Advertentie
Advertentie

Amerikaanse lithiumdroom splijt het noorden van Nevada

Leden van de Shoshone-stam tijdens een gebedsmars tegen de ontginning van lithium in hun woongebied. ©Gabriella Angotti-Jones/The New York Times

De bodem van het ruige vulkaanlandschap in de Amerikaanse staat Nevada zit vol lithium, dat als grondstof voor chips en accu’s de sleutel tot de nieuwe groene economie is. Maar de plannen voor mijnbouw zaaien verdeeldheid.

Het is een ruig panorama van steile heuvels en vruchtbare valleien. Het is de thuishaven voor bijzondere vogels zoals de waaierhoen en de steenarend, waarvan de veren worden gebruikt in ceremonies van de Paiute en de Shoshone, indianen die dit gebied al eeuwen bewonen. Maar het is ook een plek die vol lithium zit, het mineraal dat een hedendaagse goudkoorts heeft aangewakkerd.

Lithium wordt gebruikt voor microchips en oplaadbare batterijen, van klein formaat in de smartphone tot grotere modellen in de elektrische auto. Op dit moment gaat het zeldzame metaal via complexe ketens de wereld rond. De voornaamste wingebieden liggen in Australië en Zuid-Amerika, China is de grootste verwerker van lithium, en de eindproducten worden overal ter wereld gemaakt. Dat stelsel is kwetsbaar voor geopolitieke spanningen en logistieke haperingen, maakte de coronacrisis duidelijk. Gebrek aan zeecontainers is een belangrijke reden voor de schaarste aan lithiumbatterijen.

De essentie

  • Lithium wordt gebruikt voor microchips en oplaadbare batterijen. Het wereldwijd winnen, verwerken en transporteren is een stelsel dat kwetsbaar is voor geopolitieke spanningen en logistieke haperingen.
  • De Amerikaanse president Joe Biden wil daarom zo snel mogelijk een binnenlandse keten.
  • In Nevada kan de komende jaren 15 procent van de huidige vraag naar lithium worden gewonnen. Dat leidt tot tegenkantingen van milieugroeperingen en lokale gemeenschappen.

Dat maakt Washington nerveus. Het Witte Huis kondigde aan dat er een taskforce komt om problemen in aanvoerketens te voorkomen. Een van de markten waar die club zich in het bijzonder op richt, is die voor lithiumproducten. Op 8 juni liet de Amerikaanse president Joe Biden weten dat ‘snel een binnenlandse keten voor lithiumbatterijen moet worden ontwikkeld’.

De afgelegen delen van Nevada, waar tot nu vooral goud uit de grond wordt gehaald, worden zo helemaal eersteklasterrein. In de kleilagen van Thacker Pass, kilometers aan onbewoonde ruigte op de grens met Idaho, kan de komende jaren 15 procent van de huidige vraag naar lithium worden gewonnen, en misschien wel meer. ‘De reserves daar zijn groot en de vraag groeit’, zegt Jonathan Evans, de CEO van Lithium Nevada, het bedrijf dat toestemming heeft gekregen de grondstof te gaan delven. Zijn plan is in een periode van bijna vijftig jaar de Thacker Pass stap voor stap te ontginnen en gebruikte mijn- schachten te vullen met grond van de nieuwe gaten.

Minder afhankelijk

Thacker Pass zou de tweede plek voor lithiumwinning zijn in de Verenigde Staten, die staan te springen om de beschikbaarheid van de grondstof meer in eigen hand te nemen, zegt Rod Eggert, die een leerstoel minerale economie bekleedt aan de Colorado School of Mines. ‘Twee factoren drijven de binnenlandse behoefte omhoog: de groeiende vraag naar elektrische auto’s en de wens om minder afhankelijk te zijn van China.’

De drijfveren die Eggert noemt, behoren tot de weinige politieke verbintenissen tussen de regering-Biden en de regering-Trump, die versnelde goedkeuring gaf aan het Thacker Pass-project. Scherper concurreren met de Chinezen is het doel. ‘China voert gewoon een vijfjarenplan in en wordt zo de plek waar iedereen naartoe gaat voor de grondstof voor batterijen. Maar wij hebben die mineralen ook in de VS, zonder dat we er gebruik van maken’, zei de Amerikaanse minister van Energie Jennifer Granholm onlangs.

Biden heeft de elektrische auto ondertussen bestempeld als een van de voornaamste manieren om de Amerikaanse economie te verduurzamen. Laadpalen aanleggen en de productie van elektrisch vervoer stimuleren zijn onderdelen van het miljardenplan van het Witte Huis om de CO2-uitstoot terug te dringen en groene jobs te creëren.

Onlangs maakte Biden een proefrit in het eerste elektrische pick-uptruckmodel, dat bij de autofabrikant Ford van de band rolde. Evans is enthousiast. ‘Biden probeert Amerika op een slimme manier van fossiele brandstoffen weg te krijgen.’

Trucks vol chemicaliën

Maar voordat de mijnbouw en de politieke ambities samenkomen, zijn nog veel obstakels te overwinnen. Verschillende omwonenden zijn mordicus tegen de ontginning van Thacker Pass. Wendy Muratore is een van hen. De boerderij waar ze met haar echtgenoot biologische alfalfa teelt, ligt langs een zandweg vlak bij de toekomstige mijn. De vrees voor vervuiling en vergiftiging is groot. Om de lithium vrij te maken wordt de opgegraven grond uitgespoeld met zwavelzuur. ‘Dat betekent dat hier wekelijks honderden trucks met chemicaliën langs komen rijden’, zegt Muratore.

Hoe duurzaam is het om afhankelijk te zijn van lithium? Ook die grondstof raakt op. Laat Biden liever waterkracht- en kerncentrales bouwen.
Wendy Muratore
Teler van alfalfa in Nevada

Naast de oprit wappert een vlag met ‘Trump 2024’. Bidens groene ambities vinden hier weinig weerklank. ‘Hoe duurzaam is het om afhankelijk te zijn van lithium? Ook die grondstof raakt op. Laat Biden liever waterkracht- en kerncentrales bouwen’, zegt Muratore.

Een ander twistpunt is het water, dat in dit woestijnlandschap schaars is. Lithium Nevada is aangewezen op de aankoop van bestaande waterrechten om te kunnen voorzien in de honderdduizenden liters water die nodig zijn om lithium te winnen. Sommige boeren uit de omgeving hebben hun waterrechten al verkocht. Een ander heeft een rechtszaak aangespannen tegen het bedrijf.

Er heeft zich inmiddels een brede coalitie gevormd die de Thacker Pass-mijn hoopt tegen te houden. Milieugroeperingen willen het oorspronkelijke landschap behouden en de habitat voor dieren en planten veiligstellen. ‘Ze zeggen dat de mijn nodig is voor elektrisch vervoer. Maar mensen hebben elektrische autobatterijen net zomin nodig als auto’s zelf. Miljoenen mensen leven prima zonder auto’, stelde milieuactivist Will Falk, initiatiefnemer van de actiegroep Protect Thacker Pass.

Volgens Glenn Miller, hoogleraar chemie aan de universiteit van Nevada, lijdt het geen twijfel dat de Thacker Pass-mijn het landschap zal verstoren, maar valt de schade relatief mee. ‘Ik ben lang een groot criticus geweest van de mijnindustrie, ‘maar dit is de goedaardigste variant die ik in mijn carrière ben tegengekomen.’

Dat schachten weer worden gedicht en dat geen apart meer voor de waterbevoorrading wordt aangelegd, maakt dat herstel weer mogelijk is, zegt Miller. ‘Bovendien levert dit project een essentiële bijdrage aan het tegengaan van fossiele uitstoot.’

Studiebeurzen uitdelen

In het debat over de toekomst van de lithiumwinning in Nevada heeft de stem van de Paiute en de Shoshone een bijzonder gewicht. ‘De stam is verdeeld. Voor veel ouderen is bescherming van het landschap het allerbelangrijkste. Jongeren zien de economische kansen die de mijn biedt’, verzucht Maxine Redstar, voorzitter van de stamraad Paiute-Shoshone. Per referendum is beslist de samenwerking met Lithium Nevada op te zeggen, maar volgens Redstar is de toekomst nog open. ‘Het belangrijkste is dat onze stem gehoord blijft worden.’

Lithium Nevada probeert de lokale gemeenschappen ondertussen tegemoet te komen. Dat past in een traditie in Nevada, waarbij mijnbedrijven publieke voorzieningen ondersteunen. Het bedrijf deelde onder andere studiebeurzen uit voor de Paiute-Shoshone en betaalde voor de bouw van een nieuwe school voor dorpen rond de mijn. ‘Er zijn voorstanders en tegenstanders. We werken met iedereen’, zegt Tim Crowley, hoofd gemeenschapsrelaties van Lithium Nevada.

© Het Financieele Dagblad

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud