Spanje telt bang af naar speech Puigdemont

De Catalaanse premier, Carles Puigdemont, staat voor een belangrijke dag: roept hij de onafhankelijkheid uit of kiest hij onder druk van de bevolking en de bedrijven voor een andere optie? ©AFP

De Catalaanse premier Carles Puigdemont staat voor de cruciaalste dag uit zijn carrière. Roept hij de onafhankelijkheid uit? Of zetten het volk en het bedrijfsleven hem op een ander spoor?

Catalonië is vandaag even het middelpunt van de wereld. De Catalaanse premier, Carles Puigdemont, heeft het regioparlement bijeengeroepen om het te ‘informeren over de politieke actualiteit’.

Iedereen wil maar een ding weten: roept hij in de loop van de avond de onafhankelijke Catalaanse republiek uit? Een overzicht van de mogelijke scenario’s.

1 Grijpt grondwettelijk hof te elfder ure in?

In de soap rond het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven was de voorbije jaren een sleutelrol weggelegd voor het Spaanse grondwettelijk hof. Zodra de Catalanen een pion verzetten op het schaakbord, deed dat een tegenzet.

Met een doel: voorkomen dat de Catalanen zich in een referendum zouden uitspreken over onafhankelijkheid omdat ‘dat in strijd is met de grondwet’. Desondanks spraken op 1 oktober 2,28 miljoen Catalanen zich uit over afscheuring van Spanje.

Met een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring leg je een bom onder de Catalaanse economie.
juan josé brugera
voorzitter catalaanse lobbygroep

Het grondwettelijk hof blijft alles in het werk stellen om te verhinderen dat de omstreden stembusgang uitmondt in een onafhankelijkheidsverklaring. Daarom verbood het vorige week een zitting van het Catalaanse parlement die voor maandag gepland stond.

De kans dat het hof te elfder ure de agenda van het Catalaanse parlement voor dinsdagavond overhoop gooit, lijkt klein. Officieel bespreken de politici de politieke actualiteit. Het valt moeilijk hard te maken dat dat in strijd is met de grondwet.

2 Schiet Spaanse regering in actie?

De Spaanse premier Mariano Rajoy zou de bijeenkomst van het Catalaanse parlement kunnen dwarsbomen door naar artikel 155 van de grondwet te grijpen en Catalonië zijn autonomie af te nemen. Die ingreep zou automatisch leiden tot de ontbinding van het parlement.

Centrumpartij Ciudadanos (Burgers), die zijn wortels heeft in Catalonië, spoort Rajoy daar al enkele dagen toe aan. Maar wellicht weerstaat de premier aan de verleiding om naar het nucleaire wapen te grijpen voor de Catalanen de onafhankelijkheid effectief uitgeroepen hebben. Anders dreigt hij bruggen met de socialisten op te blazen.

3 Gooien Catalaanse onafhankelijkheidspartijen agenda parlement om?

Officieel staat een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring vandaag niet op de agenda van het Catalaanse parlement. Enkel een ‘bespreking van de politieke actualiteit’.

25 jaar
De partij van Rajoy stelde dat Puigdemont tot 25 jaar cel riskeert als hij eenzijdig de onafhankelijkheid uitroept.

Maar dat zou in de loop van de zitting snel kunnen veranderen. De Catalaanse onafhankelijkheidspartijen kunnen via een stemming een verklaring over de afscheuring van Spanje toch nog op de agenda zetten.

Die tactiek pasten ze begin vorige maand ook al eens toe om twee wetten goedgekeurd te krijgen die het pad voor het referendum moesten effenen. Op die manier poogden ze het grondwettelijk hof - vergeefs - te dribbelen. De partijen die zich tegen onafhankelijkheid kanten, zijn beducht voor een herhaling van dat scenario.

4 Houdt Puigdemont het bij symbolische verklaring?

De Catalaanse premier staat onder enorme druk om af te zien van zijn voornemen om door te zetten met de scheiding. Afgelopen weekend trokken duizenden Spanjaarden de straat op om de eenheid van het land te bejubelen. Steeds meer spaarders halen ook hun geld weg bij de Catalaanse banken en parkeren het in een andere regio.

De bedrijfswereld deed eveneens inspanningen om Puigdemont op andere gedachten te brengen. ‘Met een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring leg je een bom onder de Catalaanse economie’, waarschuwde Juan José Brugera, de voorzitter van de belangrijkste Catalaanse lobbygroep.

Duizenden Spanjaarden trokken afgelopen weekend de straat op om de eenheid van het land te bejubelen. ©REUTERS

‘Nog meer bedrijven zullen hun hoofdzetel naar andere regio’s verplaatsen’, luidde het. Een dertigtal ondernemingen deed dat al.

Het valt niet uit te sluiten dat Puigdemont daarom voor een ‘symbolische verklaring’ opteert. Hij zou de geldigheid van het referendum erkennen maar een onafhankelijkheidsverklaring voor een tijd in de diepvriezer stoppen in de hoop een andere uitweg te vinden.

De hamvraag luidt of Puigdemonts ‘partners in crime’, de linkse partijen ERC en CUP, bereid zijn mee te stappen in dat scenario. De kans lijkt klein.

5 Toch een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring?

In het openbaar houdt Puigdemont nog altijd vol dat hij ‘de resultaten van het referendum zal toepassen’. Lees: de onafhankelijkheid uitroepen.

Madrid waarschuwde maandag nog eens dat Catalonië dan haar autonomie dreigt te verliezen. ‘En Puigdemont wacht hetzelfde lot als Lluís Companys.’

Die riep in oktober 1934 ook eenzijdig de onafhankelijkheid van de regio uit. Hij belandde in de cel en werd in 1940 door de troepen van generaal Francisco Franco gefusilleerd. De partij van Rajoy stelde dat Puigdemont in het uiterste geval 25 jaar cel riskeert.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud