Kan Trump verdeeld Amerika verzoenen?

Amerikaans president Donald Trump. ©EPA

De Mexicaanse grensmuur en 'America First'-buitenlandbeleid zullen de State of the Union van Donald Trump domineren.

Voor de verzamelde leden van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden kondigt Amerikaans president Donald Trump vannacht, om 3 uur Belgische tijd, zijn beleidsplannen aan tijdens de jaarlijkse 'State of the Union'. Eigenlijk had die vorige week al moeten plaatsvinden, maar door de 35 dagen durende 'government shutdown', de langste in de Amerikaanse geschiedenis, werd Trumps toespraak uitgesteld.

De kern van de politieke impasse zal ook de State of the Union bepalen: Trumps eis 5,7 miljard dollar vrij te maken voor een muur langs de Mexicaanse grens om de migratiestromen tegen te gaan. De Democraten weigeren dat echter, waardoor er vorige maand ook geen geld was om een deel van de overheidsdiensten open te houden en zo'n 800.000 ambtenaren te betalen.

Nieuwe machtsverhouding

Het is illustratief voor de nieuwe machtsverhoudingen in Washington. Bij de tussentijdse parlementsverkiezingen in november heroverden de Democraten de controle over het Huis op Trumps Republikeinen. Zo hebben ze nu een echt platform om Trumps meest omstreden beleidsplannen te dwarsbomen. Het Amerikaanse volk lijkt daar ook mee in te stemmen: een duidelijke meerderheid legde de verantwoordelijkheid voor de government shutdown bij Trump en zijn partijgenoten.

Toch lijkt Trump vannacht niet meteen blijk te zullen geven van inschikkelijkheid. 'Enorme hoeveelheden mensen doorkruisen Mexico in de hoop onze zuidelijke grens te overspoelen', tweette Trump dinsdagmiddag. 'We hebben extra militairen gestuurd. We zullen, indien nodig, een menselijke muur vormen. Maar als we een echte muur zouden hebben, was dit een non-event.'

Het Witte Huis lekte wel al dat Trump vannacht geen nationale noodtoestand zal uitroepen om zijn muur unilateraal gefinancierd te krijgen. Daarmee dreigt hij zijn presidentiële mandaat te overschrijden, wat ongetwijfeld tot nieuw juridisch gesteggel zou leiden. 

Vermoedelijk verwacht Trump dat een parlementair comité met een compromis op de proppen komt. Voor de afgesproken deadline van 15 februari. Zoniet dreigt een nieuwe government shutdown.

Olijftak

Mogelijk komt Trump zelfs met een olijftak voor de Democraten. Presidentieel topadviseur Kellyanne Conway beloofde alvast dat Trump 'het parlement zal aanmoedigen de politiek van verzet en vergelding af te wijzen, en een attitude van samenwerking en compromis aan te nemen'.

De president moedigt het parlement aan de politiek van verzet en vergelding af te wijzen.
Kellyanne Conway
Adviseur Donald Trump

Zo valt het niet uit te sluiten dat Trump, in ruil voor zijn muur, bereid is te praten over de regularisatie van de 'Dreamers', kinderen van illegale migranten die vaak in de VS geboren zijn maar toch met deportatie bedreigd worden. De Democraten nemen hun lot al langer ter harte.

Voorts zou Trump ook samen willen werken rond gedeelde doelen, zoals verbeterde infrastructuur, goedkopere medicijnen en betere gezondheidszorg. Maar een grote verbroedering lijkt in de verste verte niet in de maak in de enorm verdeelde Verenigde Staten.

Voor liefhebbers van het betere politieke theater: let vannacht vooral op de lichaamstaal van Nancy Pelosi, die als Democratische voorzitter van het Huis achter Trumps spreekgestoelte zal zitten.

America First

Zeker omdat ook Trumps 'America First'-buitenlandbeleid centraal zal staan in de State of the Union. Uitkijken wordt het naar een stand van zaken in de handelsoorlog met China. Of naar Trumps toelichting bij de omstreden beslissing het gros van de Amerikaanse troepen terug te trekken uit Syrië en Afghanistan.

In het Brusselse NAVO-hoofdkwartier wordt dan weer bloednerveus afgewacht of Trump zijn kritiek op het trans-Atlantische militaire bondgenootschap zal herhalen. Sommigen vrezen zelfs dat Trump een vertrek uit de NAVO zal aankondigen, wat ongeziene schokgolven teweeg zou brengen.

Ook over de crisis in Venezuela, waar het presidentschap van socialistische erfvijand Nicolás Maduro onder vuur ligt, zal Trump vermoedelijk uitweiden. Maar mogelijk kondigt hij ook een nieuwe top aan met de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un.

En, tot slot, brengt Trump ook het zwaard van Damocles boven zijn presidentschap ter sprake? Het onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller naar mogelijke samenzwering tussen Trumps campagneteam en Rusland komt steeds dichter bij het Witte Huis. 'Een heksenjacht', is Trumps klassieke riposte.

Boodschap

'Luister naar de boodschap, en niet altijd puur naar de boodschapper', raadde adviseur Conway de Amerikanen alvast aan. Het probleem met Trump, nu hij zijn derde jaar als president ingaat, is echter dat vorm en inhoud vaak al even gecontesteerd en polariserend zijn. En daar zal de State of the Union, enkele zoenoffers ten spijt, vannacht weinig aan veranderen.

 


Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect