analyse

Viktor Orban, leider van de Europese oppositie

©AFP

De klinkende overwinning van Viktor Orbán verstevigt hem als de leider van het verzet tegen het Europese migratiebeleid. Die oppositie kan hij bovendien voeren vanuit de Europese Volkspartij.

De overwinning van premier Viktor Orban in de Hongaarse parlementsverkiezingen leidde maandag tot een twitter-discussie tussen de N-VA en het Vlaams Belang, die zich beiden door de uitslag gesteund voelen in hun overtuigingen.

Federaal staatssecretaries voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) loofde de ‘rechtse monsteroverwinning’ en zei dat de EU nu nog meer moet inzetten op een ander migratiemodel. ‘STOP alle illegale boot- en andere migratie’, tweette hij.

Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken vond dat Francken Orbans overwinning onterecht recupereert, omdat Francken eerder ook al kritiek uitte op de Hongaarse regering. Ook N-VA-ondervoorzitter Sander Loones haalde al uit naar Orban omdat hij in eigen land niet altijd uitvoert wat op Europees niveau is afgesproken, maar tegelijk wel vlotjes Europees geld voor investeringen binnen haalt.

Verzet tegen Europees migratiebeleid

©Mediafin

Het toont hoe Orban zich ook in ons land ontpopt heeft tot de leider van het verzet tegen het Europese migratiebeleid. Want terwijl N-VA en het VB zich verheugden in de overwinning van de Hongaarse premier, kwamen er geen publieke felicitaties van CD&V. Nochtans zit de partij in dezelfde Europese Volkspartij als Fidesz van Viktor Orban.

De spanningen tussen de Vlaamse christen-democraten en Orban zijn al jaren groot. Vorig jaar stemden de twee CD&V’ers in het Europees Parlement - Ivo Belet en Tom Vandenkendelaere - nog voor een resolutie die de druk op Orban moest verhogen om in eigen land de rechtsstaat te respecteren.

Ook elders in Europa werd de eclatante verkiezingsoverwinning van de Hongaarse premier gezien als een teken van hernieuwd verzet tegen het EU-migratiebeleid. Veelzeggend is dat de eerste felicitaties onder meer kwamen van Geert Wilders (PVV), Marine Le Pen en Beatrix von Storch van Alternative für Deutschland.

Commissie gewrongen

Ook Europees Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker stuurde maandag de officiële felicitaties aan Orban, zoals gebruikelijk na iedere verkiezing in een EU-land. Toch werd meteen duidelijk gemaakt hoe gewrongen de Commissie zit.

Wat doe je als een regering op democratische manier aan de macht komt met een mandaat van de kiezer om die waarden bij te sturen?

Luidt de overwinning van Viktor Orban de facto een nieuwe aanval in op het migratiebeleid van de Europese Unie?, luidde gisterenmiddag de vraag aan Margaratis Schinas, de woordvoerder van Jean-Claude Juncker. ‘De EU is een unie van democratie en van waarden’, reageerde hij droogjes. ‘Het verdedigen van die waarden is een taak van ieder EU-land, zonder uitzondering’.

En daarmee verwoordde hij in één zin het hele dilemma : de botsing tussen democratie en waarden. Wat doe je als een regering op democratische manier aan de macht komt met een mandaat van de kiezer om die waarden bij te sturen?

Voorbode nieuwe clash

Orban wil het migratiebeleid van de EU niet. Hij is voorstander van meer muren tegen vluchtelingen, niet meer opvang van asielzoekers. Verwacht wordt dat hij de strijd tegen het Europese migratiebeleid nu nog zal opvoeren, zal proberen de greep op het gerecht te verhogen, druk op onafhankelijke media te zetten en de NGO’s van filantroop George Soros het land uit te krijgen. En wat meer is: Orban beschikt voortaan over een tweederde meerderheid in het parlement om de Hongaarse grondwet te veranderen.

Orban wil het migratiebeleid van de EU niet. Hij is voorstander van meer muren tegen vluchtelingen, niet meer opvang van asielzoekers.

Zijn overwinning is daarmee de voorbode van een nieuwe clash. Het eerste hoofdstuk daarvan zal worden geschreven binnen de Europese Volkspartij, nog altijd het politieke powerhouse van de EU dat zowel de voorzitter van de Commissie (Jean-Claude Juncker), de Raad (Donald Tusk), het Parlement (Antonio Tajani) en de grote baas van de EU-administratie (Martin Selmayr) levert.

Orban vs Merkel

Eveneens lid van de EVP: de Duitse bondskanselier Angela Merkel die met haar ‘Wir schaffen das’ de milde kant van het migratiebeleid vertegenwoordigt. En Viktor Orban, de uitgesproken tegenstander van dat beleid. Angela Merkel begon in maart aan haar vierde ambtstermijn als regeringsleider. Orban start na de overwinning van dit weekend aan zijn derde.

De discussie binnen de EVP wordt na de zomer van 2019 wellicht zelfs nog meer het informele centrum van de Europese poltiek.

De discussie binnen de EVP doet er daarom toe. Ze wordt na de zomer van 2019 wellicht zelfs nog meer het informele centrum van de Europese poltiek. De EVP telt nu 219 zetels in het Europees Parlement, tegenover 188 voor de socialisten. Maar die laatste genieten nu nog van 13 zetels van de geïmplodeerde Franse PS en 20 zetels van het Britse Labour, dat na de brexit uit het parlement verdwijnt. De Britse tories daarentegen, verlieten in 2009 al de EVP-fractie.

Schuivende machtsverhoudingen

Daarom is het interessant om te zien hoe de machtsverhoudingen in de Europese Volkspartij volgend jaar kunnen verschuiven. Fidesz van Orban levert nu voor de EVP elf leden in het Europees Parlement. Alleen Duitsland, Polen, Frankrijk, Spanje en Italië doen beter.

De kans is groot dat na de verkiezingen van juni volgend jaar het soortelijk gewicht van Fidesz, de partij van Orban, binnen de EVP groeit.

De kans is groot dat na de verkiezingen van juni volgend jaar het soortelijk gewicht van Fidesz binnen de EVP groeit. Als de trends van de laatste verkiezingen zich doorzetten, verliest de CDU/CSU van Merkel in 2019 zetels, kunnen Les Républicains in Frankrijk zich aan een Macron-opdoffer verwachten en verliest ook Forza Italia licht.

In Spaanse peilingen noteerde ook de Partido Popular afgelopen weekend een vijfde onder haar score van 2014. En in België en Nederland zijn de christen-democraten al lang niet meer de staatsdragende partijen die ze nog waren toen Wilfried Martens de EVP voorzat.

Houding CD&V

Kan CD&V binnen de Europese volkspartij nog leven met Fidesz? ‘Ieder land heeft zijn eigen uitdagingen. Migratie is er daar één van’, zegt partijwoordvoerder Steffen Van Roosbroeck. ‘Maar de antwoorden die Orban geeft staan mijlenver van waar CD&V voor staat.’

De antwoorden die Orban geeft staan mijlenver van waar CD&V voor staat.
Woordvoerder CD&V

Toch verdedigt hij de samenwerking in de EVP. ‘Dat is soms lastig, maar tegelijk kan je ook grenzen trekken.’ Het was bijvoorbeeld mede door de EVP-druk dat Orban een voorstel om in Hongarije de doodstraf in te voeren weer introk.

Spanning blijft

De spanning blijft dus. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, die waarnemers naar de Hongaarse verkiezingen stuurde, laakte gisteren ‘de intimiderende en xenofobe retoriek’ van de campagne. De leiding van de Europese Volkspartij heeft overigens aan Orban gevraagd om de teneur van die bitse campagne nu te stoppen en een meer respectvolle toon aan te slaan.

Ook in de reactie van de Duitse bondskanselier Angela Merkel was maandag het ongemak hoorbaar. ‘Het is evident dat er tussen ons controverse bestaat, zeker over migratie,’ zei haar woordvoerder gisteren over Viktor Orban, ‘maar we stellen voor om te blijven samen werken met de Hongaarse regering.’

Al voegde Merkels woordvoerder er vervolgens voor de duidelijkheid toch maar aan toe: ‘binnen de waarden die ons verenigen’.

©Mediafin

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content