nieuwsanalyse

De crisis waarin zelfs 2.000 miljard niet veel is

Amerikaans president Donald Trump. ©Photo News

De Republikeinen van Donald Trump en de Democratische oppositie zijn het eens om 2.000 miljard dollar uit te trekken in de strijd tegen het coronavirus. In zekere zin is dat weinig.

Ruim twee weken nadat president Donald Trump had aangekondigd dat er snel 'a big number' aan maatregelen zou komen en na twee mislukte stemmingen de voorbije dagen, is dinsdagochtend in de Amerikaanse Senaat een akkoord bereikt over het grootste stimuluspakket in 's lands geschiedenis.

Noodlijdende bedrijven en gezinnen krijgen 2.000 miljard dollar aan steun om de economische schok van de coronacrisis op te vangen. Ter vergelijking: in de kredietcrisis bedroeg het Amerikaanse reddingsplan 700 miljard dollar, gevolgd door een stimulusplan van bijna 800 miljard dollar. In het parlement werd de verwijzing naar het Marshallplan gemaakt, dat de Europese economie er na de Tweede Wereldoorlog bovenop hielp.

2.000 miljard dollar is daarmee vergeleken 'a big number', maar in andere opzichten is het dat helemaal niet. Ten eerste zou het wel eens kunnen dat 2.000 miljard niet genoeg is. Het pakket is namelijk niet voor 100 procent een 'stimulus'. Tot op zekere hoogte helpt de Amerikaanse overheid bedrijven en gezinnen gewoon tijdelijk te overleven en hun rekeningen te betalen. 

De vraag is wat er na die periode gebeurt. Trump kondigde dinsdag aan dat hij wil dat Amerikaanse bedrijven over binnen drie weken - tegen Pasen - back in business zijn. Gezondheidsexperts vrezen dat dat niet lukt. In dat geval is na Pasen wellicht meer geld nodig.

Eurozone

De tweede reden waarom 2.000 miljard dollar weinig is, ligt in de vergelijking met de Europese landen. Die doen op dit moment een pak meer.

Omgerekend komt het Amerikaanse coronapakket neer op 10 procent van het bruto binnenlands product van de VS. Mario Centeno, de voorzitter van de eurogroep, zei dinsdag dat de eurolanden gemiddeld voor 2 procent van het bbp extra uitgaven doen in de strijd tegen corona en voor nog eens 13 procent van het bbp garanties geven. Het is niet duidelijk hoe de Amerikaanse 2.000 miljard dollar tussen die twee posten kan worden uitgesplitst, maar het totaal is in elk geval minder.

Meer zelfs: in de Europese cijfers zit een deel van de Amerikaanse coronamaatregelen niet eens in, omdat ze bij ons al decennia in de sociale zekerheid zitten. Trump trekt naar schatting 250 miljard euro uit voor bijkomende werkloosheidsuitkeringen. Er komt ook 105 miljard dollar voor betaald ziekteverlof.  

In die zin doet België dus meer dan de VS. Eerste ramingen van de nationale bank leren dat de coronastrijd de Belgische begroting 3 procent van het bbp dieper in het rood duwt. Daarbovenop heeft de federale regering een garantiefonds van 50 miljard euro aangekondigd zodat de financiering van bedrijven niet stokt. Een van de belangrijkste maatregelen - economische werkloosheid voor 1 miljoen Belgen - is daarbij nog niet eens inbegrepen. Dat vormt samen een coronapakket dat minstens de helft hoger ligt dan in de VS. Op het eerste gezicht is dat in lijn met wat de eurolanden gemiddeld doen.

Zwarte nul

Dé tegenpool van de Amerikanen in deze crisis zijn de Duitsers. Alles samen heeft Berlijn 30 procent van het bbp in stelling gebracht in de strijd tegen corona. Carsten Brzeski, econoom van ING, schat dat 4,5 procent van het bbp naar extra uitgaven gaat. Met één vingerknip is daarmee het oeroude taboe van de 'zwarte nul' - een positief begrotingssaldo - losgelaten.

Maar ook de garanties die Berlijn onder de kredietstroom naar de Duitse bedrijven legt, zijn ongezien. Dat komt door de zeer belangrijke rol die de staatsbank KfW in de Duitse economie speelt, zegt hij. Maar het komt ook omdat Berlijn heeft beslist het fonds dat in de financiële crisis werd opgericht voor de stabilisatie van de banken heel snel om te vormen naar een fonds voor de stabilisatie van de economie. 'Ik heb dat in nog geen enkel ander land gezien', zegt Brzeski.

Welke stimulus?

Economen waarschuwen voor té grote conclusies, omdat het moeilijk is de coronaplannen in detail te vergelijken. Die details zijn er vaak nog niet, de crisis is nog in volle ontwikkeling en de plannen dienen meerdere doelen. Ze moeten de medische capaciteit verhogen, voorkomen dat bedrijven uit de vangrails vliegen, voorkomen dat wie valt nog dieper valt en de economie stimuleren tot een eerste prille herstel. Alleen in die laatste zin vormen ze een klassiek stimulusplan.

Een andere moeilijkheid is dat er een verschil is tussen een lening waarborgen, een overbruggingskrediet verlenen, een vervangingsinkomen uitbetalen of gewoon cash uitdelen zoals in de VS. Het gros van de Amerikaanse gezinnen krijgt in de strijd tegen corona tot 3.000 dollar cash op de rekening.

En toch leren de 'big numbers' dat die dollars wellicht niet genoeg zijn. 'Vaak reageert in crisistijd de VS sneller dan Europa', zegt Brzeski. 'Nu lijkt het me voor één keer omgekeerd.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud