Van Overtveldt vreest volgende bankenschok

Johan Van Overtveldt. ©REUTERS

Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) denkt dat we onvoldoende doen om ons voor te bereiden op de volgende financiële crisis.

De banken zijn nog niet stevig genoeg, de Europese Centrale Bank moet openlijk streven naar economische stabiliteit en we weten te weinig wat er gebeurt als de rente weer begint te stijgen. Dat zegt minister van Financiën Johan Van Overtveldt in ‘Sisyphus achterna’, een boek over tien jaar financiële crisis.

In tegenstelling tot ander recent werk, zoals Jeroen Dijsselbloems ‘De eurocrisis’, onthult Van Overtveldt weinig of niets over de periode waarin hij als minister van Financiën mee besliste over de derde redding van Griekenland. Niet zozeer de politicus, maar de doctor in de economie hield de pen vast.

Het principe van no bail-out - dat de eurolanden elkaar niet helpen - moet in volle glorie worden hersteld.
Johan van overtveldt
Minister van Financiën

Van Overtveldt maakt duidelijk uit welke hoek de volgende problemen dreigen te komen. Hij noemt de redding van Griekenland ‘zeer fragiel’, omdat de hamvraag blijft of het land de jarenlange discipline kan opbrengen om in de eurozone te blijven. Om die discipline af te dwingen stelt Van Overtveldt dat het principe van ‘no bail-out’ - dat de eurolanden elkaar niet helpen - ‘in volle glorie moet worden hersteld’. ‘Als men weet dat er finaal toch hulp komt, wordt de noodzaak van een gedisciplineerd beleid minder dwingend aangevoeld.’

De minister van Financiën legt uit dat de banken en het financieel systeem steviger zijn dan tien jaar geleden, maar hij vindt dat het werk niet af is. Hij pleit ervoor dat de Europese Centrale Bank niet alleen een lage inflatie nastreeft, maar ook de stabiliteit van het financieel systeem. En de banken moeten een grotere buffer opbouwen om schokken op te vangen.

Hij maakt zich ook zorgen over de schaduwbanken, die aan de controle van de waakhonden ontsnappen. ‘Wat we pertinent niet weten, is hoe schokbestendig het systeem van het schaduwbankieren erbij ligt. Ons gebrek aan kennis van en zicht op wat in dat schaduwbankieren gebeurt, welke risico’s zich daar opstapelen, en via welke kanalen en in welke mate er vervlechting met het ‘officiële’ financiële circuit ontstaan is: dat zijn de grote gaten, zeg maar de zwarte gaten, in ons financieel systeem. Als we die leemte niet snel in belangrijke mate opgevuld krijgen, staan we voor accidents waiting to happen.’

Reeks: 10 jaar bankencrisis

De val van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers op 15 september 2008 veroorzaakte een financiële tsunami die ook de Belgische banken zwaar trof. Hoe hebben ze zich hersteld van die klap?

Hij merkt ook op dat het niet duidelijk is wie de schok zal incasseren als de centrale banken de rente ooit weer optrekken. Bedrijven hebben zich daarvoor ingedekt, maar bij wie? Van Overtveldt zegt dat het antwoord op die vraag onduidelijk is. We weten dus niet of degenen die het ultieme risico dragen dat aankunnen als de rente stijgt.

Ons wapenen tegen die storm botst op hindernissen, legt Van Overtveldt tot slot uit. ‘De tegenwind voor een moedig financieel beleid waait vanuit twee richtingen. De eerste tegenwind komt uit de hoek van de lobbygroepen van onder meer de grote financiële instellingen.’

‘De tweede krachtige tegenwind voor een gedegen beleidsvoering waait vanuit de hoek van het populisme, waar eenvoudige en meestal erg foute kreten domineren. In België komt de zinloze retoriek vooral van de woordvoerders van de communistische Partij van de Arbeid. Maar ook bijvoorbeeld Meyrem Almaci en Kristof Calvo van Groen doen geregeld meer dan hun duit in het populistische zakje.’

Johan Van Overtveldt - Sisyphus achterna - Polis, 276 pagina’s, 19,99 euro.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content