Advertentie
analyse

Twee politieke komeetcarrières in een weekend

Volodymyr Zelensky, komiek en winnaar van de eerste ronde in de Oekraïense presidentsverkiezingen. ©AFP

Oekraïne en Slovakije schreven zich dit weekend in het rijtje in waar ook de VS, Frankrijk en Brazilië al stonden. Wie zich op een authentieke manier tegen het politieke systeem keert, kan vanuit het niets in een jaar de macht veroveren.

Volodymyr Zelensky (41) speelde drie jaar geleden dat hij president van Oekraïne was in een tv-reeks die 'Dienaar van het volk' heette. In maart vorig jaar richtte hij een politieke partij op onder dezelfde naam. Afgelopen weekend kwam hij met 30 procent van de stemmen als winnaar uit de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Oekraïne.

Uit het niets

Daarmee schaart Oekraïne zich bij een rijtje van veel grotere landen, waar politici uit het niets kwamen en verkiezingen wonnen. Donald Trump won in 2016 de Amerikaanse presidentsverkiezingen, zonder dat hij daarvoor ooit een politiek ambt uitoefende of ambieerde.

In Frankrijk werd Emmanuel Macron in mei 2017 verkozen tot president, als drijvende kracht van de partij 'En Marche' die hij pas in april 2016 had opgericht. Macron was geen complete outsider en was al minister van Economie geweest in de regering van president François Hollande, maar in een jaar tijd ontwrichtte hij het systeem dat al decennia bestond en waarbij de PS en de gaullisten de macht onder elkaar verdeelden.

In Italië was de Vijfsterrenbeweging de grote winnaar van de jongste verkiezingen in maart 2018, waarna ze samen met de Lega een regering vormde. Ook de Vijfsterrenbeweging is, net zoals het Oekraïense 'Dienaar van het volk', opgericht door een komiek: Beppe Grillo.

In Brazilië werd Jair Bolsonaro eind vorig jaar verkozen tot president, als boegbeeld van de Sociaal-Liberale Partij waarvan hij pas in januari 2018 lid was geworden. Daarvoor had hij al politieke ervaring als parlementslid voor de christendemocraten.

Afkeer

De rode draad doorheen hun politieke overwinningen is niet een ruk naar links of rechts, merkte de Amerikaanse expert in geopolitiek Ian Bremmer vorig jaar op in zijn eerste column voor De Tijd. Trump voert namelijk een harde retoriek tegen migranten, terwijl Macron een centrumbeleid voert en de Vijfsterrenbeweging een uitgesproken links beleid voorstaat.

De rode draad is de afkeer tegen het politieke systeem, dat volgens hen te vastgeroest zit in oude gewoonten of ten prooi is gevallen aan corruptie. In de tv-reeks 'Dienaar van het volk' speelt Zelensky een schoolleraar die niet weet dat hij door zijn studenten gefilmd wordt als hij een tirade afsteekt tegen corruptie. En die lijn heeft hij in zijn politieke campagne aangehouden.

In die zin hoort ook de overwinning van de 45-jarige liberale advocate Zuzana Caputova in de Slovaakse presidentsverkiezingen in het rijtje thuis. Ze was tot voor kort vrij onbekend in de politiek, maar kon rekenen op de steun van aanhangers van de protestbeweging die werd opgezet na de moord op de onderzoeksjournalist Jan Kuciak in februari 2018. Haar publieke strijd tegen corruptie katapulteerde haar van de politieke obscuriteit naar het presidentschap.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud