Advertentie

Advocaten slaan alarm over lot Rwandese genocideheld

De Rwandese opposant Paul Rusesabagina. ©REUTERS

De advocaten van de Rwandese opposant Paul Rusesabagina vragen de Verenigde Naties te onderzoeken of hij nog leeft. De held uit 'Hotel Rwanda' is opgepakt door de Rwandese autoriteiten op verdenking van terrorisme, moord en ontvoering.

'Mijn vader zou nooit uit vrije wil naar Rwanda gaan. Daarom denken we dat hij ontvoerd is.' De dochter van de Rwandese opposant Paul Rusesabagina geloofde haar ogen niet toen ze vorige week maandag de tv-beelden zag. Die toonden haar vader in handboeien in de Rwandese hoofdstad Kigali, 24 jaar nadat hij van daaruit naar België en vervolgens naar de Verenigde Staten was gevlucht.

De 66-jarige man, die tijdens de genocide in 1994 als manager van het luxehotel Hôtel des Mille Collines meer dan duizend Tutsi's van de dood redde, wordt beschuldigd van een ellenlange lijst misdaden, waaronder terrorisme, moord en ontvoering. Omdat niemand hem te spreken krijgt - van zijn familie en zijn advocaten tot Belgische diplomaten en het Rode Kruis - hebben zijn advocaten dinsdag de hulp van de Verenigde Naties ingeroepen. In een brief aan speciaal gezant voor foltering Nils Melzer zeggen ze te vrezen dat hij gefolterd wordt en vragen ze te onderzoeken of hij nog leeft.

'België is niet betrokken'

België volgt de zaak van heel dichtbij op, klinkt het bij Buitenlandse Zaken. Rusesabagina vroeg in 1996 asiel aan in ons land en kreeg de Belgische nationaliteit. Omdat hij zich in België niet veilig voelde, verhuisde hij daarna naar Texas, in de VS. 'België was niet bij zijn arrestatie betrokken', zegt woordvoerster Marie Cherchari. 'We zijn in nauw contact met zijn familie en met de Rwandese overheid, zowel vanuit Brussel als vanuit onze ambassade in Kigali.'

We zijn in nauw contact met zijn familie en met de Rwandese overheid, zowel vanuit Brussel als vanuit onze ambassade in Kigali.
Marie Cherchari
Woordvoerder Buitenlandse Zaken

Rusesabagina werd wereldwijd bekend dankzij de Hollywoodfilm 'Hotel Rwanda' met Don Cheadle. In de jaren na de genocide ontpopte hij zich als een uitgesproken criticus van het regime van president Paul Kagame, die van Rwanda een economisch succesverhaal maakte, maar ook een repressieve politiestaat installeerde. Rusesabagina verweet Kagame de verkiezingen te vervalsen en etnische spanningen aan te wakkeren. 'We hebben de dansers vervangen, maar de muziek is hetzelfde gebleven', schreef hij in zijn autobiografie.

Vanuit Texas steunde hij de oppositie en richtte hij de Rwandese Beweging voor Democratische Verandering op. Die heeft een gewapende tak, die door het Rwandese regime als een terroristische organisatie wordt beschouwd. 'In de Hollywoodfilm heeft Rusesabagina een hoge aaibaarheidsfactor', zegt Afrikakenner Kris Berwouts. 'De realiteit is genuanceerder. Hij is prominent betrokken bij de Rwandese oppositie en er zijn sterke aanwijzingen dat hij banden heeft en zoekt met het gewapend verzet op het terrein.' Het regime verwijt Rusesabagina al jaren dat hij Rwandese rebellen steunt die het land van buitenaf aanvallen.

Beruchte geheime dienst

Een arrestatie hing al langer in de lucht, maar het blijft een mysterie hoe de opposant uiteindelijk in Kigali is beland. Zeker is dat hij op 26 augustus van Chicago naar Dubai vloog voor een korte trip. Die avond belde hij nog met zijn familie, maar daarna verdween hij van de aardbodem. Volgens zijn advocaten vertrok diezelfde avond vanaf de luchthaven van Dubai een privévliegtuig, dat gelinkt kan worden aan de Rwandese overheid. Vier dagen later verwittigde Rwanda de Belgische autoriteiten dat het een Belgische onderdaan had gevangengenomen.

De Rwandese geheime dienst spoort naar Israëlisch voorbeeld vijanden van het regime in het buitenland op om ze te arresteren of liquideren.

Rusesabagina lijkt zo het jongste slachtoffer van de beruchte Rwandese geheime dienst te zijn. Die spoort naar Israëlisch voorbeeld vijanden van het regime in het buitenland op om ze te arresteren of liquideren, ook in Europese landen als Zweden, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en België.

In 1998 werd de voormalige minister van Binnenlandse Zaken Seth Sendashonga doodgeschoten in Nairobi. Later volgde de flagrante moord op Patrick Karegeya. De voormalige medewerker van Kagame, die aan het hoofd van de geheime dienst stond, werd in 2014 gewurgd in een hotel in Johannesburg. Een andere oud-legerchef, Kayumba Nyanwasa, ontsnapte drie keer aan een aanslag in hetzelfde land. Momenteel loopt de Congolese gynaecoloog en Nobelprijswinnaar Denis Mukwege gevaar na kritische uitlatingen over de Rwandese activiteiten in Oost-Congo.

Het is niet duidelijk waarom Rusesabagina juist nu is gearresteerd. Mogelijks speelt jaloezie een rol en wil Kagame geen concurrentie van een genocideheld. Een veroordeling voor terrorisme kan het sluitstuk worden van een jarenlange campagne om Rusesabagina's reputatie te besmeuren. Een echt gevaar voor Kagame is de opposant in ieder geval niet, zegt Berwouts. 'Er is op dit moment niemand in de oppositie die voor hem een bedreiging vormt. Daar heeft hij wel voor gezorgd.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud