Von der Leyen belooft 'green deal' voor Europa

Kandidaat-voorzitster van de Europese Commissie Ursula von der Leyen. ©AFP

Kandidaat-Commissievoorzitster Ursula von der Leyen wil van Europa tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent maken. En ze speelt volop haar troeven als vrouw uit.

De kandidaat-voorzitster van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen (60), trotseerde dinsdag een nokvol Europees parlement in Straatsburg met haar programma voor de komende vijf jaar. Haar toespraak en de daaropvolgende discussie  bepalen de stemming, dinsdag om 18 uur, over de kandidate.

Von der Leyen heeft een volstrekte meerderheid, minstens 374 van de 747 parlementszitjes, nodig om de opvolgster te worden van de huidige Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. De Europese fracties beraden zich dinsdagnamiddag over hun standpunt. Vooral bij de liberale Renew en de sociaaldemocratische S&D is er nog verdeeldheid over de kandidate. De groenen en het extreemlinkse GUE herhaalden dat ze tegen zullen stemmen.

Vrouwen troef

Afgelopen week was von der Leyen haar kandidatuur gaan verdedigen bij de verschillende fracties. Dat gebeurde met wisselend succes. Haar toespraak in Straatsburg was van een ander kaliber: beheerst, overtuigend en krachtig. En ze wierp haar troef als vrouw al van bij het begin in de strijd. 'Na 40 jaar is het eindelijk de beurt aan een vrouw aan het hoofd van de Europese Commissie.'

In haar Commissie wil ze pariteit tussen mannen en vrouwen. 'Als landen alleen een man voordragen, zal ik niet aarzelen om een vrouw te vragen', liet ze duidelijk verstaan. Sinds 1958 zijn er 183 Eurocommissarissen geweest. Daarbij waren slechts 35 vrouwen.

Von der Leyen wil dat lidstaten een man en een vrouw voordragen voor haar Commissie. Gebeurt dat niet, dan dreigen de vrouwen met de belangrijke jobs te gaan lopen. Die boodschap is niet onbelangrijk voor België. Door de trage regeringsvorming wordt het moeilijk nog deze maand een, laat staan twee (een mannelijke en een vrouwelijke) kandidaten voor te dragen. 

Heimat Europa

Von der Leyen benadrukt dat het tijd is om 'op te komen voor Europa'. De Duitse, die een flink deel van haar jeugd in Brussel sleet als dochter van een Europese topdiplomaat, sprak over haar heimatgevoel, maar ook over het gevoel van steeds meer mensen dat 'de controle op en de band met onze gemeenschappen wegglipt'.

De toespraak van Ursula von der Leyen in het Europees Parlement in Straatsburg.

Zonder China bij naam te noemen beklemtoonde ze dat autoritaire regimes of machtsuitbreiding via massale investeringen voor Europa geen optie zijn. 'We moeten het doen op de Europese manier. Wij staan voor multilateralisme, vrijhandel en een rechtsorde.' En dat veronderstelt dat we de 'eenheid heruitvinden', benadrukte ze.

Het Europees Parlement wil ze initiatiefrecht geven: als een meerderheid van het halfrond een initiatief steunt, zal de Commissie wetgeving op tafel leggen. Met dat plan hoopt ze weifelende parlementsleden over de streep te trekken. 

Rechtsstaat

Tegelijk is de kandidaat-opvolgster van Juncker heel duidelijk over het eerbiedigen van de Europese waarden van rechtsstaat en democratie. Over de rechtsstaat vallen geen compromissen te sluiten. 'De Europese Commissie is net als Vrouwe Justitia blind in het verdedigen van de rechtsstaat.'

De Duitse rijdt daarmee tegen de kar van enkele extreemrechtse partijen. Ze wil duidelijk een politiek correcte meerderheid achter zich verzamelen.

Von der Leyen maakte duidelijk dat ze de strijd tegen landen als Polen en Hongarije wil voortzetten. Ze wil naast de huidige, langdurige strafprocedures ook een jaarlijkse evaluatie van de rechtsstaat en de democratie in elk land invoeren. 

Voorts beloofde ze een eerlijke belasting van multinationals die 'ons belastingsysteem bespelen'. En om de aanslepende patstelling over migratie tussen de lidstaten te doorbreken, pleitte ze voor een 'nieuw pact', maar zonder veel details.

Klimaatneutraal Europa

Het meest opvallende deel van de speech van von der Leyen was een oproep om van Europa tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent te maken. Ook de doelstellingen voor 2030 moeten worden opgetrokken: van 40 procent minder CO2-uitstoot naar 50 tot zelfs 55 procent minder uitstoot. Ook wil ze vervuilende producten die in Europa ingevoerd worden, belasten met een CO2-taks.

Om die klimaatbocht in goede banen te leiden komt er een klimaatwet voor zo'n 'green deal voor Europa' in de eerste 100 dagen, beloofde ze. Ze wil voorts de Europese Investeringsbank omvormen tot een Europese klimaatbank. Die moet de komende tien jaar 1.000 miljard euro aan klimaatinvesteringen mee financieren.

Sociaal Europa

Von der Leyen heeft ook een zware sociale agenda. Die is nodig om een eerlijke transitie mogelijk te maken, zei ze. Voor wie werkt garandeerde ze in elk land een Europees minimumloon. 

De Duitse wil niet alleen alle marges van het stabiliteitspact, dat toeziet op de begrotingen van de lidstaten, oprekken. Ze schaarde zich ook achter de idee van een Europees schema voor herverzekering tegen werkloosheid. Dat moet mensen die hun job verliezen bij grote externe economische schokken bescherming garanderen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect