De arm van Xi Jinping reikt tot bij ons

De Chinese premier Li Keqiang (midden) opende samen met zijn toenmalige Griekse evenknie Antonis Samaras een nieuwe treinverbinding van en naar de haven van Piraeus. ©EPA

Met Xi Jinping werpt China zich meer dan ooit op als een echte wereldspeler. ‘Dat zal na het Nationaal Congres nog intensiveren’, voorspelt een analist. ‘Ook Europa zal dat voelen.’

In de jaren 80, onder de voormalige Chinese leider Deng Xiaoping, deed Peking er alles aan om buiten de schijnwerpers te blijven op het internationale toneel. ‘Laten we nooit het voortouw nemen’, zei Deng zelfs ooit. Achter de schermen voelde hij zich veel meer op zijn gemak.

Die strategie is eind 2017 meer dan ooit achterhaald. Achter de gesloten deuren van het Nationaal Congres gaat het deze week lang niet over China alleen. Globale plannen zijn een essentieel onderdeel geworden van de droom van president Xi Jinping.

Al was het maar om zijn binnenlandse imago te versterken. In de aanloop naar het Congres toonde de staatstelevisie een zesdelige documentairereeks over Xi waarin al zijn buitenlandse bezoeken en de komst van wereldleiders naar Peking worden getoond. Buitenlandse analisten bejubelden er de inspanningen van de Chinese president.

In een andere propagandacampagne promootte de overheid ‘het diplomatieke denken’ van Xi. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Want Yi overtreft dat ‘decennia van westerse traditie op het gebied van internationale relaties’.

Donker hoekje

Ook in het buitenland brak Xi met de bescheidenheid van Deng Xiaoping. Op het Wereld Economisch Forum in Davos gaf hij een sneer naar de Amerikaanse president Donald Trump toen hij protectionisme omschreef als ‘zich terugtrekken in een donker hoekje’. Bij de internationale klimaatinspanningen speelde Peking de voortrekker. ‘Globalisering is het antwoord’, predikt Xi telkens weer.

Al gaat het dan wel degelijk om globalisering met Chinese karakteristieken. Getuige daarvan is het paradepaardje van Xi: de nieuwe zijderoute. ‘Die geeft precies weer hoe Chinese diplomatie werkt’, zegt China-kenner Frans-Paul van der Putten van het Clingendael Instituut. ‘Het land maakt gebruik van zijn economische macht en ontleent daar zijn politieke invloed aan.’

Wie de voorbije jaren Zuidoost-Azië of Centraal-Azië bezocht, zag daar al het bewijs van. Een groot deel van de nieuwe wegen, spoorwegen en gebouwen zijn daar van Chinese makelij. Blitse constructies en propagandaborden met Chinese karakters verklappen dat het om projecten uit Peking gaat. Als gevolg is ook de Chinese politieke invloed in de regio onmiskenbaar.

Zijderoute

Het totaalpakket van die investeringen noemt China ‘One Belt, One Road (OBOR)’. In mei van dit jaar nodigde Xi leiders uit in Peking voor een top over het megaproject. ‘Je ziet daar weer duidelijk dat Xi de Chinese ambassadeur voor de wereld is’, zegt van der Putten. ‘Het is voor iedereen duidelijk dat die zijderoute niet uit een anonieme ambtelijke omgeving komt. Het is iets van de president zelf.’

Een deel van de nieuwe routes is al een feit. In Colombo, de hoofdstad van Sri Lanka, heeft China een enorme nieuwe haven neergeplant, net als in het Pakistaanse Gwadar. Er kwam een rechtstreekse treinverbinding tussen China en Teheran en een pijplijn door Centraal-Azië. Een 3.000 kilometer lange hogesnelheidslijn die China moet verbinden met Singapore is in de maak. De komende jaren heeft Xi 1.000 miljard dollar veil voor het project.

Ook in Europa duikt het label OBOR al op. Regelmatig komen er in de haven van Antwerpen treinladingen aan, onder meer met Volvo’s van het Chinese Geely. In andere lidstaten gaat de Chinese invloed nog wat verder. De haven van Piraeus, net buiten Athene, is intussen grotendeels in Chinese handen. In Belgrado bouwde de China Road and Bridge Corporation een enorme brug over de Donau.

‘Al blijft de impact in Europa al bij al nog beperkt’, nuanceert van de Putten. ‘Maar dat zal de komende jaren veranderen. De intensivering van het project zal toenemen. Het is volledig aan de naam van Xi gekoppeld. Als hij gesterkt uit dit Congres komt, dan schakelt het project van de zijderoute ook een versnelling hoger.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect