Poolse conservatieven blijven na zege op ramkoers met EU

Poolse conservatieven blijven na zege op ramkoers met EU ©AFP

Door de winst van de regerende conservatieven in Polen blijft het land waarschijnlijk steggelen met Europa. Werk aan de winkel voor toekomstig Europees commissaris Didier Reynders.

Erik Ziarczyk

Misschien had hij de bui al zien hangen toen zondagavond laat de eerste exitpolls bekend raakten van de parlementsverkiezingen. Ondanks een stevige winst voor de regerende partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) was voorzitter Jaroslaw Kaczynski misnoegd. ‘We moeten harder werken’, zei hij aan zijn aanhang. ‘We hebben veel bereikt maar verdienen een pak meer.’ Volgens hem had de ‘onzin’ van de oppositie nog te veel kiezers verleid.

Een dag later viel het definitieve verdict: de oppositie veroverde inderdaad de meerderheid in de senaat. Maar dankzij een complex systeem van restzetels haalde PiS, met een score van bijna 44 procent, een volstrekte meerderheid in de Sejm, het equivalent van onze Kamer van Volksvertegenwoordigers. Met 235 zetels op 460 laat de partij van Kaczynski de grootste oppositiepartij - de Burgercoalitie, goed voor 134 zetels - ver achter zich.

We moeten harder werken. We hebben veel bereikt maar verdienden een pak meer.
Jaroslaw Kaczynski
voorzitter piS

De nederlaag in de senaat was echter een flinke streep door de rekening van Kaczynski’s conservatieve partij, die had gehoopt de handen vrij te hebben om haar rechts-populistische agenda uit te voeren. Met de meerderheid in de senaat kan de oppositie die ambities in de kiem smoren. Plots wordt het voor Kaczynski moeilijker om zijn eigen mannetjes op cruciale posities in de overheid te benoemen. Dat was nochtans een cruciale factor in zijn plan om de macht te betonneren.

Polarisatie

De verkiezingen toonden vooral de politieke polarisatie aan in Polen, na vier jaar van rechts-populistisch bestuur. Zowel de regering als de oppositie had de inzet opgedreven. Kaczynski sprak in de campagne van de ‘belangrijkste verkiezingen sinds 1989’, terwijl de oppositie het over ‘doorslaggevende verkiezingen’ had. Dat lieten de Polen zich geen twee keer zeggen. Meer dan 60 procent daagde op, een record in het post-communistische Polen.

Opvallend was het verschil tussen de steden en het platteland. De oppositie deed het prima in de grotere steden, waar bezorgdheid heerst over de conservatieve agenda van PiS en de uitholling van de rechtsstaat. De partij van Kaczynski wierp zich op als de behoeder van de ‘Poolse identiteit’, lees: tegen gelijke rechten voor holebi’s en voor de traditionele katholieke waarden. Die boodschap sloeg vooral aan buiten de steden. Tekenend was de doorbraak van de extreemrechtse Confederatie, die in het parlement met 11 zetels haar debuut maakt.

Al lijkt het heel waarschijnlijk dat het economisch-populistische beleid de doorslag heeft gegeven bij de verkiezingen. De pensioenleeftijd ging omlaag, terwijl de PiS-regering de kinderbijslag fors optrok. Ook het minimumloon steeg en blijft volgens de verkiezingsbeloftes stijgen. Uiteindelijk is het Kaczynski’s bedoeling Polen economisch op het niveau van Duitsland te trekken. Dat moet dan een einde maken aan de beeld van de Poolse loodgieter of bouwvakker die in het Westen zijn brood moet verdienen.

Met zijn nationalistische beleid blijft Kaczynski ongetwijfeld op ramkoers liggen met de Europese Unie. Europa klaagt al jaren over de te grote machtsgreep van PiS op justitie en de media en diende vorige week over de ingrepen bij justitie nog een klacht in bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Dat dossier belandt bij Didier Reynders, die binnenkort als Europees commissaris voor Justitie bevoegd wordt voor de procedures tegen Warschau.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n