Advertentie

Wat kan Wilmès in Kigali doen voor 'Hotel Rwanda-held'?

De Rwandees-Belgische opposant Paul Rusesabagina tijdens de rechtszaak in februari. ©AFP

Minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès is de komende twee dagen in Rwanda. Dat geeft de entourage van de Rwandees-Belgische opposant Paul Rusesabagina een sprankeltje hoop. 'Elke dag vrezen we telefoon te krijgen dat hij gestorven is in de cel', zegt zijn dochter Carine Kanimba.

Komt er een ontmoeting met de Rwandese minister van Buitenlandse Zaken Vincent Biruta of niet? Minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès (MR) is maandag afgereisd naar Rwanda voor een top tussen de Europese en de Afrikaanse Unie, maar die vraag bleef nog onbeantwoord.

De essentie

  • Minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès (MR) is in Rwanda voor een top tussen de Europese en de Afrikaanse Unie.
  • De grote vraag is of ze op tafel zal slaan over het lot van de Rwandees-Belgische opposant Paul Rusesabagina, die in september tot 25 jaar cel veroordeeld werd na een showproces.
  • Hoewel het belang van Rwanda voor België beperkt is, hoedt ons land er zich doorgaans voor om het Rwandese regime hard aan te pakken.

Sinds het Rwandese gerecht Paul Rusesabagina, een Rwandees-Belgische opposant die tijdens de genocide in 1994 ruim 1.000 levens redde, eind september veroordeelde tot 25 jaar cel zit spanning op de diplomatieke relaties. Vlak na de veroordeling annuleerde Biruta nog een ontmoeting met Wilmès omdat ze het proces van Rusesabagina oneerlijk had genoemd. Ons land hoopt dinsdag op een nieuw gesprek, maar hoedt zich ervoor bruggen op te blazen.

Rusesabagina's entourage vreest dat er geen tijd te verliezen is omdat zijn gezondheid achteruitgaat. De 67-jarige voormalige kankerpatiënt kampt met hartproblemen, maar zou in de cel niet de juiste medicijnen of medische controles krijgen. 'Als mijn vader sterft, zijn veel mensen verantwoordelijk of op zijn minst medeplichtig', zegt zijn dochter Carine Kanimba. 'Wilmès heeft zich kritisch uitgelaten over het proces, maar ik hoop dat er na woorden ook daden volgen. Als ze mijn vaders zaak niet aankaart, laat ze een groot deel van de internationale gemeenschap in de kou staan.'

Rusesabagina verwierf wereldwijd faam omdat hij tijdens de Rwandese genocide meer dan 1.000 Tutsi's redde als manager van het luxehotel Hôtel des Mille Collines, een prestatie die vereeuwigd werd in de Hollywoodfilm 'Hotel Rwanda'. In 1996 verliet hij Rwanda uit onvrede met het regime van president Paul Kagame, die na de genocide aan de macht kwam en naast een bloeiende economie ook een repressieve politiestaat installeerde.

Rusesabagina kreeg asiel in België en verhuisde later met zijn gezin naar de Verenigde Staten omdat de bedreigingen in ons land te fel waren toegenomen na de publicatie van zijn biografie in 2006. Daarin had hij felle kritiek op Kagame geuit.

Ontvoering in Dubai

Door zijn activisme groeide Rusesabagina uit tot een van bekendste Rwandezen ter wereld, al stellen sommigen zich vragen bij zijn verhaal en wijzen ze op zijn banden met gewapende rebellengroepen. De voorbije jaren gaf de opposant overal ter wereld toespraken en hij was hetzelfde van plan toen hij eind augustus vorig jaar van Texas naar Dubai vloog. Daar dacht hij op een vliegtuig richting Burundi te stappen, in het kielzog van een priester die hij vertrouwde. Maar de vlucht ging naar de Rwandese hoofdstad Kigali, waar hij in de boeien werd geslagen en gefolterd werd.

Als mijn vader sterft, zijn veel mensen verantwoordelijk of op zijn minst medeplichtig.
Carine Kanimba
Dochter Paul Rusesabagina

Na een proces dat Rusesabagina beschouwde als een schijnproces werd de opposant veroordeeld tot 25 jaar cel voor zijn betrokkenheid bij de FLN, de gewapende tak van een Rwandese oppositiegroep die in Rwanda dodelijke aanslagen op zijn geweten heeft. Vorige week raakte bekend dat het Rwandese parket in beroep gaat. Het wil levenslang.

'Dat toont dat dit een politiek proces is', zegt Kanimba, die zelf bespioneerd werd en voor haar veiligheid vreest. '25 jaar is al veel voor een 67-jarige zieke man en nog vinden ze zijn straf te licht. Dit proces moet als signaal dienen voor iedereen die tegen het regime durft in te gaan.'

Ontwikkelingshulp opschorten

De vocale entourage van Rusesabagina heeft zijn zaak op de allerhoogste niveaus aangekaart, van het Europees Parlement tot het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Het vraagt overheden sancties in te stellen of de ontwikkelingshulp op te schorten om Rusesabagina vrij te krijgen of hem te laten uitleveren. In Belgische regeringskringen is te horen dat ons land niet van plan is om zo zwaar op tafel te slaan. 'Het lijkt ons beter om alle kanalen open te houden, want we hebben de Rwandezen nodig als we willen dat er iets gebeurt', klinkt het.

Het is altijd hetzelfde verhaal. Rwanda heeft, los van de historische banden, weinig belang voor België. Maar ons land stelt zich telkens terughoudend op.
Filip Reyntjens
Afrika-expert

'Het is altijd hetzelfde verhaal', zegt Afrika-expert Filip Reyntjens. 'Rwanda heeft, los van de historische banden, weinig belang voor België. Het heeft een kleine economie en er zijn weinig Belgische bedrijven actief. Maar ons land stelt zich telkens terughoudend op. De wereld staart zich nu blind op dit ene geval, maar zowel binnen als buiten Rwanda zijn er nog veel ergere verhalen waarbij mensen worden vermoord of opgesloten. Bovendien heeft het regime in 1994 in Rwanda en in 1996 in Congo honderdduizenden mensen vermoord. België tolereert dat.'

Volgens Kanimba komt dat onder meer door de goede banden tussen Kagame en de familie Michel, die tot vandaag het Belgische beleid ten opzichte van Rwanda bepalen. 'Die heeft een grote verantwoordelijkheid', zegt ze. 'De illegale opsluiting van mijn vader duurt nu al meer dan 420 dagen. Elke dag doet pijn. Zij kunnen die band gebruiken om mijn vader weer naar huis te brengen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud