nieuwsanalyse

Spanje op weg naar linkse coalitieregering?

De Spaanse premier Pedro Sánchez (l.) en de radicaal-linkse leider Pablo Iglesias. ©REUTERS

Premier Pedro Sánchez ondertekende dinsdagnamiddag een voorakkoord met het radicaal-linkse Unidas Podemos. De twee partijen gaan de volgende dagen bij andere partijen op zoek naar steun voor hun progressieve project.

'Als de socialistische partij op 10 november opnieuw als grootste uit de parlementaire stembusslag komt, lanceer ik binnen 48 uur een voorstel om de politieke impasse in het land te doorbreken.' Die belofte deed de Spaanse premier Pedro Sánchez zijn landgenoten vorige maand.

En de leider van de PSOE hield woord. Dinsdagnamiddag trommelde hij inderhaast de pers op voor een 'belangrijke boodschap'. Aan de zijde van Pablo Iglesias, de leider van de radicaal-linkse partij Unidas Podemos, kondigde hij niet zonder trots een voorakkoord over de vorming van een coalitieregering aan.

Verziekte relaties

'De Spanjaarden hebben zondag gesproken. Daarna was het aan de politici om te handelen en de politieke situatie in ons land te deblokkeren. De PSOE en Unidas Podemos nemen de handschoen op', stak Sánchez van wal.

De PSOE omarmt het Bolivariaanse communisme.
Santiago Abascal
Leider VOX

De mededeling kwam als een verrassing. Na de parlementsverkiezingen van 28 april onderhandelden de twee partijen al maanden over een deal. Maar die leidden nooit tot een akkoord.

Nadien verziekten de relaties tussen de socialisten en radicaal-links. Tijdens de campagne in de aanloop naar de verkiezingsrace van afgelopen zondag slingerden de twee linkse leiders elkaar heel wat verwijten naar het hoofd.

Teleurstelling

'We zijn ons ervan bewust dat we heel wat progressieve kiezers teleurgesteld hebben toen we het na de verkiezingen van 28 april net niet eens raakten over een gezamenlijk project', stelde Sánchez dinsdagnamiddag.

Met een knuffel bezegelden Sánchez en Iglesias dinsdag hun voorakkoord. ©REUTERS

Dat maakten die kiezers de politieke leiders afgelopen weekend ook duidelijk. In vergelijking met zes maanden geleden verloor de PSOE drie van haar 123 zetels. Voor de troepen van Iglesias was de schade nog groter: ze zakten van 42 naar 35 zitjes. Más País, een nieuwe partij die zich nog maar pas van Unidas Podemos afscheurde, klokte af op drie zitjes.

Het resultaat was een tegenvaller voor Sánchez. Door nieuwe verkiezingen uit te lokken had hij net gehoopt de positie van zijn socialistische partij te versterken. Maar de gok pakte verkeerd uit.

Met zijn demarche speelde hij uiteindelijk vooral de conservatieven en extreemrechts in de kaart. De PP dikte haar zetelaantal met 22 eenheden aan en heeft voortaan 88 vertegenwoordigers in het parlement. De absolute triomfator was evenwel VOX, dat van 24 naar 52 zitjes ging. Voorts breidden heel wat regionale partijen hun machtsbasis in het nationale parlement uit.

Impasse

De Spaanse kiezer leek de kaarten dan ook moeilijker dan ooit geschud te hebben. Een nieuwe maandenlange impasse leek onvermijdbaar omdat het politieke landschap nooit zo versplinterd was.

De Spanjaarden hebben zondag gesproken. Daarna was het aan de politici om te handelen en de politieke situatie in ons land te deblokkeren. De PSOE en Unidas Podemos nemen de handschoen op.
Pedro Sánchez
Spaanse premier

Maar die piste was volgens de premier en zijn toekomstige coalitiepartner simpelweg geen optie. 'Spanje heeft snel een nieuwe, volwaardige regering nodig die alles in het werk stelt om de levensstandaard van de Spanjaarden te verbeteren', klonk het.

'Een Spanje ook waarin geen plaats is voor haat en het tegen elkaar opzetten van de Spanjaarden', benadrukte Sánchez. Met die opmerking zinspeelde hij op de sterke opmars van VOX. 

Catalaans conflict

Het voorakkoord tussen de twee linkse partijen steunt op tien pijlers. In de eerste plaats focussen ze op de creatie van duurzame economische groei en waardige, fair betaalde jobs en streven ze naar een begrotingsevenwicht. Daarnaast zijn ze van plan een oplossing uit te werken voor het Catalaanse conflict 'om het vreedzaam samenleven in de regio te garanderen'. 

In de nieuwe regering, de eerste coalitieregering op nationaal niveau sinds het herstel van de democratie vier decennia geleden, zou Pablo Iglesias vicepremier worden.

Ook de strijd tegen de corruptie staat hoog op de prioriteitenlijst. Net als het streven naar kwaliteitsvol onderwijs en goede gezondheidszorg. De twee partijen broeden ook op een ander financieringsmodel van het pensioensysteem en zetten in op innovatie.

Voorts krijgen de strijd tegen de klimaatverandering en tegen het geweld tegen vrouwen een centrale plaats. En de twee partijen gaan ook op zoek naar een formule om de leegloop van het Spaanse platteland een halt toe te roepen.

In de nieuwe regering, de eerste coalitieregering op nationaal niveau sinds het herstel van de democratie vier decennia geleden, zou Iglesias vicepremier worden.

Steun andere partijen

De PSOE en Unidas Podemos gaan hun voorakkoord de volgende dagen voort uitwerken. Tegelijkertijd neemt Sánchez contact op met andere partijen om steun te ronselen voor het progressieve project. Want de twee linkse partijen hebben samen verre van voldoende zetels om comfortabel te kunnen besturen.

155
zetels
De socialisten en radicaal-links hebben samen 155 zitjes in het 350 zetels tellende parlement. Ze gaan de volgende dagen dan ook op zoek naar steun van andere partijen voor hun progressieve project.

Bij de gematigde Basken vindt de socialist wellicht een luisterend oor. De PNV liet dinsdagnamiddag al weten gedoogsteun te willen verlenen. Ook Más País juichte het initiatief al toe. Maar hun steun alleen volstaat niet. Mogelijk polst de PSOE-leider de volgende dagen kleinere regionale partijen.

Die uit Galicië, Teruel en de Canarische Eilanden sloten gedoogsteun dinsdag alvast niet uit. Maar zelfs dan heeft de progressie coalitie niet genoeg steun in het parlement om uit de startblokken te schieten. De Catalaanse nationalisten lijken niet geneigd de ploeg-Sánchez in het zadel te helpen nadat de socialist de voorbije weken een hardere toon aansloeg in het dossier.

Conservatieven

Op de steun van de conservatieven en VOX lijkt de premier evenmin te moeten rekenen. 'De PSOE omarmt het Bolivariaanse communisme', stelde de extreemrechtse leider Santiago Abascal.

'Met dit akkoord heeft Sánchez de deur naar ons hard dichtgeslagen', zei PP-leider Pablo Casado. Een of andere deal tussen de PSOE en de PP leek na zondag de enige manier om de politieke impasse op te heffen.

Maar volgens Casado nam Sánchez nooit contact met hem op. Hij vroeg zich ook af waarom de socialist nu wel voluit gaat voor wat hij zes maanden geleden ook al had kunnen doen. 'Wellicht omdat Sánchez besefte dat hij nooit een progressief beleid zou kunnen voeren als hij afhankelijk is van gedoogsteun van de conservatieven', merkten Spaanse analisten dinsdag kort na de bekendmaking van de linkse deal op.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n