Kabila houdt greep op nieuwe Congolese regering

De Congolese president Félix Tshisekedi en zijn voorganger Joseph Kabila. ©REUTERS

De Congolese president Félix Tshisekedi belooft verandering, maar waarnemers dichten hem en zijn nieuwe regering weinig kans op slagen toe. Twee op de drie postjes gaan naar Kabila-getrouwen.

Zeven maanden nadat de nieuwe president Félix Tshisekedi ingezworen werd, heeft Congo een nieuwe regering. Het platform van partijen die Tshisekedi steunen en het Front Commun pour le Congo van oud-president Joseph Kabila hebben na moeizame onderhandelingen een akkoord over een 65-koppige regering bereikt. 

Of de coalitie de verandering brengt waar de Congolese bevolking op hoopt, is afwachten. Het gaat om een relatief nieuwe ploeg. 75 procent van de ministers zetelt voor het eerst, een wens van Tshisekedi, die een aantal oude rotten liever niet zag terugkeren. Niettemin blijft Kabila de touwtjes stevig in handen houden: twee derde van de postjes gaat naar Kabila-getrouwen en ook premier Sylvestre Ilunga komt uit diens stal. Daarnaast behoudt de oud-president cruciale ministeries als Defensie en Justitie.  

Kabila-praktijken

Er werden veel nieuwe postjes gecreëerd. Dat doet denken aan de praktijken onder Kabila.
Nadia Nsayi
Beleidsmedewerker Congo voor Pax Christi Vlaanderen en Broederlijk Delen

De nieuwe ploeg kreeg meteen de kritiek erg groot te zijn, wat moeilijk te rechtvaardigen is gezien de financiële uitdagingen waar ze voor staat. 'Er werden veel nieuwe postjes gecreëerd', zegt Nadia Nsayi, beleidsmedewerker Congo voor Pax Christie Vlaanderen en Broederlijk Delen. 'De UDPS, de partij van Tshisekedi, was jaren de grootste oppositiepartij van het land en dit was de laatste mogelijkheid om mensen te belonen die lang hebben meegestreden. Dat doet denken aan de praktijken onder Kabila.'

Met de humanitaire crisis in Oost-Congo, de tweede grootste ebola-uitbraak in de geschiedenis en de sociale en economische malaise in grote delen van het land zijn de uitdagingen groot. 'De Congolese bevolking heeft het verkiezingsresultaat voorlopig aanvaard en heeft maanden op een regering gewacht', zegt Nsayi. 'Nu moet die resultaten boeken. De toestand in het binnenland is dramatisch. De regering moet garanderen dat de bevolking toegang heeft tot voedsel, drinkbaar water, elektriciteit en gezondheidszorg. Ze moet jobs creëren en verzekeren dat de kinderen naar school kunnen. Als dat lukt, zullen de Congolezen de omstreden verkiezingen vergeten.'

Handpop

Voor Tshisekedi was de regeringsvorming een belangrijke test. In januari werd hij verrassend tot de winnaar van de Congolese presidentsverkiezingen uitgeroepen, ondanks duidelijke bewijzen dat een andere oppositiekandidaat, Martin Fayulu, gewonnen had.  

Tshisekedi is zeer voorzichtig. Ik vrees dat zijn karakter niet hard genoeg is om de uitdagingen aan te kunnen.
Nadia Nsayi
Beleidsmedewerker Congo Pax Christi Vlaanderen en Broederlijk Delen

De geruchten gaan dat hij het op een akkoordje met Kabila gooide. Die mocht zichzelf geen kandidaat stellen, maar kon zo achter de schermen de touwtjes in handen houden. Tshisekedi werd dan wel president, Kabila bleef de baas over de grondstoffen en het veiligheidsapparaat en zijn partij controleert het parlement, de provincieraden en de gouverneursposten. Waarnemers stellen zich vragen bij de slagkracht van de nieuwe president en zien hem als een handpop van de vorige.

'Tshisekedi moet zich bewijzen', zegt Nsayi. 'Congo is een immens land met grote uitdagingen. Hij moet zijn regering op één lijn krijgen, maar het is niet evident grip te krijgen op de clan van Kabila. Veel hangt af van hoe de Congolese bevolking, de politieke klasse en de internationale gemeenschap reageren. Als hij daar een draagvlak krijgt, kan dat een nieuwe dynamiek creëren.' 

Er zijn een paar positieve tekenen. Sinds zijn eedaflegging wist Tshisekedi al een paar keer positief te verrassen. Hij lanceerde een urgentieprogramma, waarmee hij in scholen en wegen investeerde, liet honderden mensenrechtenactivisten en opposanten van het Kabila-regime vrij en stond toe dat oppositiefiguren als Moïse Katumbi en Jean-Pierre Bemba naar Congo terugkeerden. Ook op de keuze van de premier kon hij zijn stempel drukken. 

Toch wordt gevreesd dat de taak die hem wacht te moeilijk is. 'Tshisekedi is erg voorzichtig', zegt Nsayi. 'Ik vrees dat zijn karakter niet hard genoeg is om de uitdagingen aan te kunnen. Bovendien start hij vanuit een zwakke positie, omdat hij niet echt verkozen is. De bevolking zal hem in de gaten houden en ingrijpen als hij geen goed werk levert.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n