Nieuwe Europese Commissie kan eindelijk starten

Commissievoorzitster Ursula von der Leyen. ©AFP

Het Europees Parlement gaf woensdag met een ruime meerderheid zijn goedkeuring aan de 27-koppige Commissie-Von der Leyen. Een Commissie die barst van de ambitie.

In juli kreeg Ursula von der Leyen met slechts negen stemmen op overschot het vertrouwen van het Europees Parlement. De goedkeuring van haar volledige team, voor het eerst met 27 in plaats van 28 commissarissen als gevolg van de brexit, leverde haar een comfortabeler meerderheid op van 461 op 707 uitgebrachte stemmen. Dat is zelfs meer dan de 423 stemmen van Jean-Claude Juncker vijf jaar geleden. De ruime zege was mee te danken aan de elektronische stemming. In juli was de stemming voor de Commissievoorzitter nog geheim, wat dissidentie makkelijker maakte.

Na de verrassende keuze van de Duitse minister van Defensie als opvolger van Jean-Claude Juncker door de EU-leiders begin juli, reed Von der Leyen een brokkenparcours. Ze spartelde door het Europees Parlement en moest drie van haar kandidaat-commissarissen terugtrekken, een recordaantal.

Als er een thema is waarvoor de wereld ons leiderschap nodig heeft, is dat het klimaat.
Ursula von der Leyen
Voorzitster Europese Commissie

De nieuwe Commissievoorzitter zag zich verplicht veel tijd en energie te besteden aan het masseren van het Europees Parlement en de opbouw van een stabiele meerderheid van de centrumrechtse EVP, de sociaaldemocraten van S&D en het liberale Renew. Vooral bij haar eigen EVP was de frustratie torenhoog, omdat de eigen kandidaat-Commissievoorzitter Manfred Weber opzijgeschoven was ten voordele van neofiet Von der Leyen, die geen enkele legitimiteit kon voorleggen op basis van de Europese verkiezingen.

De groenen, die tot hun ontgoocheling geen deel uitmaken van de coalitie, onthielden zich. Ze staan wel achter de plannen voor een sociale en duurzame klimaatstrategie.

Green Deal als groeistrategie

Ik vraag vandaag, in het hart van de Europese democratie, uw steun voor een nieuwe start van Europa.
Ursula von der Leyen
Europees Commissievoorzitster

Op 1 december gaat de nieuwe Europese Commissie aan de slag. Von der Leyen gaf in haar toespraak in het Europees Parlement deze ochtend blijk van grote ambities en vertrouwen. Ze wil een 'nieuwe start' voor Europa, net als bij de val van de muur dertig jaar geleden, en lardeerde de voorstelling van haar werkprogramma met quotes van de voormalige Tsjechische dichter, dissident en president Vaclav Havel. 'Ik vraag vandaag, in het hart van de Europese democratie, uw steun voor een nieuwe start van Europa.'

'Als er een thema is waarvoor de wereld ons leiderschap nodig heeft, is dat het klimaat', zei Von der Leyen. Voor haar is klimaat 'een existentiële kwestie'. Ze verwees naar steeds meer voorkomende weerfenomenen als een Venetië onder water en brandende Portugese bossen. 'De Europese Green Deal is een must voor onze planeet. Die Green Deal is onze nieuwe groeistrategie. We gaan de wereldstandaarden zetten.'

Von der leyen onderkent dat voor die klimaatstrategie 'massale investeringen nodig zijn'. 'We hebben geen moment te verliezen.' De green deal kadert overigens in de ambitie van het nieuwe team een 'geopolitieke' Commissie te worden. 'De wereld heeft ons leiderschap meer dan ooit nodig.' De ambitie is dat Europa meer tegengewicht kan bieden aan grootmachten als de VS, Rusland en China en dat op de 'Europese manier' doet. Haar ambitie is dat Europa over 30 jaar klimaatneutraal is, technologisch en digitaal aan de spits staat en een evenwicht tussen markt en sociaal realiseert.

Drie topjobs in Commissie

De Nederlandse sociaaldemocraat Frans Timmermans blijft ook in de nieuwe Commissie de nummer twee, met ruime bevoegdheden voor het klimaat. De liberale Margrethe Vestager krijgt eveneens een toppost als nummer drie: ze behoudt haar 'oude' job van concurrentietsarina en combineert die met het uittekenen van een digitale Europese ambitie. De Franse eurocommissaris Thierry Breton, een techondernemer en politicus, wordt belast met het lanceren van een nieuwe strategie voor het gebruik van data. Dat persoonlijke gegevens van Europeanen met één klik in de VS belanden is niet gezond, argumenteerde von der Leyen. 'We moeten zelf de regels opstellen en dat is een absolute prioriteit.' De derde toppost in de Commissie, de creatie van een 'economie die werkt voor de mensen', gaat naar de centrumrechtse Valdis Dombrovskis.

Europa zal altijd onderdak bieden aan mensen die internationale bescherming nodig hebben.
Ursula von der Leyen
Voorzitster Europese Commissie

We zullen één team zijn dat werkt voor het Europees belang, benadrukte von der Leyen in het Parlement. Ze liet verstaan dat de meerjarenbegroting 'geen louter boekhoudkundige oefening mag zijn'. 'Een modernisering van ons budget is nodig, want de wereld van zeven jaar geleden zag er helemaal anders uit dan die van vandaag en hetzelfde geldt voor de wereld over zeven jaar.'

Von der Leyen beklemtoonde, net als in juli, dat flexibiliteit nodig is bij het beoordelen van de nationale begrotingen 'om onze economieën de kans te geven te groeien en te investeren'. Over hoe ver die flexibiliteit moet gaan, sprak ze zich niet uit. België, en vooral de regio's in dit land, nemen nu al een fors voorschot op die Europese flexibiliteit door investeringen buiten de begroting te boeken. Daardoor neemt het tekort op de begroting van België (als geheel van de verschillende beleidsniveaus) toe.

Wat betreft migratie en asiel is het noodzakelijk dat er een einde komt aan de patstelling tussen de lidstaten, zei von der Leyen. Ze wees op de noodzaak het asielsysteem te hervormen, op een solidaire manier en met sterkere buitengrenzen, zodat 'de Schengenzone van vrij verkeer weer helemaal kan functioneren'. Ze wees erop dat Europa 'altijd onderdak zal bieden aan mensen die internationale bescherming nodig hebben'.

Over de Europese rechtsstaat zijn geen compromissen mogelijk.
Ursula von der Leyen
Voorzitster Europese Commissie

De Belg in de Europese Commissie is voormalig minister van Financiën en Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR). Hij wordt verantwoordelijk voor justitie. Reynders zal ook samen met de Tsjechische vicevoorzitter Vera Jourova verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de rechtsstaat en de democratie in Europa. 'Over de rechtsstaat zijn geen compromissen mogelijk,' beklemtoonde von der Leyen.

Europese conferentie

Von der Leyen maakte vlak voor de zitting in het Europees Parlement woensdag nog enkele aanpassingen aan de portefeuilles in haar ploeg. Zo krijgt de Bulgaarse Mariya Gabriel naast innovatie en jeugd nu ook de verantwoordelijkheid over onderzoek. Er was kritiek dat die zware bevoegdheid én geldpot nog niet concreet was toegewezen. 

De nieuwe Commissievoorzitter beloofde het Europees Parlement een leidende rol in de nieuwe Europese Conferentie. Die moet Europa democratischer maken en de werkmethoden en procedures voor benoemingen aanpassen. Die conferentie zat tijdens de grote benoemingsronde in juli ook al mee in de zak. Maar de voorbije maanden werd elke vooruitgang in het Europees Parlement geblokkeerd.

Die blokkering heeft met pure partijpolitiek te maken. Eigenlijk was het voorzitterschap van de conferentie bedoeld en beloofd als troostprijs voor de voormalige Belgische premier Guy Verhofstadt (liberale Renew). Maar bij de EVP is de manier waarop Von der Leyen werd benoemd nog lang niet verteerd en evenmin de rol die de Franse president Emmanuel Macron speelde in het wippen van Manfred Weber, zelf kandidaat-Commissievoorzitter en de huidige fractieleider van de centrumrechtse EVP. 

Weber aast op de post van Parlementsvoorzitter in de tweede helft van dit mandaat. Maar er liggen in zijn eigen partij kapers op die kust: de Italiaan Antonio Tajani. Daardoor eist Weber het voorzitterschap van de conferentie ook voor zijn partij op. De blokkering in de EVP doen de kansen van Verhofstadt op een laatste topjob slinken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud