reportage

Aan tafel in een Noord-Koreaans restaurant

De meisjes die in de Noord-Koreaanse restaurants in het buitenland werken, worden zorgvuldig geselecteerd. ©AFP

Door het grillige bewind van Kim Jong-un staat Noord-Korea steeds meer alleen in Azië. Ook de oude bevriende naties voelen zich misbruikt. Dat laat zich zelfs op het culinaire front voelen.

van onze verslaggever in Pnomh Penh

Een uitgestreken poppengezicht heet ons welkom in restaurant Pyongyang. De dienster draagt een fel gekleurde polyesterjurk, haar naam staat op een badge met de Noord-Koreaanse vlag. Stijf en verlegen wijst ze onze tafel aan. Mary, een Zuid-Koreaanse vriendin die me vergezelt, vergaapt zich aan het exotisme en de kitsch van deze plek. Het lijkt op een deftige banketzaal van lang geleden. Luidruchtige Chinezen en Cambodjanen bezetten een paar tafels.

Aan de muur hangen geen portretten van de in 1994 overleden ‘eeuwige president’ Kim Il-sung, heroïsche arbeiders of slogans. Wel Koreaanse landschappen met een rijzende zon. In restaurant Pyongyang wordt niet aan politiek gedaan, dat is slecht voor de zaken.

Buitenlandse valuta

Hier oefent Noord-Korea met het kapitalisme. De kimchi en de overprijsde pap van pijnboompitten spijzen de kas van de huidige grote leider Kim Jong-un met buitenlandse valuta. Maar de 130 restaurants in China, Zuidoost-Azië en het Midden-Oosten zijn ook perfecte witwasmachines voor illegale transacties.

De meisjes die in de Noord-Koreaanse restaurants in het buitenland werken, worden zorgvuldig geselecteerd. ©AFP

Zuidoost-Azië was lange tijd cruciaal voor het overleven van de Kim-dynastie. De regio gaf erkenning en legitimiteit door haar diplomatieke relaties. Geen enkel land had zulke innige banden met Noord-Korea als Cambodja. De voormalige koning Norodom Sihanouk en Kim Jong-il waren hechte vrienden. In 1970 vluchtte Sihanouk na een staatsgreep naar Noord-Korea. Toen hij later terugkeerde, schonk de Cambodjaanse vorst zijn geboortehuis aan Kim Jong-il. Het huis, waar nu de Noord-Koreaanse ambassade is gevestigd, grenst aan de ambtswoning van de premier, het duurste stuk grond van Cambodja.

Phnom Penh gaf nog meer cadeaus. Het verleende zijn vlag aan Noord-Koreaanse smokkelschepen zodat die sancties konden omzeilen. Toen vorig jaar een vrachtschip werd onderschept met 30.000 raketgranaten aan boord, werd onder internationale druk een einde gemaakt aan deze praktijk.

Kruidenpillen

In restaurant Pyongyang in Phnom Penh wordt de vriendschap met Cambodja nog steeds geëerd. Boven de bar hangen foto’s van de inmiddels overleden Sihanouk, poserend met het personeel. Zou hij ook de hondenstoofpot besteld hebben? Wij kiezen voor de koude noedels, de pannenkoek met zeevruchten en een sterke drank van pijnboompitten en champignons. Ze proberen ons ook kruidenpillen aan te smeren die, zo zweert een van de poppen, echt alles kunnen genezen. We passen.

De 130 Noord-Koreaanse restaurants elders in Azië leveren niet alleen valuta op. Ze zijn ook perfecte witwasmachines.

Mary luistert aandachtig naar de serveersters. Ze vindt het Noord-Koreaanse accent exotisch klinken. ‘Vroeger was het een homogene cultuur. Nu zijn het twee verschillende landen geworden. Dat merk je hier niet alleen aan het voedsel, ook de kledij en de taal veranderen. Alles is herkenbaar, maar anders.’

Dan begint de show. Om 19.30 uur stipt, dat hoort zo in een totalitair regime. Het meisje dat daarnet nog mijn varkensvlees opdiende, staat nu op het podium. Met een gebetonneerde glimlach danst ze haar nummertje. Als ze begint te tollen en haar rode jurk in een parachute verandert, geven de Chinezen een gepassioneerd applaus.

Deze meisjes, die op elkaar lijken, werden zorgvuldig uitgekozen. Ze hebben gestudeerd aan een kunstschool in Pyongyang en behoren tot de meest patriottische families.

Vluchtende serveersters

Ondanks de hersenspoelingen gaat er regelmatig een serveerster op de vlucht. Daarom wonen ze in het restaurant en komen ze alleen buiten onder begeleiding. Ze worden in de gaten gehouden, ook in de zaal. Ik neem foto’s van het spektakel, tot een man met een sigaret een serveerster naar mij stuurt. Met een expressieloos gezicht zegt ze dat ik moet ophouden.

De houterige show zal de beschonken gasten worst wezen. Ook de Zuid-Koreanen klappen vrolijk mee. Hier lijkt de hereniging van het schiereiland maar een paar dagen verwijderd. Er zijn nochtans weinig redenen voor feestgedruis. De moord op Kim Jong-nam, de halfbroer van de Noord-Koreaanse dictator, heeft de goede betrekkingen zwaar beschadigd. Pyongyang heeft zijn bruggen opgeblazen.

Zeker voor Maleisië was de moord vernederend en niet alleen omdat die op zijn grondgebied gebeurde. Het land was heel welwillend voor de schurkenstaat, onder meer met een visumvrij beleid. Nu blijkt dat Pyongyang daar goed gebruik heeft van gemaakt. Kuala Lumpur werd de financiële hub voor schimmige transacties en een draaischijf voor wapensmokkel.

Sinds de moord hebben al 20 Noord-Koreaanse restaurants de deuren moeten sluiten. Veel hoofdsteden begrijpen nu pas dat de historische banden met de vorige Noord-Koreaanse leiders weinig waarde hebben voor de onvoorspelbare Kim Jong-un, een bittere pil om te slikken.

Onze rekening is dat ook. De gerechten zijn niet goedkoop, maar de likeur van pijnboompitten en champignons blijkt pure oplichterij. Zo verdient dit land zijn centen: met hyperdure streekproducten, te betalen in dollar. Ik geef cash geld. Ik durf mijn kredietkaart niet af te geven aan het meest criminele regime in de wereld. Ik heb hun kernwapenprogramma al genoeg gesteund.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content