reportage

Noorden bereidt May voor op koude douche

Niet iedereen was gelukkig met haar komst toen de Conservatieve premier Theresa May haar verkiezingsmanifest in Halifax kwam voorstellen. ©AFP

Nergens is het groeiende verzet tegen Theresa May zo duidelijk als in het noorden van Engeland. Maar dat ongenoegen draait verrassend weinig om de brexitplannen van de premier.

van onze verslaggever in Yorkshire

We zitten in een debat van de Britse openbare omroep BBC in een theater in het stadje Halifax, iets ten westen van Leeds. Lokale kandidaten krijgen hier de kans om voor een nationaal publiek hun punt te maken in de aanloop naar de parlementsverkiezingen nu donderdag. Rishi Sunak, van de Conservatieve Partij, neemt het op voor Theresa May.

‘Als je voor haar stemt, weet je tenminste wat je krijgt’, prijst hij de standvastigheid van de premier. Er klinkt hoongelach bij het studiopubliek. ‘Ze maakt een U-bocht iedere keer ze haar mond opendoet’, roept iemand. ‘May gedraagt zich arrogant’, zegt een ander. ‘Ze beledigt de EU. Zo ga je geen goede deal krijgen.’

De tegenwind voor de Conservatieven bij het publiek is treffend. Zeker omdat tot een week geleden de peilingen een monsterzege voorspelden voor de partij van May. Toen de premier in april onverwachts vervroegde verkiezingen uitriep, kon ze uitgaan van een geruststellende voorsprong van 20 procentpunten.

Koningin van het Noorden

Zelfs in het noorden, waar de oppositiepartij Labour traditioneel sterk staat, zouden de conservatieven hun greep versterken. ‘May wordt de koningin van het Noorden’, titelde een krant.

Intussen liggen de kaarten anders. Volgens een recente peiling van het bureau YouGov bedraagt het verschil tussen de Conservatieven en Labour nog amper 3 procentpunten. Concurrent Ipsos MORI houdt het op 5 procentpunten. Feit is dat de comfortabele meerderheid waar May op rekende steeds minder realistisch wordt.

May voert een heel koele, afstandelijke campagne. Ze kwam naar onze stad, maar er was totaal geen interactie. Daar spelen wij met Labour op in.
Holly Lynch
Labour-kandidate in Halifax

In het noorden van Engeland is die tegenkanting onmiskenbaar. ‘Ik ben een bedreiging’, schreeuwt May in drukletters op een poster van een actiegroep langs de weg. ‘De Conservatieven, niet onze vrienden in het noorden’, kopt een ander reusachtig paneel, ditmaal van de oppositiepartij Labour.

Het tij begon te keren nadat May onder immens protest was moeten terugkomen op haar verkiezingsvoorstel om gepensioneerden meer te laten betalen voor hun zorg. Ook haar afbouw van de politiemacht als minister van Binnenlandse Zaken wordt haar kwalijk genomen, zeker na de aanslag in Manchester. Haar imago als sterke leider brokkelt zo af. Dat ze als enige partijleider weigerde deel te nemen aan het grote BBC-debat van de voorbije week deed dat beeld ook geen goed.

Makke campagne

De ochtend na het debat in Halifax trekken we op pad met Holly Lynch, de kandidate voor Labour in het district. Het spant erom. Labour heeft er de bovenhand, maar met een van de kleinste marges in het hele land. De winnaar krijgt het hele district, zo werkt het Britse kiessysteem. May stelde een week geleden haar verkiezingsmanifest voor in Halifax, met de hoop die zetel in te pikken.

Lynch noemt die passage ‘een makke vertoning’. ‘Omdat de Conservatieven zo veel voorstonden in de peilingen, dachten ze niks te moeten doen’, zegt ze. ‘May voert een heel koele, afstandelijke campagne. Ze kwam naar onze stad, maar er was totaal geen interactie. Daar spelen wij met Labour op in.’

Intussen slaagt de voorzitter van die partij, Jeremy Corbyn, er steeds beter in uit de verf te komen als leidersfiguur. Zijn boodschap slaat aan bij de arbeidersklasse in het noorden van Engeland. De streek is nog altijd niet volledig hersteld van het vertrek van de textielindustrie decennia geleden. Steden als Leeds en Manchester doen het goed, maar daarbuiten heerst nog veel werkloosheid en armoede.

Veertiger in jogging

De wijk waar we met Lynch van deur tot deur trekken is er zo een. Een zware veertiger in jogging die recht uit bed lijkt te komen, opent de deur van zijn appartement. Of hij al een keuze heeft gemaakt? Nog niet, zegt hij.

UKIP lijkt geen potten te gaan breken bij de parlementsverkiezingen op 8 juni. ©AFP

Vorige keer heeft hij op de extreemrechtse en eurofobe UKIP gestemd. Maar die partij lijkt nu geen potten te zullen breken. Hij sluit ditmaal Labour niet uit. De Conservatieven zeggen hem niks. De brexit interesseert hem geen moer.

‘We zien bij de huisbezoeken dat slechts een op de tien mensen het nog over de brexit heeft’, vertelt Lynch. Haar partij verzoent zich met een ‘constructieve brexit’.

‘Maar de realiteit is dat veel mensen de discussie moe zijn en andere kwesties veel belangrijker vinden’, aldus de kandidate. ‘Zorgen over gezondheidszorg, huisvesting en onderwijs wegen veel zwaarder door.’

Besparingsregering

Sophia Price, politicologe aan de Leeds Beckett universiteit 30 kilometer verderop, bevestigt dat vermoeden. ‘May heeft de verkiezing uitgeroepen om gesterkt de brexitonderhandelingen te kunnen aanvatten’, zegt ze. ‘Maar veel mensen hebben het gevoel dat ze de kwestie van de brexit vorig jaar bij het referendum hebben afgehandeld. De meerderheid heeft zich neergelegd bij de nieuwe realiteit.’

‘Daarbij komt dat we intussen zeven jaar een conservatieve besparingsregering hebben gehad’, zegt Price. ‘De jongste jaren is de kloof tussen arm en rijk weer toegenomen. Het hoeft niet te verbazen dat binnenlandse kwesties de bovenhand krijgen. En dat de Conservatieven het daardoor moeilijk krijgen.’

‘Brexit fatigue’

Wat de Britten ‘Brexit fatigue’ noemen, verklaart ook waarom de LibDems niet van de grond komen. De sociaal-liberalen beloven als enige grote partij een nieuw referendum. Daarbij zouden de Britten over de uitkomst van de deal kunnen stemmen.

De mensen zijn de discussie over de brexit beu. Zorgen over gezondheidszorg, huisvesting en onderwijs wegen veel zwaarder door.
Holly Lynch
Labour

Bij een handvol aanhangers leidt dat vooruitzicht tot euforie. Maar de meerderheid van de eurofiele Britten laat zich blijkbaar niet door de LibDems verleiden. ‘Ik denk niet dat hun leider Tim Farron het profiel heeft om de partij uit het slop te trekken’, zegt Price. De partij kreeg zware klappen in 2015, na vijf jaar regeren met de Conservatieven van David Cameron.

We sluiten ons aan bij de campagne van Finbarr Cronin, kandidaat voor de LibDems in een district even buiten Halifax. Hij noemt het zijn verantwoordelijkheid om een nieuw referendum te verdedigen.

Nieuwe start

‘De mensen hebben bij het referendum vorig jaar hun fiat gegeven voor onderhandelingen over een brexit’, zegt hij. ‘Maar niemand had een flauw idee wat er echt zou gebeuren. Nu nog altijd niet. Wij vinden daarom dat de deal eerst nog eens aan de mensen moet worden voorgelegd.’

Het publiek van het BBC-debat dat we bijwonen is daar niet van overtuigd. Als de kandidaat van de LibDems, Di Keal, herhaalt dat de Britten hun zeg willen doen over de uitkomst van de onderhandelingen, weerklinkt een luid ‘No’ in de zaal.

Het noorden is de brexit moe en lijkt klaar voor een nieuwe start. Voorlopig lijkt het erop dat het, nipt, met Theresa May aan het roer zal zijn. Al mag van veel inwoners van Halifax Jeremy Corbyn zich stilaan beginnen klaarstomen als premier.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud