Zweden maakt ruk naar rechts

Jimmie Akkeson, de leider van de Zweden-Democraten, riep zijn partij zondagavond uit tot de winnaar van de verkiezingen. ©EPA

De rechtspopulistische partij Zweden-Democraten zet haar opmars verder. Bijna een op de vijf Zweden stemde voor de partij met extreemrechtse roots. Daardoor is centrumlinks noch centrumrechts groot genoeg om een regering te vormen.

Het was bij de Zweedse verkiezingen zondag uitkijken naar het verkiezingsresultaat van de anti-immigratiepartij Zweden-Democraten. Strekt de Europese rechtspopulistische golf zich uit tot in Zweden, was de hamvraag.

Uiteindelijk bleek na telling van zo goed als alle kiesdistricten dat de Zweden-Democraten 17,6 procent van de stemmen behalen. Daarmee zijn ze de op twee na grootste partij geworden. Bij de vorige verkiezingen haalden ze nog 12,9 procent. 

Eerder op de avond suggereerden exitpolls nog dat de Zweden-Democraten de tweede partij van het land zouden worden, maar de liberaal-conservatieve Gematigde Uniepartij stak hen nog voorbij met 19,8 procent van de stemmen.

De Sociaaldemocraten van premier Stefan Löfven blijven met 28,3 procent de grootste partij, al is dat een magere troost. Nog niet zo lang geleden haalde de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij nog zo'n 45 procent. Dat was de voorbije twee verkiezingen al gedaald naar 31 procent. En daar gaat dus weer 5 procentpunt van af.

Voor de Sociaaldemocraten is deze uitslag het slechtste resultaat in meer dan honderd jaar. 

Impasse

Het resultaat is dat noch de regerende centrumlinkse sociaaldemocraten en groenen noch de centrumrechtse alliantie over een voldoende grote meerderheid beschikt om een regering te vormen. De beide blokken worden uiteindelijk even groot, blijkt uit de zo goed als definitieve resultaten. De twee blokken zouden elk 143 zetels halen. 

Wat algemeen verwacht werd, is wel uitgekomen. De rechtspopulistische golf, die al van Hongarije over Italië en Oostenrijk tot Duitsland spoelde, heeft ook Zweden bereikt. En dat heeft alles te maken met de vluchtelingen- en migratiecrisis. Die houdt politiek lelijk huis in Zweden, dat lang geboekstaafd stond als het sociaaldemocratische gidsland in Europa.

Meteen dreigt Zweden in een politieke impasse terecht te komen, want niemand wil met de Zweden-Democraten in een coalitie stappen.

De eurofobe Zweden-Democraten roepen zichzelf, vanop de derde plaats, uit tot de grote winnaar van de verkiezingen. 'Ik weet wie deze verkiezingen gewonnen hebben, het zijn de Zweden-Democraten', zei lijsttrekker Jimmie Åkesson zondagavond aan zijn aanhangers.

Volgens hem heeft zijn partij haar positie versterkt, meer zetels in het parlement gewonnen en zal ze de komende maanden en jaren niet meer te negeren zijn.

Blokdenken

Löfven van de Sociaaldemocraten roept dan weer op tot een einde van het traditionele blokdenken. De partijen uit het roodgroene en liberaalconservatieve kamp moeten nadenken over samenwerking, om de rechtspopulisten geen macht te geven, zei hij in de verkiezingsnacht.

'Dit is geen machtsspel, het is een nederig inzicht dat geen partij Zweden alleen kan leiden', aldus Löfven. Hij zei ook dat alle ernstige politici een verantwoordelijkheid hebben voor het land. Wie Zweden wil verbeteren, moet de krachten bundelen, klonk het.

Löfven beklemtoonde dat hij niet zal aftreden, ondanks het slechte verkiezingsresultaat van zijn partij. Wel is hij ontgoocheld in het slechtste resultaat in meer dan honderd jaar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content