nieuwsanalyse

Poetin trapt presidentiële campagne af

Vladimir Poetin geeft elk jaar een druk bekeken eindejaarspersconferentie over de stand van Rusland. ©AFP

De traditionele eindejaarspersconferentie van Vladimir Poetin diende dit jaar om zijn presidentiële verkiezingscampagne te lanceren. Buitenlandse ‘complotten’ hielpen hem daarbij.

Met ruim 1.600 journalisten als publiek had de Russische president donderdag een ideaal platform om zijn campagne voor de presidentiële verkiezingen van volgend jaar te lanceren. Poetin wil zich in zijn vierde mandaat opwerpen als de leider van alle Russen, zei hij. Hij komt op als onafhankelijk kandidaat en laat op die manier de partijpolitiek achterwege.

Wat de president echt wil, is een grotere mobilisatie van de Russische kiezers. Uit een recente opinie bleek dat slechts 28 procent van de Russen zeker is dat ze volgend jaar in maart gaan stemmen. Blijkbaar vinden de meesten dat de winnaar toch al bekend is. Iedere vorm van georganiseerde oppositie ontbreekt in het land en de alomtegenwoordigheid van de president in de staatsmedia geeft hem een uniek middel om zichzelf te verkopen.

Meer concurrentie

Poetin erkende dat de Russische politiek een nieuwe dynamiek nodig heeft. ‘Er moet meer concurrentie komen in de politiek, net zoals in de economie’, stelde hij. ‘Maar het is niet aan mij om de oppositieleiders uit te kiezen.’ Dat nam niet weg dat hij scherp uithaalde naar de liberale oppositiekandidaat Alexei Navalny, die wellicht niet aan de verkiezingen mag deelnemen.

Hij vergeleek Navalny met de gewezen Georgische president Michail Saakasjvili, die in zijn eigen land gezocht wordt wegens landverraad. Ook in Oekraïne, waar hij even gouverneur was, wordt Saakasjvili vervolgd. ‘Willen jullie een staatsgreep organiseren? Willen jullie een tweede Maidan?’, vroeg Poetin retorisch aan de journalisten, verwijzend naar het Oekraïense plein waar heel wat protesten plaatsvonden. ‘Ik ben zeker dat een overweldigend deel van de Russische bevolking dat niet wil.’

Voor het merendeel van de bevolking is Poetin nog altijd een goede president. Volgens opiniepeilingen is 80 procent tevreden over hem. En dat ondanks een grote achilleshiel: de slappe economische conjunctuur, veroorzaakt door een lage olieprijs en de boycot die ingesteld is na de Russische annexatie van de Krim. De waarde van de roebel is sinds 2014 gehalveerd en dat kost een pak aan koopkracht. Het mag niet verwonderen dat Poetin op de persconferentie een loonsverhoging in het vooruitzicht stelde voor de ambtenaren. Al bleef hij vaag over hoe hij de economie wil hervormen.

Buitenlandse aanvallen

De sterke man in het Kremlin weet hoe de Russen te blijven verenigen: door een reeks vijanden te creëren die het Russische fort willen aanvallen. En door te stellen dat hij dat, uiteraard, zal verhinderen. Op die manier behandelt Poetin ook de uitsluiting van Rusland bij de Olympische Spelen. Dat is een ‘politieke kwestie’, zei hij gisteren. Volgens hem staat de klokkenluider van de Russische dopingperikelen, Grigory Rodchenkov, ‘onder controle van speciale Amerikaanse diensten’. Hoewel hij Russische medewerking aan het dopingonderzoek beloofde, bleef hij een systematisch dopinggebruik van de Russische atleten ontkennen. ‘Wat ze ook beweren, ik weet dat het niet zo is.’

Ook de onderzoeken naar de mogelijke Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen zette Poetin nog eens weg als een buitenlandse aanval. Hij had het over Democratische ‘verzinsels’ die Amerikaans president Donald Trump in diskrediet moeten brengen en die de Russische relaties met de VS bemoeilijken. Poetin stelt die relaties nochtans te willen verbeteren ‘in het belang van het Russische en het Amerikaanse volk’.

Hij vond overigens dat Trump al belangrijke dingen had gerealiseerd, maar een oordeel vellen wilde hij niet: ‘Dat moet de Amerikaanse kiezer doen’. Wel gaf hij de VS en de NAVO een veeg uit de pan omdat ze een nieuwe wapenwedloop zijn gestart in Oost-Europa. Poetin zei dat Rusland daar een ‘gepast antwoord’ op zal geven, zonder mee te stappen in die wedloop.

Grootmacht

Door de uitgekiende propaganda van het Kremlin geven de meeste Russen het Westen en niet hun president de schuld voor de uitsluiting van de Olympische Spelen en de boycot na de Krim-annexatie. Maar ook Poetins geopolitieke parcours is een bron van trots voor de doorsnee Rus.

Enkele jaren geleden was hij nog een internationale paria, nu is zijn schaduw over de geopolitiek steeds groter. Door onder meer de Russische inmenging in de Syrische oorlog en de alliantie met China om een Amerikaanse aanval op Noord-Korea te verhinderen lijkt Rusland op zijn minst opnieuw een regionale grootmacht. En dat is misschien wel de grootste reden waarom het er alle schijn van heeft dat Poetin ook in 2018 de verkiezingen wint en dus nog eens zes jaar Russisch president zal zijn.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content