Advertentie

‘Vredespremier’ zet Ethiopië op pad van burgeroorlog

©AFP

Met een rotvaart stevent Ethiopië af op een burgeroorlog, waarbij een Balkanscenario dreigt. Zijn Nobelprijs voor de Vrede ten spijt heeft premier Abiy Ahmed zich ontpopt als een autoritaire oorlogsstoker die de rest van de Hoorn van Afrika kan meesleuren.

‘Oorlog is de belichaming van de hel voor iedereen die erbij betrokken is. Ik kan het weten, want ik ben er geweest en ik ben eruit teruggekeerd.’ Dat zei de Ethiopische premier Abiy Ahmed Ali eind vorig jaar toen hij in Oslo de Nobelprijs voor Vrede kwam ophalen. Die had hij gekregen voor zijn toenadering tot aartsrivaal Eritrea. In een bijwijlen persoonlijke toespraak blikte hij terug op de oorlog met Eritrea (1998-2000), toen hij dienst deed als radio- operator in het Ethiopische leger. ‘Ik was van in de frontlinie getuige van de lelijkheid van oorlog.’

Nog geen jaar later stortte de 44-jarige Abiy zijn land in een conflict dat dreigt uit te draaien op een burgeroorlog. Op 4 november - toen een groot deel van de wereld zich blindstaarde op het presidentiële duel in de Verenigde Staten - opende het Ethiopische leger een offensief tegen de noordelijke regio Tigray. Met de militaire actie wou de Ethiopische premier de lokale autoriteiten tot de orde roepen. Volgens Abiy restte hem geen andere keuze nadat Tigrese troepen een Ethiopische legerbasis hadden aangevallen. ‘We zetten het geweld in als laatste middel om de bevolking en het land te redden’, zei hij een televisietoespraak.

Het militaire offensief kostte naar verluidt aan beide kanten het leven aan honderden militairen en burgers. Abiy beweerde vrijdag dat Tigrese strijders een bloedbad hadden aangericht waarbij honderden doden vielen. Amnesty International bevestigde het nieuws even later en zei dat de slachtoffers op gruwelijke wijze waren afgemaakt. Een duidelijk zicht op de situatie is er echter niet omdat Tigray nagenoeg van de buitenwereld is afgesneden. De Ethiopische autoriteiten sloten het internet af en legden het telefoonverkeer plat.

Verkiezingen uitgesteld

Het zit al langer scheef tussen het centrale regime in Addis Abeba en de autoriteiten in Mekelle, de hoofdplaats van Tigray. Het hek was van de dam toen Abiy onlangs de verkiezingen, gepland voor augustus, uitstelde. Dat gebeurde officieel wegens de corona-epidemie, maar Tigray beschuldigde de premier van een illegale machtsgreep en weigerde zijn regering nog langer te erkennen. De regio organiseerde eigen verkiezingen, die door Abiy werden bestempeld als een provocatie. In oktober draaide hij de geldkraan naar Tigray dicht.

Oorlog leidt tot verbitterde mensen. Harteloze en barbaarse mensen.
Abiy Ahmed Ali
Ethiopische premier

Met zijn strafexpeditie dreigt Abiy Ahmed de doos van Pandora te openen. Ethiopië is een lappendeken van tientallen etnische groepen, die de voorbije decennia met harde hand bijeen werden gehouden door achtereenvolgens een absolute monarchie, een communistische dictatuur en een autoritair regime. Maar nu groeit de vrees voor een Balkanscenario - denk aan het bloedige uiteenvallen van Joegoslavië in de jaren 90 - waarbij de strijd in Tigray uitmondt in een burgeroorlog waar ook andere bevolkingsgroepen tegenover elkaar komen te staan.

Abiy wakkerde de etnische spanningen eerder al aan door aan te sturen op de versterking van het centrale gezag. De plannen vloekten met het federale systeem dat de etnische groepen een ruime mate van autonomie gaf. De plannen van de premier botsten op fel verzet van de regio’s. Afgelopen zomer braken zware rellen uit na de moord op Hachalu Hundessa, een popu- laire protestzanger die in zijn songs de economische en politieke achterstelling van de Oromo, ’s lands grootste bevolkingsgroep, aanklaagde.

Dictator Mengistu

Maar Tigray nam dus het voortouw in het verzet tegen Abiy. En dat mag niet verbazen. Want ook al vormen Tigreeërs een kleine minderheid in Ethiopië - zowat 7 miljoen op 110 miljoen inwoners - ze waren decennialang oppermachtig. Nadat het Tigrees Volksbevrijdingsfront in 1991 de communistische dictator Mengistu Haile Mariam ten val had gebracht, hield het de touwtjes stevig in handen, zowel in de politiek als in het leger en de economie. De voorbije jaren zwol het ongenoegen over het bewind echter aan.

©Mediafin

Abiy kwam in 2018 aan de macht met de belofte een democratische wind te laten waaien in Ethiopië. Het Nobelprijscomité wees er in zijn juryverslag op dat de premier in zijn eerste honderd dagen de noodtoestand ophief, politieke gevangenen vrijliet en de strijd aanbond tegen corruptie. Inmiddels is zijn ster fel verzwakt. De voorbije maanden verdwenen duizenden activisten en critici achter de tralies en het leger zette de grove middelen in om de etnische protesten de kop in te drukken.

Het aanzwellende geweld in Ethiopië dreigt ook de rest van Oost-Afrika mee te sleuren. De regio telt een rist instabiele landen, waaronder Somalië, Soedan en Zuid-Soedan. Het is vooral uitkijken naar de reactie van Eritrea, dat aan Tigray grenst en een eitje te pellen heeft met de opstandige regio. De Tigrese autoriteiten zijn overtuigd dat het Eritrese leger klaar staat om een tweede front te openen om het offensief van Abiy te stutten.

De Ethiopische premier rekende op een korte militaire operatie om Tigray in de pas te laten lopen. De kans is groot dat hij zich heeft misrekend. ‘Wij zijn bereid om ons op te offeren als martelaren’, zei de Tigrese leider Debretsion Gebremichael. Ethiopië dendert opnieuw af op een uitzichtloos conflict. ‘Oorlog leidt tot verbitterde mensen. Harteloze en barbaarse mensen’, zei Abiy in zijn Nobelprijstoespraak. Zijn boodschap van verzoening is duidelijk niet blijven hangen: ‘Vrede onderhouden is zwaar werk.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud