Trump ontslaat directeur FBI

Ex-FBI-directeur James Comey. ©REUTERS

Het Witte Huis kondigde dinsdag het ontslag van James Comey aan, de directeur van de federale politiedienst FBI. Hij voerde een onderzoek naar de Russische connecties van de verkiezingscampagne van Trump.

Van onze correspondent in de VS

President Donald Trump stuurde FBI-baas James Comey  dinsdagmiddag compleet onverwacht de laan uit. Het is een van de meest controversiële en verrassende beslissingen van het presidentschap van Trump tot dusver, die vergelijkingen oproept met Richard Nixon.

Comey had als FBI-baas de leiding over het onderzoek dat de federale politie uitvoert naar een mogelijke illegale samenwerking tussen de entourage van Trump en de Russische regering om de verkiezingen van vorig jaar te manipuleren.

In een mededeling laat het Witte Huis uitschijnen dat het ontslag een gevolg is van de manier waarop Comey de zaak rond het e-mailgebruik van Hillary Clinton, de tegenstandster van Trump in de verkiezingen, heeft afgehandeld.

Comey zou het vertrouwen van het Witte Huis hebben verloren vanwege 'ernstige vergissingen' van Comey. De ontslagen FBI-baas moest eerder op de dag een passage van een getuigenis corrigeren die hij vorige week aflegde voor het Congres over het onderzoek naar de e-mails van Clinton. 

Electoraal voordeel

Die uitleg is zeer opmerkelijk, omdat algemeen wordt aangenomen dat Trump vorig jaar electoraal voordeel heeft gehaald uit de acties van Comey. Trump had vorig jaar niets dan lovende woorden voor Comey toen die in oktober, vlak voor de verkiezingen, het onderzoek naar de e-mailserver van Clinton weer oprakelde. Dat onderzoek had hij eerder, in juli vorig jaar, publiekelijk afgesloten verklaard.

'Hoewel ik ten zeerste apprecieer dat u me heeft geïnformeerd, tot drie keer toe, dat ik niet word onderzocht, schaar ik me echter toch achter het oordeel van het ministerie van Justitie dat u niet in staat bent om het bureau doeltreffend te leiden.'
Donald Trump
President Verenigde Staten

Dat bleek achteraf een onnodige tussenkomst van Comey, maar creëerde een stroom aan negatieve aandacht voor Clinton. Veel Democraten, onder wie Clinton zelf, geven Comey sindsdien de schuld van haar nederlaag in de verkiezingen. In dezelfde hoorzitting zei Comey vorige week dat hij 'lichtjes misselijk' werd van het idee dat hij de verkiezingen zou hebben beïnvloed.

Brief

In een korte persoonlijke brief van Trump aan Comey om het ontslag te melden zegt de president bovendien niets over de zaak rond Clinton. Meer nog, de president verwijst naar het FBI-onderzoek naar de Russische connecties.

'Hoewel ik ten zeerste apprecieer dat u me heeft geïnformeerd, tot drie keer toe, dat ik niet word onderzocht, schaar ik me toch achter het oordeel van het ministerie van Justitie dat u niet in staat bent het bureau doeltreffend te leiden', schrijft Trump. 

Ingewijde Amerikaanse media zeggen op basis van bronnen in het Witte Huis dat Trumps frustratie over het aanhoudende nieuws over een vermoedelijke Russische samenwerking alleen maar groeit. 

Minister van Justitie

In de brief van Trump klinkt een ander geluid dan de officiële uitleg van de regering-Trump. Volgens die communicatie volgde Trump het advies van minister van Justitie Jeff Sessions. Sessions werd nochtans gedwongen om afstand te nemen van het onderzoek naar Rusland omdat hij zelf ontmoetingen met de Russische ambassadeur had verzwegen.

Op de korte boodschap van het Witte Huis na gaf president Trump voorlopig geen extra uitleg. Hij haalde in een tweet wel uit naar de Democratische senator Chuck Schumer. Die had gezegd dat het ontslag van Comey doet vermoeden dat Trump het onderzoek naar de Russische connecties in de doofpot wil steken. 


Nixon

Comey werd in 2013 door ex-president Barack Obama aangesteld voor een termijn van tien jaar. Het is hoogst ongebruikelijk dat een president een zittende FBI-baas ontslaat. Dat gebeurde nog maar één keer eerder, in 1993 door Bill Clinton. Comey vernam het nieuws via de media terwijl hij een speech gaf in Californië. 

Wie Comey gaat opvolgen, en wie die de leiding van het mogelijk explosieve onderzoek naar de banden tussen de Trump-campagne en Rusland erft, is niet bekend. Het Witte Huis communiceerde er nog niets over. Het liet dinsdagavond wel verstaan dat Trump woensdag een ontmoeting heeft met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov.

Het nieuws slaat Washington met verstomming. Zowel van Democratische als van Republikeinse kant komt veel kritiek en verbazing. Politici en commentatoren verwijzen naar ex-president Richard Nixon als precedent. Nixon ontsloeg in 1973 de openbaar aanklager die het onderzoek leidde naar het Watergate-corruptieschandaal, dat hem uiteindelijk tot ontslag dwong voor een afzettingsprocedure op gang kwam.

Speciale openbaar aanklager

Democraten vragen nu dat er een speciale openbaar aanklager komt om het Russische onderzoek te leiden.

Eerder ontsloeg Trump ook al de plaatsvervangende minister van Justitie Sally Yates, de voorgangster van Sessions, die het Witte Huis had gewaarschuwd voor de Russische connecties van ex-veiligheidschef Mike Flynn. De president ontsloeg ook Preet Bharara, de openbaar aanklager van Manhattan. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud