Nieuw-Zeelands bloedbad illustreert opmars extreemrechtse terreur

©EPA

Bij een aanslag op twee moskeeën in Nieuw-Zeeland zijn gisteren zeker 50 doden gevallen. Inlichtingendiensten waarschuwen al langer voor de opmars van extreemrechts terrorisme.

Nieuw-Zeeland verkeert in totale shock nadat een rechtsextremist vrijdagochtend een bloedbad heeft aangericht in de zuidelijke stad Christchurch. Brenton Tarrant, een 28-jarige Australiër, drong er tijdens het vrijdaggebed een moskee binnen, waar hij minutenlang schoot op iedereen die in zijn blikveld kwam. Extra gruwelijk was dat hij alles filmde en de beelden livestreamde via Facebook.

Ook een tweede moskee in Christchurch werd aangevallen. Tijdens een persconferentie heeft de politiecommissaris van Christchurch zaterdag gezegd dat de twee aanslagen het werk van een man waren. Daar bestond aanvankelijk enige twijfel over omdat er samen met Tarrant nog twee personen werden gearresteerd. Welke rol die twee hebben gespeeld, wordt nog onderzocht.

De dubbele aanslag kostte het leven aan zeker 50 gebedsgangers, terwijl nog eens tientallen zwaargewonden in het ziekenhuis zijn opgenomen. Het geweld trof een land waar moorden uitzonderlijk zijn. Vorig jaar kwamen in Nieuw-Zeeland, dat 5 miljoen inwoners telt, 35 mensen op gewelddadige manier om het leven. In minder dan tien gevallen gebeurde dat met vuurwapens, hoewel die nochtans rijkelijk in omloop zijn in het land.

Pamflet

‘Dit is een van de donkerste dagen in onze geschiedenis’, reageerde premier Jacinda Ardern. Ze onderstreepte dat Nieuw-Zeeland, dat in internationale lijstjes vaak bovenaan staat als een van de beste landen om te leven, ‘diversiteit, vriendelijkheid en mededogen’ in het vaandel draagt.

Kort voor zijn terreurdaad publiceerde Tarrant een 74 pagina’s tellend pamflet op 8chan, een onlineforum waar wel vaker haatboodschappen gedeeld worden. Daarin omschrijft hij zichzelf als een ‘etnonationalist en fascist’, noemt hij migranten ‘indringers’ en waarschuwt hij voor ‘blanke genocide’, een term waarmee racisten wel vaker de toename van minderheidsgroepen omschrijven. Ter nuance: in Nieuw-Zeeland is 1,2 procent van de bevolking moslim.

Wolven

Tarrant stond niet bekend bij de Nieuw-Zeelandse en Australische veiligheids- en politiediensten. Toch waarschuwen westerse inlichtingendiensten er al langer voor dat, in de nasleep van de aanslagen door Al Qaeda en Islamitische Staat, ook extreemrechtse haat- en terreuradepten met een opmars bezig zijn. Doorgaans gaat het om ‘eenzame wolven’, maar steeds vaker groeperen die zich, of delen ze op zijn minst hun gedachtegoed via sociale media. Dat illustreerde Tarrant duidelijk.

In 2017 reed een Brit in op gebedsgangers voor een Londense moskee, waarbij een dode viel. Volgens de toenmalige chef van de Britse contraterreureenheid werden datzelfde jaar nog vier extreemrechtse aanslagen verijdeld. In Frankrijk werden de voorbije twee jaar ook vier groepen van blanke supremacisten opgedoekt omdat ze van plan waren geweld te plegen.

Nog in 2017 schoot Alexandre Bissonnette, een jonge Canadees, zes moslims neer in een moskee in Quebec. In zijn pamflet verwijst Tarrant naar die aanslag, net als naar Anders Breivik. De extreemrechtse Noor vermoordde in 2011 75 mensen toen hij een overheidsgebouw en een socialistisch jongerenkamp aanviel.

Opmerkelijk: Tarrant looft in zijn pamflet ook de Amerikaanse president Donald Trump, die geregeld die rafelranden van het migratiedebat opzoekt en ooit neonazistisch geweld in de stad Charlottesville vergoelijkte, als ‘een symbool van hernieuwde blanke identiteit’. Trump veroordeelde ‘het gruwelijke bloedbad’ in Christchurch gisteren uitdrukkelijk als ‘een kwaadaardige daad van haat’.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect