Rechts krijgt oplawaai in Spanje maar blijft grootste

De Spaanse premier, Mariano Rajoy, probeerde de Spanjaarden de afgelopen weken te verleiden tot een nieuwe stem voor zijn conservatieve Partido Popular met de slogan 'trabajar, hacer, crecer' (werken, atie ondernemen, groeien). ©REUTERS

In Spanje zijn de regionale en gemeenteraadsverkiezingen van zondag uitgedraaid op een zege voor de conservatieve Partido Popular van Spaans premier Mariano Rajoy. In 10 van de 13 regio's komt de PP als grootste uit de bus. Maar nergens haalt de partij een volstrekte meerderheid.

Ruim 35 miljoen Spanjaarden konden zondag naar de stembus trekken om 8.116 nieuwe gemeentebesturen te kiezen. In 13 van de 17 regio's konden de inwoners ook de parlementen vernieuwen. Net als het bestuur van Ceuta en Melilla, twee enclaves in Noord-Afrika.

Naar de stembusslag werd enorm uitgekeken. De hamvraag luidde of de twee traditionele partijen, de conservatieve PP van premier Mariano Rajoy en de socialistische PSOE, hun decennialange hegemonie konden behouden.

Of zouden de Spanjaarden zich na vier jaar van forse besparingen en hervormingen en na een stroom corruptieschandalen in PP-kringen massaal wenden tot regionale partijen? Of zouden ze vluchten in de armen van twee nieuwkomers: de linkse anti-establishmentpartij Podemos en de centrumpartij Ciudadanos?

Schade beperken

Volgens de eerste exitpolls van Antena 3 wist de PP de schade te beperken. In 10 van de 13 regio's waar zondag verkiezingen plaatsvonden, zou de partij van Rajoy als grootste uit de bus komen. 

Maar reden tot grote euforie hebben de conservatieven niet. Nergens halen ze nog een volstrekte meerderheid. Als ze aan de macht willen blijven, zullen ze op zoek moeten naar coalitiepartners. De afgelopen vier jaar regeerden ze in 10 van de 13 regio's nog comfortabel alleen.

In Valencia, een traditioneel bolwerk van de PP, zouden de conservatieven voor het eerst in 20 jaar wel eens op de oppositiebankjes kunnen belanden. Want als alle linkse partijen in de regio de handen in elkaar slaan, hebben ze een meerderheid. De inwoners van Valencia presenteerden de PP duidelijk de rekening voor alle corruptieschandalen waarin de partij in de regio verstrikt raakte. 

Wrang gevoel

De socialisten zouden de grootste blijven in de noordelijke regio Asturië. De partij van Pedro Sánchez zou volgens de gedeeltelijke resultaten ook in Extremadura en de Canarische Eilanden de meeste stemmen gehaald hebben.

Podemos en Ciudadanos wisten ook flink wat kiezers te verleiden. Ze slaagden er volgens de exitpolls in vrijwel alle regio's in parlementszitjes te veroveren. Veel resultaten van de regionale verkiezingen zijn nog niet bekend omdat eerst de stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen geteld moesten worden. 

Gemeenteraadsverkiezingen

Ook bij de gemeenteraadsverkiezingen is de PP op weg om als grootste partij uit de bus te komen. Na telling van 90 procent van de stemmen haalt de partij van Rajoy net geen 27 procent van de stemmen op lokaal niveau. Dat resultaat levert haar ruim 22.000 van de 67.611 gemeenteraadsleden op. De PP boekt wel het slechtste resultaat sinds 1991.

De PSOE strandt op ruim 25 procent. De socialisten wisten zowat 400.000 Spanjaarden minder te verleiden dan de PP en hebben de volgende vier jaar bijna 21.000 gemeenteraadsleden.

Podemos zou 10 procent van de stemmen gehaald hebben. Hoeveel gemeenteraadsleden dat precies oplevert, is nog niet helemaal duidelijk omdat de beweging in verschillende steden allianties gesmeed had met andere partijen.

Die andere nieuwkomer, Ciudadanos, klokt na de telling van 90 procent van de stemmen af op 1.510 gemeenteraadsleden en het radicaal-inkse Izquierda Unida op 2.162. Nationalistische en regionale partijen zouden samen zowat 15 procent van de kiezers hebben weten te verleiden. Lokale partijtjes verdelen de rest van de stemmen.

Grote steden

In de grote steden Madrid en Barcelona verliep de strijd erg spannend. In de Spaanse hoofdstad was de PP in een nek-aan-nekrace verwikkeld met Ahora Madrid, een linkse alliantie waar ook Podemos deel van uitmaakt.

Volgens de gedeeltelijke resultaten zouden de conservatieven nipt winnen. Maar Ahora Madrid zou wel eens kunnen gaan besturen als de alliantie erin slaagt een pact te sluiten met andere linkse partijen.

In de Catalaanse hoofdstad streden de nationalisten van Convergència i Unió (CiU) dan weer om de zege met Barcelona en Comú. Ook dat is een linkse alliantie waar Podemos zich bij aansloot. Volgens de gedeeltelijke resultaten gaat ook in Barcelona de linkse alliantie nipt aan de leiding.

De race om de burgemeestersjerp in Barcelona dreigt de partijen die streven naar Catalaanse onafhankelijkheid met een kater op te zadelen. CiU mag dan nog wel kans maken op de zege maar de andere partijen die streven naar onafhankelijkheid, ERC en CUP, bleven onder hun eigen verwachtingen.

Onafhankelijkheidsplan

De vraag is welke conclusies Artur Mas, de Catalaanse deelstaatpremier, uit dat resultaat gaat trekken. Zaterdag had hij de toekomst van zijn onafhankelijkheidsplan nog verbonden aan het verkiezingsresultaat in Barcelona.

In principe trekken de Catalanen op 27 september naar de stembus voor regionale verkiezingen. Mas, maar ook de andere partijen die streven naar een afscheiding van Spanje, willen die stembusslag omvormen tot een referendum over onafhankelijkheid.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud