Populisten staan op ramkoers met Europa

©Getty Images

Elf weken na de Italiaanse parlementsverkiezingen hebben de antisysteempartijen Lega en Vijfsterrenbeweging hun regeerakkoord rond. De populisten gaan het geld laten rollen.

Na een week intens onderhandelen zijn de Vijfsterrenbeweging en de Lega het eens over een ‘contract om Italië te veranderen’. In een bijna 60 pagina’s tellend document maken ze duidelijk hoe ze de derde economie van de eurozone de komende vijf jaar een facelift willen geven. De hoofdingrediënten? Meer overheidssteun, minder belastingen, minder migranten en minder parlementsleden. Europa dreigt zich te verslikken in die cocktail. Eerst moeten de populisten het nog eens worden over een premier.

Strijd tegen migratie

‘Het huidige migratiebeleid is onhoudbaar voor Italië’, stellen de Vijfsterrenbeweging en de Lega in het regeerakkoord. Het land is de voorbije jaren overspoeld door tienduizenden migranten die vanuit Libië de oversteek maakten naar Europa. Vergeefs hengelde Rome bij Europa naar hulp bij de opvang van die migranten.

De populisten dringen bij de Europese collega’s aan op nieuwe afspraken. ‘Asielzoekers moeten verplicht en automatisch herverdeeld worden over de Europese lidstaten op basis van objectieve en kwantificeerbare criteria’, luidt het. Daarnaast willen de Lega en de Vijfsterrenbeweging de strijd aanbinden met mensensmokkelaars en de invloed van de maffia in de vluchtelingenopvang terugdringen.

Gedaan met besparen

Als de zieke man van Europa: zo werd Italië jarenlang weggezet omdat het kampte met een amechtige groei, een aanzienlijk tekort op de begroting en vooral een immense schuldenberg van ruim 2.300 miljard euro of 132 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

De voorbije jaren leverde Rome inspanningen om dat blazoen op te poetsen. Met de hulp van het wereldwijd economisch herstel krabbelde de Italiaanse economie weer wat overeind. Het deficit daalde onder 3 procent van het bbp, maar de schuldenberg bleef een pijnpunt.

Daaraan willen de populisten de komende jaren wat doen. ‘We gaan de staatsschuld afbouwen. Niet via nieuwe belastingen of besparingen maar door de economische groei aan te jagen’, luidt het. Gezinnen en bedrijven mogen zich verlekkeren op fiscale cadeautjes. De populisten zijn het eens over de invoering van een vlaktaks met twee tarieven: 15 of 20 procent. Italianen die flirten met de armoedegrens, kunnen rekenen op 780 euro per maand als ze instemmen met arbeidsbemiddeling.

De Vijfsterrenbeweging en de Lega zijn van plan een minimumuurloon en gratis kinderopvang in te voeren. Terwijl wereldwijd de pensioenleeftijd omhoog gaat, schroeven de antisysteempartijen een hervorming in die zin terug.

Economen schatten dat aan de geplande maatregelen een prijskaartje van zeker 108 tot 126 miljard euro hangt. De Vijfsterrenbeweging en de Lega denken die te financieren met de opbrengst van de strijd tegen fiscale fraude. Daarnaast rekenen ze op een bijsturing van de Europese begrotingsregels. ‘De Europese Commissie mag productieve overheidsinvesteringen niet laten meetellen bij de berekening van het lopend deficit. Met de Europese partners moeten we ook de begrotingsregels en het economisch bestuur herzien’, luidt het.

Nauwere band met Rusland

‘De Verenigde Staten blijven de volgende jaren een bevoorrechte partner’, staat in het regeringscontract. Daarnaast pleiten de Lega en de Vijfsterrenbeweging ervoor de banden met Rusland aan te halen. ‘We moeten dat land niet als een bedreiging zien maar als een potentiële economische en handelspartner.’ Moskou kan volgens de anti-establishmentpartijen ook een sleutelrol spelen in de oplossing van de crisissen in Syrië, Libië en Jemen. Het is volgens hen dan ook logisch dat de Europese Unie de sancties tegen Rusland opheft. Brussel kondigde de strafmaatregelen in 2014 af als reactie op de annexatie van het Oekraïense schiereiland Krim en de Russische inmenging in het conflict in Oost-Oekraïne.

Minder parlementsleden

De Vijfsterrenbeweging en de Lega zijn van plan wat te doen aan de bestuurlijke inrichting van Italië. In de eerste plaats willen ze het parlement afslanken. Van de 630 Kamerleden mogen er nog 400 overblijven, uit de Senaat gaan ze 118 van de 318 zitjes verwijderen. Ook het ingewikkelde kiessysteem moet op de schop: als de populisten hun slag thuishalen, worden de parlementsleden straks rechtstreeks verkozen.

Wie voor ernstige feiten veroordeeld is of het voorwerp is van een juridisch onderzoek, kan geen premier meer worden. Voor vrijmetselaars of politici die worstelen met belangenconflicten, is geen plaats in de regering. De regio’s krijgen dan weer meer autonomie.

Alitalia en banken

Italië zoekt al maanden een oplossing voor de noodlijdende luchtvaarttrots Alitalia. De aftredende regering zocht een overnemer. Dat plan stoppen de populisten in de koelkast. Zij zijn van plan Alitalia zelf nieuw leven in te blazen.

Ook met de financiële sector hebben de partijen plannen. Ze streven naar de creatie van een ‘investeringsbank die de economische ontwikkeling en de Italiaanse bedrijven steunt’. De oudste bank ter wereld, Banca Monte dei Paschi di Siena, willen ze een nieuwe ‘missie’ geven zodat de instelling die door Rome gered is, de ‘gemeenschap’ dient. Meer details ontbreken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content