Zuid-Afrikaanse president Zuma neemt zelf ontslag

Jacob Zuma. ©AFP

De Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma heeft zopas zijn ontslag aangekondigd in een televisietoespraak. Het alternatief was een motie van wantrouwen van zijn partij ANC.

Het omstreden staatshoofd sprak de bevolking op tv toe vanuit het Uniegebouw in Pretoria. De aankondiging dat hij ‘met onmiddellijke ingang’ ontslag neemt, kwam er na een lange inleidende speech, waarin Zuma herhaalde dat hem niets te verwijten valt en dat hij geen schrik heeft van het leven na het presidentschap.

Eerder op de dag had Zuma zichzelf nog neergezet als een slachtoffer van het besluit van het ANC, maandagnacht, om zijn vroegtijdige ontslag als president te eisen.

De voormalige anti-apartheidsbeweging had daarop aangekondigd voor de ‘nucleaire optie’ te kiezen. Ze zou donderdag, samen met de oppositie, een motie van wantrouwen steunen tegen haar eigen boegbeeld. Die paleisrevolutie moest uiterlijk vrijdag vicepresident Cyril Ramaphosa op het schild hijsen.

Met het ontslag van Zuma komt eindelijk een einde aan bijna twee weken machtsstrijd, waarbij Zuma keer op keer de steeds grotere druk van zijn partijgenoten om af te treden negeerde. Na negen jaar stopt een presidentschap dat gedefinieerd werd door funeste corruptie en economische lethargie.

De rand sprong terstond 1,4 procent hoger tegenover de dollar, naar zijn hoogste peil sinds 2015. Sinds de zakenman Ramaphosa eind december tot ANC-partijleider verkozen werd, won de Zuid-Afrikaanse munt bijna 20 procent in waarde. De beurs van Johannesburg steeg een kwart.

Nieuw elan

Een jaar voor de parlementsverkiezingen hoopt het ANC op een broodnodig nieuw politiek elan. Miljoenen landgenoten hopen vooral dat Ramaphosa de derde en meest geïndustrialiseerde Afrikaanse economie uit het slop helpt en de torenhoge werkloosheid aanpakt. En dat hij voor gerechtigheid zorgt door het cliëntelisme rond Zuma aan te pakken, terwijl het gros van de bevolking in bittere armoede leeft.

Het lijkt alvast geen toeval dat een elite-eenheid van de Zuid-Afrikaanse politie vandaag binnenviel in het hoofdkantoor en de luxueuze privéwoning van de familie Gupta in Johannesburg. De broers Ajay, Atul en Rajesh Gupta, geboren in India, bouwden sinds de val van het apartheidsregime in 1994 een conglomeraat uit dat actief is van IT over financiën tot media en mijnbouw.

Daarbij profiteerden ze optimaal van hun innige banden met Zuma om miljoenencontracten binnen te halen. ANC-politici getuigden meermaals hoe ze door de Gupta’s ministerfuncties aangeboden kregen, wat de vraag deed rijzen wie werkelijk de macht uitoefende in Zuid-Afrika.

In een vlijmscherp rapport betichtte een corruptiewaakhond Zuma en de Gupta’s twee jaar geleden van ‘state capture’ - landjepik. Gisteren werd zeker drie arrestaties verricht. Het verklaart misschien waarom Zuma zo lang aan zijn presidentiële immuniteit vasthoudt.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content