Soedanezen vieren overgangsakkoord met zwaar hart

Soedanezen vieren dat de protestbewegingen en de militairen een akkoord bereikten. ©EPA

Na maanden van protesten en vele doden hebben de Soedanese protestbewegingen en de militaire overgangsraad een akkoord bereikt. Ondanks steun van machtige bondgenoten als Saoedi-Arabië kon het leger de macht niet behouden.

De leiders van de protestbewegingen in Soedan hebben een belangrijke slag thuisgehaald. Vrijdag bereikten ze een akkoord met de militaire overgangsraad die na de coup tegen president Omar al-Bashir aan de macht kwam. De doorbraak is het gevolg van een van de grootste vreedzame revoluties in de recente geschiedenis, maar komt met een zware tol. Tientallen mensen werden gruwelijk vermoord.

'De mensen zijn op straat gekomen om te vieren, maar ze hebben ook een zwaar hart', zegt Samaher Elmubark, een apothekeres en de woordvoerster van de Sudanese Professionals Association, een ondergrondse belangenvereniging die hoogopgeleide Soedanezen verenigt en een van de drijvende krachten achter de protesten is. 'We hebben de onderdrukking een half jaar van ons leven recht in het gezicht gekeken. Veel mensen zijn gestorven.' 

Lijken in de Nijl

Midden mei leek een akkoord al even in zicht, maar die hoop werd bruut de kop in gedrukt toen militairen van de Rapid Support Forces begin juni minstens honderd demonstranten doodden. Ze schoten betogers neer, verkrachtten vrouwen en kinderen, sloegen ziekenhuizen kapot en dumpten lijken in de Nijl. 

We hebben de onderdrukking een half jaar van ons leven recht in het gezicht gekeken. Veel mensen zijn gestorven.
Samaher Elmubark
Woordvoerster protestbeweging

Vrijdag werd afgesproken dat er een onafhankelijk onderzoek naar die moordpartij komt. Daarnaast voorziet het akkoord in een raad van burgers en militairen die het land de volgende drie jaar naar een democratie moet leiden. De meerderheid van de raadsleden zijn burgers en het voorzitterschap gaat na 1,5 jaar over van een militair naar een burger. Er komt ook een regering die uitsluitend uit burgers bestaat en een wetgevende vergadering, die de komende drie maanden samengesteld moet worden. Na drie jaar zouden verkiezingen volgen.

'Dit is een stap in de juiste richting, maar we blijven met de voeten op de grond', zegt Elmubark. 'De echte revolutie is pas begonnen en we zullen haar beschermen. Als het niet de goede richting uitgaat, komen we weer op straat. We blijven vechten tot we het Soedan krijgen dat we willen.'

Generaal Hemedti

De economische en maatschappelijke malaise in Soedan dreef midden december duizenden mensen de straat op. De aanhoudende druk leidde er begin april toe dat het leger Bashir, een van Afrika's grootste oorlogscriminelen, afzette en een militaire overgangsraad installeerde. Maar de demonstranten bleven protesteren, ondanks de pogingen van het leger om dat te verhinderen. Ze vreesden dat de nummer twee van de militaire overgangsraad, generaal Mohamed Hamdan Daglo, ook wel Hemedti genoemd, de macht wou grijpen met steun van Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Egypte. Die zouden weinig zin hebben in een democratisch experiment aan hun grenzen.

'Hemedti heeft machtige bondgenoten, maar hij heeft fouten gemaakt', zegt Elmubark. 'Hij heeft zijn hand overspeeld met de grove mensenrechtenschendingen begin juni. Sindsdien is de internationale druk enorm gestegen.' Soedan werd geschorst door de Afrikaanse Unie (AU) en er kwamen bemiddelingspogingen van Ethiopië en de AU.

In combinatie met de aanhoudende protesten leidde dat vrijdag tot een doorbraak, zegt Elmubark. 'Cruciaal was de protestmars van honderdduizenden Soedanezen op 30 juni. De mensen wisten dat ze konden sterven en toch kwamen ze. Hun aantallen en hun vastbeslotenheid waren ongezien en die hebben de militairen gedwongen om in te binden.' 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n