nieuwsanalyse

Ethiopische oorlog dreigt Oost-Afrika te besmetten

Ethiopische regeringssoldaten houden de wacht aan de ingang van een compound van het leger. ©AFP

In de aanloop naar een aangekondigd slotoffensief in de Ethiopische burgeroorlog waarschuwen veel landen voor een destabilisering van Oost-Afrika.

In een felle mededeling van twee pagina's verwierp de Ethiopische premier Abiy Ahmed woensdag alle buitenlandse bemiddelingspogingen om een einde te maken aan het bloedvergieten in de noordelijke regio Tigray. 'Terwijl we rekening houden met de bezorgdheden en adviezen van onze vrienden, verwerpen we elke inmenging in onze binnenlandse aangelegenheden.'

De waarschuwing kwam vlak voor het aflopen van een ultimatum. Abiy had de autoriteiten in Tigray tot woensdagavond gegeven om de wapens neer te leggen. Zoniet zou het regeringsleger de aanval openen op de regionale hoofdplaats Mekelle. De Ethiopische minister van Defensie waarschuwde het half miljoen inwoners van de stad al dat zijn manschappen 'geen genade' kennen.

Soldaten 'vernietigd'

Sinds Abiy op 4 november het offensief tegen Tigray opende, vielen honderden, mogelijk duizenden doden. Het is moeilijk een juist zicht te krijgen op de situatie omdat Ethiopië alle communicatiekanalen van en naar Tigray heeft afgesloten. Het persbureau AMMA, dat aanleunt bij het regime, meldde woensdag dat al meer dan 10.000 Tigrese soldaten werden 'vernietigd'. Het bericht kon niet worden bevestigd.

Er zijn ook meldingen dat burgers geviseerd worden. De mensenrechtenwaakhond van de Ethiopische regering zei woensdag dat een militie in Tigray naar schatting 600 burgers vermoordde. De slachtoffers zouden zijn doodgeslagen of - gestoken, gewurgd of levend in brand gestoken. Het bloedbad, dat op 9 november plaatsvond, werd twee weken geleden al gemeld door Amnesty International.

De Ethiopische premier Abiy had de autoriteiten in Tigray tot woensdagavond gegeven om de wapens neer te leggen. Zoniet zou het regeringsleger de aanval openen op de regionale hoofdplaats Mekelle, waar zo'n half miljoen mensen wonen.

Korte veldslag

In de aanloop naar de slag om Mekelle uitten almaar meer landen hun bezorgdheid over een escalatie van het conflict. Abiy maakt zich sterk dat hij met een korte veldslag een einde kan maken aan het conflict. Maar het Tigray Volksbevrijdingsfront (TPLF), dat de regio domineert, weigert zich over te geven. De gewezen rebellenbeweging kan rekenen op zowat een kwart miljoen goed opgeleide troepen, die bereid zijn 'tot de dood' te strijden.

Abiy, die vorig jaar de Nobelprijs voor de Vrede won, blijft weigeren om met het TPLF aan de onderhandelingstafel te gaan zitten. Hij toonde zich wel bereid de bemiddelaars te ontmoeten die de Afrikaanse Unie naar de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba stuurde. Het Afrikaanse initiatief heeft de steun van buitenlandse partijen, waaronder de EU. 'Dit is de enige manier om een verdere destabilisering te verijdelen', zei Josep Borrell, de Europese buitenlandchef.

Hoorn van Afrika

De internationale gemeenschap vreest niet alleen dat de strijd om Tigray uitdraait op een burgeroorlog. Ze is ook bang dat de rest van Oost-Afrika en de Hoorn van Afrika wordt meegesleurd in Abiy's bloedige afrekening met het TPLF. Uitgerekend Ethiopië was de jongste jaren uitgegroeid tot een baken van rust in een woelige regio, met brandhaarden in Somalië, Soedan en Zuid-Soedan.

Het is vooral de vraag of Eritrea zich gaat mengen in het Ethiopische conflict in het aangrenzende Tigray. Het land staat op vijandige voet met het TPLF, dat na de val van het marxistische bewind in 1991 het centrale regime in Addis Abeba domineerde. Van 1998 tot 2000 voerden Ethiopië en Eritrea een verbeten grensoorlog. Het was pas nadat Abiy het TPLF in 2018 van de macht verdreven had, dat de relaties normaliseerden.

Volgens het TPLF is Eritrea al actief betrokken bij het offensief van Abiy. Zo zou het land luchtmachtbasissen ter beschikking hebben gesteld voor aanvallen op stellingen van de Tigrese troepen. Als vergelding vuurden die twee weken geleden raketten af op Asmara, de hoofdstad van Eritrea. TPLF-kopstuk Debretsion Gebremichael beschuldigde zijn rivaal Abiy ook van landverraad.

Vredesmissies

De impact van de strijd in Tigray is ook zichtbaar in Somalië, waar Ethiopië manschappen levert voor een vredesmissie van de Afrikaanse Unie, en in Zuid-Soedan waar VN-blauwhelmen actief zijn. De voorbije weken trok Ethiopië al honderden militairen terug uit de operaties in beide landen. En volgens diplomaten van de Verenigde Naties moesten soldaten uit Tigray hun wapens inleveren omdat ze ervan verdacht werden banden te hebben met het TPLF.

De terreurgroep Al Shabaab is nog altijd actief in de regio.

Als Ethiopië zijn bijdrage aan beide vredesoperaties uitkleedt, dreigen de conflicten weer aan te wakkeren. Vooral de situatie in Somalië is precair. Ondanks een jarenlange strijd van de troepen van de Afrikaanse Unie is de terreurgroep Al Shabaab nog actief. De jihadisten zullen niet aarzelen hun activiteiten op te schroeven als ze de ruimte krijgen. Dat gebeurde al toen Ethiopië zich in 2009 terugtrok. Al Shabaab lanceerde toen een terreuroffensief dat honderden levens eiste.

Zuid-Soedan likt dan weer de wonden van een burgeroorlog die zeven jaar aansleepte en ruim 350.000 mensen het leven kostte. Het bloedvergieten volgde op een machtsstrijd tussen president Salva Kiir en diens gewezen rechterhand Riek Machar. Beiden stapten in februari in een regering van nationale eenheid maar het wantrouwen blijft groot.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud