Advertentie
Advertentie

EU en Oekraïne tekenen deel associatieverdrag

Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy (L) en de Oekraïense premier Arseniy Jatsenjoek wisselen de documenten over de versterkte samenwerking uit. ©BELGA

De Europese Unie én de Verenigde Staten voegen extra namen toe aan hun sanctielijst. Ze viseren hooggeplaatste Russen, uit de directe omgeving van president Poetin. De klanten van de 'Poetin-bank' Bank Rossiya kunnen hun Visa of Mastercard-kredietkaart niet langer gebruiken. Europa en Oekraïne tekenden vandaag een politiek samenwerkingsakkoord.

Met enig ceremonieel ondertekenden de 28 EU-regeringsleiders en de Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek in Brussel een akkoord voor nauwere politieke samenwerking. Hiermee wil de EU haar solidariteit met het Oekraïense volk betuigen, zei Europees president Herman Van Rompuy. Het akkoord is deel van een associatieverdrag, waarin ook intensievere economische samenwerking is afgesproken. Het hele associatieverdrag zou na de Oekraïense verkiezingen worden ondertekend als de nieuwe regering dan ook voor toenadering tot de EU kiest. Dat de vorige regering in Kiev op het laatste moment afzag van die ondertekening, leidde tot de omwenteling in Oekraïne.

Important moment: Political provisions of EU-Ukraine Association Agreement now signed pic.twitter.com/QWIxLCX9us— Herman Van Rompuy (@euHvR) 21 maart 2014

 

Terwijl politiek Moskou intussen tegen een rotvaart de annexatie van het schiereiland Krim bij Rusland formaliseert, laat het Westen verder de spierballen rollen. En dat in een georkestreerde kadans. Ogenschijnlijk laten de westerse sancties Moskou koud. Maar ze hebben wel al effecten op het Russische investeringsklimaat, benadrukte Europees president Herman Van Rompuy donderdagavond.

De Europese leiders hielden een lang en intens debat over de verdere Rusland-strategie. Europa maakt vandaag een nieuwe lijst namen - van twaalf hooggeplaatste Russen - bekend. Zij krijgen, net als de 21 die de EU-ministers van Buitenlandse Zaken maandag al bekendmaakten, een inreisverbod opgelegd en hun tegoeden worden bevroren.

Daarnaast bereidt Europa ook economische sancties voor, zo beklemtoonde ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Duitsland zelf schort alle leveringen op van militair materiaal aan Rusland.

De Europese Commissie kreeg een mandaat om de impact van gerichte sancties in een breed gamma sectoren te onderzoeken, zei Commissievoorzitter José Manuel Barroso. We gaan elke actie, elk incident van Rusland dat de toestand ter plekke verder destabiliseert, onderzoeken en op het ogenblik dat we zelf bepalen, toeslaan, zo gaf Van Rompuy te kennen.

Van Rompuy benadrukte wel dat iedereen het hoofd koel moet houden. 'Sancties zijn geen doel op zich, maar een instrument van buitenlands beleid. Het is de bedoeling dat ze leiden tot ontspanning.' Ook de Franse president François Hollande beklemtoonde dat de sancties moeten leiden tot dialoog met Rusland.

Obama

Europa en de VS lijken de timing én inhoud van hun sancties op elkaar af te stemmen. Vlak voor hij donderdag op werkbezoek naar Florida vertrok, stelde de Amerikaanse president Barack Obama verdere sancties in het verschiet. 'De Verenigde Staten nemen extra stappen om Rusland een extra kostprijs op te leggen', klonk het. Een regeringswoordvoerder verduidelijkte dat 'dit nog maar het begin' is. 

Washington breidt de lijst met Russische functionarissen voor wie visabeperkingen gelden uit tot de getrouwen van de Russische president Vladimir Poetin. Het gaat onder meer om de gebroeders Rotenberg, die voor de Olympische Winterspelen in Sotsji van Poetin miljardencontracten toegeschoven kregen.

Ook andere oligarchen krijgen een inreisverbod, zoals de spoorwegbaas Vladimir Jakoenin en olietrader Gennadi Timsjenko. De maatregelen sorteerden meteen effect: Timsjenko's bedrijf Gunvor liet weten dat de miljardair zijn belang verkoopt aan mede-oprichter Torbjorn Tomqvist. Gunvor is één van de grootste olietraders ter wereld. 

Bank Rossiya

Opvallend: op de lijst prijkt ook Bank Rossiya, zeg maar de favoriete bank van het Kremlin, die een belangrijk deel van het vermogen van Poetin en zijn meest nabije getrouwen belegt. Die bank komt nu op de zwarte lijst van het Office for Foreign Assets Control (OFAC) en krijgt zo de facto tijdelijk de toegang tot de markt voor dollartegoeden ontzegd. Washington zegt ernaar te streven de bank ook in de rest van de wereld toegang tot de markten te ontzeggen.

Visa en Mastercard, de Amerikaanse uitgevers van kredietkaarten, voeren niet langer betalingstransacties uit voor Bank Rossiya en zijn dochter Sobinbank en SMP, de bank van de broers Arkadi en Boris Rotenberg die op de sanctielijst van geviseerde personen staan. De klanten van die banken kunnen enkel nog geld afhalen aan de automaten, maar kunnen geen aankopen meer doen met hun kredietkaart.

Obama belooft in een latere fase ook 'strategische sectoren' te viseren, zonder in detail te treden. Maar de kans is groot dat het om de belangrijke energiesector gaat. 

Tegenmaatregelen

Rusland kondigde donderdag tegenmaatregelen aan. Negen Amerikanen krijgen een inreisverbod in Rusland, waaronder de voormalige republikeinse presidentskandidaat John McCain en voorzitter John Boehner van het Huis van Afgevaardigden. Ook de leider van de democraten in het Huis, Harry Reid, staat op de Russische lijst.

Proud to be included on a list of those willing to stand against Putin’s aggression http://t.co/AL67mauKqq— Speaker John Boehner (@SpeakerBoehner) 20 maart 2014

Vrijdag werd officieel dat Rusland de korting schrapt op de gasprijs die het Oekraïne had gegeven in ruil voor het gebruik van een marinebasis op de Krim. Eerder was al de bijkomende korting geschrapt die Kiev kreeg toen het ervan afzag het associatieverdrag met Europa te ondertekenen, de start van de omwenteling. Oekraïne zal voortaan 480 dollar moeten betalen per 1.000 kubieke meter gas, een van de hoogste prijzen in Europa.

Tijdens een vergadering met Vladimir Poetin vermeldde premier Dimitri Medvedev ook dat Oekraïne Moskou nog 11,6 miljard euro moet. Medvedev rekende niet alleen een lening mee die nog loopt, maar ook miljarden aan extra betalingen voor gas dat recent geleverd is, omdat de korting ingetrokken is.

Annexatie

De nieuwe sancties lijken dus niet van dien aard om Rusland van gedachten te doen veranderen. Het lagerhuis van het Russische parlement - de Doema - stemde donderdag met 443 stemmen tegen 1 in met de annexatie van de Krim. En vrijdag volgde de goedkeuring van de Federatieraad, het hogerhuis, waardoor de Krim naar Russisch recht nu definitief deel van Rusland is.

Bovendien wijzen economen erop dat Amerika in vergelijking met de Europese Unie relatief weinig economische contacten onderhoudt met Rusland (zie tabel onderaan). Zo voeren de VS volgens het beurshuis Morgan Stanley jaarlijks voor slechts zo'n 11 miljard dollar vanuit Rusland in, minder dan één twintigste van de Europese Unie. 

Europa is veel meer aangewezen op Rusland, economisch. Europa levert ook in belangrijke mate het militair materieel waarmee het vanuit de Zwarte Zee de hele regio kan controleren. Een Europees vergelijk vinden over economische sancties wordt dus geen makkelijke opdracht. Eerder op de week onderstreepten twee miljardendeals nog eens de innige relatie tussen het Russische en vooral het Duitse en het Italiaanse bedrijfsleven.

OVSE-missie

De Europese leiders willen ook zo snel mogelijk een afvaardiging van de OVSE (de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) sturen naar de Krim. Rusland blokkeert die missie omdat het in een beweging een OVSE-onderzoek eist van de 'corrupte regering in Kiev'. Als het te lang duurt, kan Europa zelf een missie organiseren om ter plekke de toestand op te meten, zo zei Van Rompuy donderdagavond.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud