Trump wekt wereldwijd woede met soloslim over Jeruzalem

Palestijnse betogers in de Gazastrook kwamen op straat tegen de erkenning van Jeruzalem als Israëlische hoofdstad. ©BELGAIMAGE

Met de erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël heeft de Amerikaanse president Donald Trump de doos van Pandora geopend. De wereld reageert furieus, op Israël na.

In het immer licht ontvlambare kruitvat dat het Midden-Oosten is, stak Donald Trump woensdagavond het vuur aan de lont. De Amerikaanse president kondigde in een langverwachte toespraak aan dat de Verenigde Staten Jeruzalem erkennen als de Israëlische hoofdstad. Dat betekent dat de Amerikaanse ambassade verhuist van Tel Aviv naar Jeruzalem. ‘Dit is de juiste beslissing’, zei Trump.

De beslissing zette kwaad bloed in de rest van de wereld, want Trump brak met de internationale consensus dat het aan de Israëli’s en de Palestijnen is om de status van Jeruzalem vast te leggen in de onderhandelingen over een vredesakkoord. De Palestijnen eisen het oostelijke, Arabische deel van de stad op als hoofdstad van hun eigen staat in wording. Israël houdt dan weer vol dat Jeruzalem een en ondeelbaar is en integraal deel uitmaakt van de Joodse staat.

Dit is niets anders dan de bevestiging van de realiteit.
Donald Trump
Amerikaanse president

Trumps demarche dreigt de gemoederen in de Palestijnse gebieden te verhitten. ‘De beslissing is het begin van verschrikkelijke veranderingen in de regio’, waarschuwde Ismail Haniya, de leider van de radicale Palestijnse groepering Hamas, op de zender Al Jazeera. Haniya benadrukte dat het lot van Jeruzalem samenvalt met dat van het Palestijnse volk en zijn nationale aspiraties. Palestijnse organisaties sloegen de handen al in elkaar en riepen op tot drie dagen van protest.

Maar Jeruzalem is ook een religieuze tijdbom waar joden en moslims elkaar al decennia bekampen. Voor de moslims is het een van de heilige steden, naast Mekka en Medina. Het epicentrum van de religieuze strijd is de Haram al-Sharif of Tempelberg, met de voor de moslims cruciale Rotskoepel en Al-Aqsamoskee. Voor de joden is het dan weer de plek waar ooit een tempel stond. Het overblijfsel, de Klaagmuur, is uitgegroeid tot een religieuze trekpleister.

De beslissing van Trump resoneert dan ook in de islamitische wereld, waar gevreesd wordt dat Israël de vrije hand krijgt om de aanspraken van de moslims op hun heiligdommen uit te hollen. De verwachting is dat de komende dagen wereldwijd gewelddadige protesten losbarsten, zoals dat bijvoorbeeld gebeurde na de publicatie van de Mohammedcartoons in 2005. Buitenlandse Zaken in Washington waarschuwde de Amerikaanse ambassades al uiterst waakzaam te zijn.

Waarschuwingen

Trump bleef Oost-Indisch doof voor de talloze waarschuwingen, onder andere van zijn bondgenoten in Turkije, Saoedi-Arabië en Jordanië, dat hij de wankele stabiliteit in het Midden-Oosten nog meer onder druk zet. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan benadrukte dat Trump met zijn initiatief in de kaart speelt van terreurgroepen. ‘Het is een stap die de geschiedenis negeert, die kortzichtig en totaal geschift is’, zei Erdogans vicepremier Bekir Bozdag.

In zijn mededeling verdedigde de Amerikaanse president zijn beslissing. ‘Dit is niets anders dan de bevestiging van de realiteit’, zei hij. Dat klopt niet helemaal: Israël riep Jeruzalem in 1980 uit tot hoofdstad, maar dat werd internationaal niet erkend. Tegen het internationale recht in hadden de Israëli’s immers het Palestijnse deel van Jeruzalem geannexeerd dat ze in 1967 tijdens de Zesdaagse Oorlog hadden veroverd.

Door Jeruzalem als Israëlische hoofdstad te erkennen, keurt Trump impliciet de annexatie van bezet Palestijns gebied goed. En daarmee zet hij de toekomst van het Israëlisch-Palestijnse vredesproces op de helling. De status van Jeruzalem was een van de struikelblokken bij de onderhandelingen. De Palestijnen bestempelden Trumps verdict gisteren als de ‘doodskus’ van het vredesproces. Ook de Europese Unie waarschuwde voor de ontsporing van het overleg.

Compromis

Trump houdt vol dat het zo’n vaart niet zal lopen. Volgens hem is het nog altijd mogelijk om een compromis te bereiken over de verdeling van Jeruzalem tussen Israëli’s en Palestijnen. De president blijft er ook van overtuigd dat hij een doorbraak in het vredesproces kan forceren. Zijn schoonzoon Jared Kushner werkt al ruim een half jaar aan een doorstart van de onderhandelingen, maar voorlopig zonder succes.

Met zijn diplomatieke soloslim dreigt Trump zichzelf buitenspel te zetten in het Midden-Oosten. Duidelijker dan ooit hebben de VS de kaart van Israël getrokken. Het is de vraag hoever de Arabische bondgenoten van de Amerikanen willen gaan om hun onvrede te uiten over Trumps demarche. In het slechtste geval komen de oude allianties op lossen schroeven te staan. En dan kan de grote rivaal Rusland het vacuüm vullen, zoals dat al gebeurde in Syrië.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content