VS en Cuba op weg naar herstel diplomatieke banden

Naar alle waarschijnlijkheid kondigt Obama woensdag normalisering van de relaties met Cuba aan. ©AFP

De Verenigde Staten en Cuba stevenen af op een historische bocht in de onderlinge relaties. Een opmerkelijke gevangenenruil brengt de twee vijanden mogelijk dichter bij elkaar. President Barack Obama zal de diplomatieke banden met Cuba herstellen en plaatst het einde van het handelsembargo in zicht.

Woensdag lieten de Cubaanse autoriteiten de 65-jarige Amerikaan Alan Gross vrij. Cuba arresteerde Gross in december 2009, toen die aan de slag was in het land als onderaannemer voor het Amerikaanse agentschap van Internationale Ontwikkeling. Gross was in het bezit van computer- en satelliettechnologie die de Cubanen moest toelaten om de internetblokkade van de eigen regering te omzeilen. Die operatie was nog onderdeel van een programma van de regering-Bush, om de 'desinformatie van de Cubaanse overheid' te breken. 

De vrijlating van Gross is het gevolg van anderhalf jaar lang onderhandelen. In die gesprekken zouden Paus Franciscus en Canada een cruciale rol gespeeld hebben. Het zou ook de eerste keer sinds de Cubaanse revolutie in 1959 geweest zijn dat de twee landen op presidentieel niveau met elkaar contact hadden. Obama en Castro praatten drie kwartier met elkaar, berichten Amerikaanse media. 

De Cubaanse overheid motiveert de vrijlating uiteindelijk op 'humanitaire gronden'. De gezondheid van Gross ging volgens berichten erg achteruit. Gelijklopend met de vrijlating van Gross zouden ook drie Cubanen vrijgelaten worden door de Amerikaanse autoriteiten. Het zou gaan om leden van de 'Cuban Five', een groep van Cubanen die in 1998 in Miami werden opgepakt op beschuldiging van spionage. 

Katalysator

De gevangenenruil kan nu de katalysator worden voor een historische omwenteling in de relaties tussen de Verenigde Staten en Cuba. Beide landen verbraken in 1959 alle banden, nadat er onder leiding van de revolutionair Fidel Castro een communistische staat werd gevestigd. Doorheen de Koude Oorlog liepen de spanningen tussen beide landen meermaals op, met als hoogtepunt de rakettencrisis in 1961. 

De Verenigde Staten probeerden al sinds 1960 druk uit te oefenen op Cuba door het hanteren van een strikt handelsembargo. De Amerikaanse president Barack Obama zal naar alle waarschijnlijkheid rond 18 uur Belgische tijd aankondigen dat hij voorstander is om het handelsembargo op de helling te zetten. Dat de Cubaanse president Raul Castro op hetzelfde moment ook zijn eigen bevolking zal toespreken, verhoogt de speculatie over een 'normalisering van de relaties'. Volgens de New York Times zal Obama alleszins de diplomatieke banden herstellen. De Verenigde Staten zouden een ambassade openen in Havana, wat een historisch feit is. 

Normaliseren

Obama is niet volledig bevoegd over het handelsembargo, het finale woord daarover ligt bij het Amerikaanse Congres. Toch berichten Amerikaanse media dat Obama 'alles zal doen wat in zijn bevoegdheden ligt' om de banden met Cuba te normaliseren. De move van Obama krijgt voorlopig wel tegenwind uit het Congres. De Republikein Marco Rubio, zelf van Cubaanse oorsprong, zegt dat het Congres het einde van het embargo niet zal steunen. 

Hoe dan ook zullen de relaties tussen beide vijanden weer opwarmen. Obama heeft wel de bevoegdheid om bepaalde reisbeperkingen op te heffen of om de export weer aan te zwengelen. Dat zou hij ook van plan zijn. Sinds dat Raul Castro in 2008 de teugels definitief overnam van zijn zieke broer Fidel Castro, verbeterde de toestand geleidelijk aan. Op de begrafenis van Nelson Mandela in december 2013 schudden Castro en Obama elkaar al de hand. 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect