Oekraïne maakt zich op voor tweede Zelensky-revolte

©AFP

Het presidentschap won hij afgelopen mei met overtuigend gemak. Zondag probeert de Oekraïense komiek Volodymyr Zelensky zijn macht te betonneren door het parlement te veroveren.

De Oekraïense kiezers gaven het politieke establishment in Kiev drie maanden geleden een fikse dreun door met een ruime meerderheid Volodymyr Zelensky tot president te kiezen. Daarmee maakte de 41-jarige tv-komiek een indrukwekkend politiek debuut. Zelensky teerde vooral op het succes van zijn satirische reeks ‘Dienaar van het volk’. Daarin speelde hij een leraar die het tot president schopt en vervolgens de strijd aanbindt met ’s lands corrupte politici en oligarchen.

Maar als echte president had Zelensky een groot probleem: zijn gloednieuwe partij ‘Dienaar van het volk’ - inderdaad, dezelfde naam als zijn tv-serie - had geen enkele zetel in het parlement. En met zijn felle uithalen naar de gevestigde politiek had de nieuwe president zich niet bepaald populair gemaakt in het halfrond. Daarom ontbond hij het parlement op 20 mei, meteen na zijn eedaflegging, en kondigde hij vervroegde verkiezingen aan. Die vinden zondag plaats.

Sabotage

Het parlement maakte het Zelensky inderdaad niet makkelijk. Het saboteerde de pogingen van de president om ministers de laan uit te sturen. Daardoor zat Zelensky opgescheept met de regering van zijn voorganger Petro Porosjenko, de man die hij in een rechtstreeks verkiezingsduel had vernederd door met driekwart van de stemmen aan de haal te gaan. Zelensky klaagde onlangs dat zijn minister van Buitenlandse Zaken Pavlo Klimkin achter zijn rug contact had met Rusland.

50 %
Peiling
De partij van de komiek Volodymyr Zelensky haalt volgens de peilingen de helft van de stemmen in de parlementsverkiezingen. De tweede grootste partij volgt op ruime afstand.

Zijn tegenstanders hoopten dat de kiezers Zelensky massaal in de steek zouden laten. Maar dat lijkt volgens de opiniepeilingen niet het geval. ‘Dienaar van het volk’ kan wel eens aan de haal gaan met de helft van de stemmen. De partij van Porosjenko haalt met moeite 10 procent. De grootste concurrent voor Zelensky is het pro-Russische ‘Oppositie Platform’, dat volgens de peilingen zowat 15 procent kan halen.

Zelensky’s geloofwaardigheid hangt af van de manier waarop hij Rusland aanpakt. Het conflict in het oosten van Oekraïne - waar separatisten met de steun van Moskou een eigen volksrepubliek hebben opgericht - sleept al vijf jaar aan, maar een oplossing is niet in zicht. Bovendien lijkt het onwaarschijnlijk dat de annexatie van de Krim door Rusland nog teruggeschroefd wordt. Zelensky riep de Russische president Vladimir Poetin vorige week op te praten over vrede.

Strijd tegen corruptie

Het meest dringende dossier is het lot van de 24 Oekraïense zeelui die in Moskou in de gevangenis zitten. Zij werden afgelopen november opgepakt nadat de Russische kustwacht enkele Oekraïense schepen had gekaapt. Rusland stelde eind juni voor de 24 aan Oekraïne uit te leveren, op voorwaarde dat zij voor de lokale rechter zouden verschijnen. Kiev verwierp dat ultimatum.

Voor de gewone Oekraïner is de strijd tegen corruptie echter een grotere prioriteit dan de oorlog in het oosten. Net als bij de presidentsverkiezingen profiteert Zelensky van het brede ongenoegen, ook over de lage levensstandaard. Als zijn partij een meerderheid in het parlement haalt, heeft hij de handen vrij om de problemen aan te pakken. Al is hij vaag gebleven over zijn plannen. Tot opluchting van de investeerders liet hij wel verstaan vast te houden aan het hulpprogramma van het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Alles zal afhangen van de sterkte van de regering die Zelensky op poten zet. Zelf mist hij elke politieke ervaring en ook de kandidaat-parlementsleden van ‘Dienaar van het volk’ zijn debutanten - dat was een van de vereisten om op de lijst te mogen staan. Zelensky maakt zich echter sterk dat hij de hoge verwachtingen kan inlossen. Of zoals hij bij zijn eedaflegging zei: ‘Mijn hele leven heb ik geprobeerd de Oekraïners aan het lachen te brengen, de komende vijf jaar zal ik er alles aan doen om ze niet te laten huilen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect