nieuwsanalyse

Appetijt voor rood vlees en rijst geeft duw aan opwarming van de aarde

©AFP

In het VN-rapport over de impact van landbouw op de klimaatsverandering luidt de conclusie dat een aanpassing van het dieet kan helpen: meer groenten en minder rood vlees.

Volgens de klimaatexperts van de Verenigde Naties (IPCC) gebruiken we steeds meer van het beschikbare aardoppervlak voor menselijke activiteiten, luidt het in hun rapport. Van de 130 miljoen km2 wordt 70 procent ingenomen door menselijke activiteit. De landbouw gebruikt 70 procent van het drinkbaar water.

Dat laat zijn sporen na: een kwart van de aardoppervlakte is aangetast, wat ook een impact heeft op de opwarming van de aarde. Die gaat sneller aan land (1,5 graad Celsius erbij tegenover de 19de eeuw) dan in de oceanen (0,87 graad Celsius).

De aardoppervlakte vangt CO2 op, maar produceert die ook. De bossen en wouden vangen een goede 30 procent van de CO2-productie van de mensen op. Tegelijk tekenen de ontbossing en de landbouw voor 23 procent van de uitstoot. Het kappen van wouden is goed voor 13 procent van de CO2-uitstoot.

Daarnaast zijn de landbouw en veeteelt goed voor 44 procent van de methaanproductie, voornamelijk door de veeteelt en de rijstbouw, en voor 83 procent van de nitraatoxide die vrijkomt, door het gebruik van verrijkte meststoffen.

Opties

Om de gevolgen van dit intensieve gebruik te beperken, zijn er verschillende opties. Een mogelijkheid is bio-energie, waarbij biomassa wordt gebruikt om energie op te wekken en de CO2-uitstoot wordt vermeden doordat die opgevangen kan worden.

Je kunt de mensen niet vertellen wat ze wel of niet moeten eten, maar je kan hen wel aansporen om te veranderen.
Pete Smith
co-auteur van IPCC-rapport

De experts van het IPCC zijn hier geen voorstander van. Het gevaar bestaat dat nog meer land wordt ingepalmd voor de productie van de gewassen voor bio-energie.

Het panel ziet twee hefbomen die tot meer duurzaamheid in de voedselproductie kunnen leiden. In de eerste plaats pleiten de experts ervoor de verspilling terug te dringen. Volgens ramingen gooien we met zijn allen nog altijd tussen 25 tot 30 procent van ons voedsel weg.

Ten tweede dringen ze aan op een verandering van onze voedselgewoonten. De aanbeveling luidt erg simpel om meer groente en minder vlees en zuivelproducten te nuttigen. Een radicaal verbod van vlees bepleit het panel niet, maar vooral in rijkere landen dringen andere voedselgewoonten zich wel op. In sommige landen is vlees vaak de enige optie en is een ingrijpende verandering van de eetgewoontes niet vanzelfsprekend.

‘We kunnen veel onmiddellijk doen, maar dat is niet altijd eenvoudig’, erkent professor Pete Smith, medeauteur van het rapport tegenover The Guardian. ‘Je kunt de mensen niet vertellen wat ze wel of niet moeten eten, dat zou slecht vallen. Je kan hen wel aansporen om te veranderen.’

Belasten

Dat betekent in de eerste plaats werken met taksen. In het rapport wordt gesuggereerd het ‘kostenplaatje voor het klimaat door te rekenen’. Dat komt neer op het belasten van rood vlees van runderen en schapen en het subsidiëren van (duurzaam) fruit en groenten.

Om het ecologisch systeem te herstellen, is ook herbebossing nodig. Ook dat is niet vanzelfsprekend. Het Amazonewoud geldt nog altijd als de long van de wereld. Het woud, dat voor 60 procent in Brazilië ligt, wordt echter systematisch gekapt, onder meer voor sojateelt. Onder de nieuwe Braziliaanse president Jair Bolsonaro is de ontbossing nog versneld. Merkwaardig genoeg wordt Brazilië niet met naam genoemd in de ‘Samenvatting voor beleidsmakers’ van het IPCC.

Het rapport is het tweede in een drieluik. In oktober vorig jaar verscheen al een eerste over de opwarming van het klimaat, in september volgt een rapport over de oceanen en ijsoppervlakten. De rapporten verschijnen in aanloop naar de internationale klimaattop, in december van dit jaar in Chili.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud