reportage

‘Afro-Amerikanen dienen enkel als kiesvee'

©REUTERS

Racisme en armoede: de desillusie over de eerste zwarte president is groot bij de jonge Afro-Amerikanen.

’Sinds Barack Obama is alles erger geworden voor ons’, zucht Travis. Een paar jaar geleden trok de Afro-Amerikaan weg uit Detroit. ‘Zelfs als je je kinderen naar school brengt, moet je er over je schouder kijken om niet te worden neergeschoten.’

Omdat hij in Missouri geen werk vindt, onderhoudt Travis zijn twee kinderen door drugs te dealen in het universiteitsstadje Columbia. Hun namen staan op zijn bovenarm getatoeëerd sinds hij de voogdij kreeg van zijn aan crack verslaafde ex-vriendin. Gaat hij op 8 november stemmen? Travis schaterlacht. ‘Zie ik er zo uit? Komaan meisje, ik heb andere dingen aan mijn hoofd.’

De desillusie bij zwarte Amerikanen zoals Travis is een pijnpunt voor Hillary Clinton. Voor haar gooi naar het hoogste ambt rekent de Democrate op de coalitie van jongeren, vrouwen en minderheidsgroepen die Obama twee keer naar het Witte Huis stuurde.

Opkomst Afro-Amerikanen hoger

Vier jaar geleden ging 67 procent van de stemgerechtigde Afro-Amerikanen naar de stembus, waarmee hun opkomst voor het eerst hoger lag dan bij blanken. Slechts een uitzondering zal deze keer voor Donald Trump stemmen. Maar als een te groot deel thuis blijft, dreigen ze op 9 november verrast wakker te worden.

Het presidentschap van Obama was een vloek voor de Afro-Amerikanen.
Eddie Glaude
Amerikaanse hoogleraar

‘In 2008 was het enthousiasme in de zwarte gemeenschap onvoorstelbaar’, zegt de activiste Traci Wilson-Kleekamp. ‘Buren die nooit politieke interesse toonden, volgden opeens de voorverkiezingen alsof het om hun eigen zoon ging. Diezelfde mensen zetten nu de televisie af als Clinton of Trump in beeld komt.’

Ook Wilson-Kleekamp is teleurgesteld in Obama’s erfenis, al lag volgens haar de lat te hoog. ‘De basis van dit land is blank imperialisme. Blanke mannen gingen erop vooruit dankzij het land van indianen en het werk van zwarte slaven. Na 200 jaar slavernij volgde 50 jaar segregatie. Mijn generatie is de eerste die niet onder Jim Crow leefde (racistische wetten die een strikte scheiding oplegden tussen blank en zwart, red.). Het racisme is institutioneel en de eerste zwarte president in onze geschiedenis verandert dat niet zomaar.’

Black Lives Matter

De verkiezing van Obama leidde allesbehalve tot een post-raciaal Amerika. De zwarte werkloosheid- en armoedecijfers liggen bijna dubbel zo hoog als bij blanke Amerikanen. Zwarte Amerikanen maken vijf keer zo veel kans in de gevangenis te belanden. Vier op de tien zwarte jongeren noemen racisme het grootste probleem in de VS. De toenemende verontwaardiging over hoe ze door de politie geviseerd worden, leidde tot een nationale protestbeweging, Black Lives Matter.

‘Ze behandelen ons al decennia als tweederangsburgers, zegt Jamal Houston, een veteraan uit St. Louis. ‘Toen 20 jaar geleden een blanke politieman in een donkere steeg een pistool tegen mijn hoofd hield, geloofde niemand mij. Het is moeilijk die vernedering te beschrijven. Vandaag loopt elke jongere met een smartphone op zak, en ziet de hele wereld wat wij ondergaan.’

Over acht jaar is Michelle aan zet. Hillary kan als eerste vrouwelijke president de weg plaveien voor de eerste zwarte vrouw.
hannah daniels
zwarte studente uit ST.-Louis

Houston hoopt dat Black Lives Matter omslaat in positieve actie. ‘De jongeren beseffen niet wat er op het spel staat’, zucht hij. ‘Als mijn grootmoeder in een restaurant wou eten, moest ze langs de achterdeur binnensluipen en naar een aparte wc gaan. Ze zou er heel wat voor over hebben gehad om de president te mogen verkiezen. We mogen die zaken niet als vanzelfsprekend beschouwen nu Trump een gooi doet naar het presidentschap.’

Uit een Democratische poll bleek onlangs echter dat maar zeven op de tien zwarte jongeren Clinton steunt. Obama kreeg vier jaar geleden meer dan negen op de tien achter zich. Ze zijn sceptisch tegenover de gewezen first lady, die symbool staat voor het politieke establishment.

‘Hillary praat over Black Lives Matter, maar het komt niet uit haar hart’, zegt de 19-jarige Mo Holloman uit St. Louis. De Afro-Amerikaanse woont nabij Ferguson, waar de dood van de zwarte tiener Michael Brown door een politieagent een cruciale rol speelde in de opmars van Black Lives Matter. ‘Veel vrienden stemmen op Clinton om te vermijden dat Trump wint. Maar ik vertrouw haar niet.’

Clinton krijgt mijn stem niet

De 21-jarige Tracy Sullivan heeft al beslist thuis te blijven. ‘In het hele land zijn zwarte jongeren op straat gekomen voor een meer gelijke behandeling. Zolang Clinton geen concrete antwoorden heeft, krijgt ze mijn stem niet.’

Ook Colin Kaepernick, de American Football-speler die bekendheid verwierf door te blijven zitten tijdens het volkslied uit protest tegen raciale ongelijkheid, keert Clinton de rug toe. ‘Het is van beiden bewezen dat ze leugenaars zijn.’

‘Velen zien het als een teken van apathie als zwarten niet stemmen’, zegt Eddie Glaude, professor Afro-Amerikaanse studies aan de Princeton-universiteit. ‘Maar vaak gaat het om een gebrek aan vertrouwen in het tweepartijensysteem waarbij geen van beide echt opkomt voor de zwarte gemeenschap.

©Mediafin

Politieke wetenschappers noemen de zwarte gemeenschap een ‘electoraat in gevangenschap.’ Glaude: ‘De Democraten beschouwen hen als een vanzelfsprekende stem en de Republikeinen doen geen moeite daar verandering in te brengen. Daardoor heeft niemand er baat bij de zwarte belangen te verdedigen. Eén keer in de vier jaar worden ze als vee naar de stembus gedreven. De jongeren pikken dat niet langer, en terecht.’

Volgens Glaude was het presidentschap van Obama zelfs een vloek. De economische crisis heeft de zwarte gemeenschap zwaarder getroffen, maar voor Obama lag het politiek gevoelig om daar specifieke antwoorden op te bieden. ‘We konden niet met de vuist op tafel kloppen over de crisis die onze gemeenschap raakte zonder rechts munitie te geven. Ondanks ons cruciale aandeel in zijn succes konden we ons niet gedragen als andere belangengroepen. Was zijn presidentschap dat waard?’

Michelle Obama

In de strijd om de zwarte stem leggen de Democraten nu hun ultieme troef op tafel: de first lady. Terwijl Barack Obama’s imago is besmeurd door acht jaar compromissen, geldt dat van Michelle Obama nog altijd als kraaknet, en haar populariteitscijfers liggen een pak hoger dan die van Clinton, zeker bij zwarte jongeren. In cruciale staten als Virginia, Pennsylvania en North Carolina voert Michelle Obama dan ook campagne. Ze daagt jongeren uit op 8 november het verschil te maken.

Zelf koestert ze geen politieke ambitie. Toch leven sommigen op hoop. ‘Over acht jaar is Michelle aan zet’, zegt Hannah Daniels, een zwarte studente uit St. Louis. ‘Hillary kan als eerste vrouwelijke president de weg plaveien voor de eerste zwarte vrouw. Maar het is slim van haar dat nog even geheim te houden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud