Multinationals jagen op Afrikaanse consument

De consumentenuitgaven stijgen razendsnel in Afrika. ©JOAO SILVA_NYT

Danone verwerft 40 procent van de grootste zuivelgroep in Oost-Afrika. En het Franse bedrijf is niet alleen: steeds meer multinationals lonken naar het zwarte continent én zijn consumenten.

De Franse zuivelgroep Danone maakte vorige week bekend dat ze 40 procent van de aandelen van Brookside Diary heeft overgenomen. Geen bekende naam in deze contreien, maar in Oost-Afrika is het Keniaanse bedrijf met voorsprong de grootste zuivelgroep. Brookside werkt samen met zo’n 140.000 landbouwers en draait een omzet van ongeveer 130 miljoen euro.

Negen maanden geleden sloot Danone ook al een partnerschap met Abraaj Group, een private-equitybedrijf uit Dubai, voor de aankoop van een ander Afrikaans zuivelbedrijf, ‘Fan Milk’, uit Ghana. ‘Dit partnerschap laat ons toe om ons platform in Afrika gevoelig uit te breiden’, aldus Danone in oktober.

Danone is niet alleen. Terwijl velen Afrika nog steeds associëren met burgeroorlog, armoede, vluchtelingen en aids zien steeds meer multinationals het zwarte continent als een bron van potentiële forse omzetgroei.

Afgelopen week nog maakte Ford bekend dat het de komende twee jaar 25 nieuwe modellen wil lanceren in Afrika en het Midden-Oosten. Jim Benintente, verantwoordelijk voor de regio voor Ford, zei dat hij verwacht dat de automarkt in Afrika tegen het einde van het decennium zal groeien met 40 procent tot 5,5 miljoen wagens. ‘Het is de final frontier voor de auto-industrie’. En hij kan wel eens gelijk hebben.

Renault huldigde twee jaar geleden zijn fabriek in het Marokkaanse Tanger in en Nissan opende dit jaar samen met het Afrikaanse conglomeraat Stallion, een assemblagefabriek in Lagos. De Japanse autofabrikant was daarmee de eerste grote autoproducent die gaat produceren in Nigeria. Afgelopen woensdag maakte ook Citroën bekend dat het een deal heeft gesloten om wagens te assembleren in Nigeria.

Ford, General Motors, Volkswagen en Toyota hebben allemaal fabrieken in het rijkere Zuid-Afrika, maar ook bij hen lijkt de focus steeds meer naar ‘zwart’ Afrika te verschuiven. Zo liet Benintente weten dat Ford weliswaar nog onderzoekt hoe het bedrijf gaat uitbreiden in Afrika, maar dat het vaststaat dat de focus op Nigeria, Angola, Ghana en Kenia zal liggen.

De groeiende focus op Centraal-Afrika kwam vorige maand ook al uit de ‘Frontier Markets Sentiment Index’, een rapport in opdracht van de Wall Street Journal, dat peilt naar de interesse die Europese en Amerikaanse multinationals tonen in groeilanden. Bovenaan het lijstje prijkte dit jaar Nigeria, in landen als Argentinië, Vietnam en Saudi-Arabië. Vier van de landen uit de top tien zijn Afrikaans en negen landen uit de top 20 liggen in Sub-Saharisch-Afrika.

Waarom dat enthousiasme voor Afrika? Grotendeels het klassieke verhaal van groeimarkten: een groeiende, consumptiegrage middenklasse. Het IMF voorspelde al in 2012 dat van de tien snelst groeiende economieën ter wereld in de periode 2011-2015 zeven Afrikaans zijn. Daarbij heeft Afrika de snelst groeiende bevolking ter wereld. De VN ramen dat het continent tegen 2050 2 miljard inwoners telt. Vandaag behoren naar schatting 355 miljoen Afrikanen - 34 procent van de bevolking- tot de middenklasse. Afrika bezit ook een overvloed aan natuurlijke rijkdommen en er is de voorbije jaren fors geïnvesteerd in infrastructuur. Allemaal zaken die de regio aantrekkelijk maken voor multinationals op zoek naar afzetmarkt.

Daarbij kampt het Westen nog steeds met de gevolgen van een economische crisis en worstelen de BRIC-landen met de beslissing van de Amerikaanse centrale bank om de geldkraan dicht te beginnen draaien.

Andere sectoren zien al langer brood in Afrika. Zo vechten SABMiller, Heineken, Diageo en Castel al jaren strijd om de bierdrinkende Afrikanen. Het Nederlandse Heineken was in 2013 marktleider in 13 Afrikaanse landen met ‘lokale’ merken als Star, Primus en Stella. De groep boekte in de regio (inclusief Midden-Oosten) een omzet van 3 miljard euro, 14,5 procent van de groepsomzet. Rabobank noemde in een rapport Afrika ‘de snelst groeiende markt voor bier’. Volgens het rapport zal de bierconsumptie er tussen 2013 en 2018 gemiddeld met 6 procent per jaar stijgen.

De consumentengoederenreus Unilever opende in 2011 een afdeling ‘Afrika’ en breidde zijn aanwezigheid op het continent stelselmatig uit. In 2013 lanceerde het nog acht nieuwe merken in de regio. Telecomgroepen zoals Vodafone of Orange zetten er bedrijven op, vaak samen met de lokale overheid, en profiteren mee van de gretigheid waarbij steeds meer Afrikanen zich een mobiele telefoon aanschaffen. Waren er in 2000 nog 10 miljoen gsm’s in omloop in Afrika, steeg dat aantal tot ruim 600 miljoen in 2012.

Toch moeten de groeidromen ook genuanceerd worden. Armoede, corruptie en oorlogen zijn nog steeds dagelijkse realiteit op het continent. Zo is de helft van de huidige middenklasse een zogenaamde ‘zwevende’ middenklasse: mensen die door een tegenslag als ziekte of het overlijden van een familielid, snel weer in de armoede kunnen belanden. Of om het een en ander in perspectief te plaatsen: een gemiddelde inwoner van Tanzania of Oeganda moet ruim 5 uur werken om een gemiddeld biertje te kunnen betalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud