolk kan begrijpen, hoeft het niet. Ik verkies de rust. Ik verwacht veel meer van technologie. Zoals de Google-bril die ondertitels geeft bij wat jullie vertellen. Of apps die automatisch uittikken wat iemand zegt.’

Helga Stevens, die doof is, spreekt gebarentaal. ©Karoly Effenberger

Stevens kan spreken, zij het met een weinig krachtige, onnatuurlijk hoge stem. Dat houdt haar niet tegen ze te gebruiken. Op campagne, op de markten, in cafés: ze stapt gewoon op mensen af en spreekt hen aan. 

Ze was Vlaams Parlementslid, gemeenteraadslid in Gent en gemeenschapssenator. Sinds 2014 zit ze in het Europees Parlement, met als thema’s asiel en migratie.

Als wij Europa kapot willen maken, moeten we vooral voor Verhofstadt gaan.
Helga Stevens
Kandidaat voorzitter Europees Parlement (N-VA, ECR)

Hoe rijmt ze haar hartstochtelijke pleidooi voor de rechten van minderheden met haar harde standpunten over asiel en migratie? Stevens is voor pushbacks en hervestiging. Het terugsturen van bootjes met vluchtelingen op de Middellandse Zee noemt ze deel van een allesomvattend plan, om te vermijden dat nog meer mensen verdrinken op zee. ‘Oorlogsvluchtelingen hebben natuurlijk recht op bescherming. Maar veel vluchtelingen uit Libië komen helemaal niet uit oorlogsgebied, maar uit Mali of Nigeria. Dat laatste land heeft olie bij de vleet, maar er heerst een en al corruptie. Dat ze dat eerst zelf oplossen. Europa kan die instroom van economische vluchtelingen gewoonweg niet aan.’ 

Circus

Voor de deur van haar kantoortje in het doolhof van het Europees Parlement staan de verhuisdozen al klaar. Een keer per maand verkast het hele circus een week lang naar Straatsburg, een grap van 114 miljoen euro per jaar. Daar bepalen de parlementsleden wie de volgende tweeënhalf jaar voorzitter mag zijn.

Stevens tijdens het kopstukkendebat met de centrum-rechtse kandidaat Antonio Tajani. Als vertegenwoordiger van de grootste fractie wordt hij getipt als favoriet. ©EPA

Niemand verwacht dat Stevens het wordt. Maar zij blijft strijdvaardig.‘Voor het eerst in twintig jaar ligt de strijd om het voorzitterschap open’, zegt ze. ‘We kunnen tonen dat Europa wel degelijk open en transparant kan zijn. De stemming is geheim. Er zijn 751 parlementsleden. Ik ben de kandidaat van de derde grootste fractie. Als wij de juiste partners vinden, is het niet onmogelijk dat ik verkozen raak.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud