interview

'Coronavirus betekent alweer verloren kwartaal voor economie'

Peter Vanden Houte. ©Emy Elleboog

Het coronavirus is slechts een 'hapering' voor de economie, maar wel op een ongelukkig moment. Het verhoopte herstel waarop beleggers vooruitgelopen waren, krijgt een knauw. Dan zijn de beurzen kwetsbaar voor een forse tik, zegt ING-econoom Peter Vanden Houte.

Hij wil zich allesbehalve 'een concurrent van viroloog Marc Van Ranst' noemen, maar toch heeft Vanden Houte vervaarlijke grafieken met de evolutie van de virusbesmettingen op zijn computerscherm staan. De hoofdeconoom van ING België moet tegenwoordig dan ook maar één vraag proberen te beantwoorden: welke impact heeft het coronavirus op de economie en de beurzen?

Geen evidente vraag, want de economie is al even lastig te voorspellen als virussen. Maar wel een vraag waar honderden miljarden dollars van afhangen, te oordelen naar de klappen die aandelen deze week wereldwijd incasseerden nu de vrees voor een globale pandemie groeit.

Een schok voor de economie komt nooit op een goed moment, maar is de timing van de coronapaniek niet extra ongelukkig door de fragiele situatie?

Peter Vanden Houte: 'Nadat de Europese industrie vorig jaar in een recessie was beland en de wereldhandel was gekrompen als gevolg van de handelsoorlogen, leek het ergste achter de rug. Het vertrouwen van de Europese industrie zat al twee maanden op rij in de lift. Maar alles komt weer op de helling te staan door het coronavirus, dat een open economie als de Europese - die erg afhankelijk is van het buitenland - dubbel treft. Je hebt enerzijds de Chinese groeivertraging die op de vraag naar Europese producten weegt, anderzijds de haperende aanvoer van Chinese producten die nodig zijn voor Europese productieprocessen, wat op de aanbodzijde weegt.'

'Bovendien zitten we zowel in de VS als in Europa al in de late fase van de economische cyclus, en dat op een moment dat er weinig of geen ruimte is voor monetaire stimulus nu de rente nog altijd historisch laag staat. Dat is een handicap. Tegelijk is het enigszins blind varen, want alle economische data en barometers die nu in Europa gepubliceerd worden, dateren nog van voor het virus naar hier overwaaide.'

Terwijl economen het mes beginnen te zetten in hun groeiverwachtingen, zeggen instellingen als de Europese Commissie en centrale banken dat het nog te vroeg is om de impact in te schatten. Regeert de onzekerheid?

Vanden Houte: 'Naast reële effecten - fabriekssluitingen, minder vliegverkeer - heb je psychologische effecten zoals vertrouwen en angst, die mogelijk meer economische impact hebben. In de media lijkt het soms alsof de mensheid met uitroeiing is bedreigd, terwijl we jaarlijks griepepidemies hebben waaraan een pak mensen sterven. Alleen is het coronavirus exotisch en onbekend. Dat veroorzaakt paniek. Als de beurs daardoor klappen krijgt, kan dat weer wegen op het ondernemers- en consumentenvertrouwen. Net die consument was de sterkhouder toen de industrie het vorig jaar moeilijk had.'

'De directe impact van het virus blijft voorlopig beperkt, maar veel zal afhangen van het effect van genomen maatregelen, zoals het in quarantaine plaatsen van dorpen of het sluiten van scholen. De uitbraak van het SARS-virus in 2003 is een zeldzaam vergelijkingspunt, met de cruciale bedenking dat China toen slechts een gewicht van 4,7 procent in de wereldeconomie had, tegenover 17 procent vandaag. SARS kostte de Chinese economie 1 procent groei en de rest van de wereld 0,1 tot 0,2 procent, wat toch heel beperkt is. Er volgde een V-vormig herstel.'

Overreageren beleggers dan vandaag?

Vanden Houte: 'Het probleem is dat de beurs al was vooruitgelopen op de groei van de economie en de bedrijfswinsten, terwijl er signalen waren dat zelfs zonder het coronavirus de winstgroei in het eerste kwartaal niet fantastisch zou zijn. Bovendien noteerde een indicator voor de risicohonger van beleggers bijna op zijn top. Als iedereen zo optimistisch is en stevig belegd is in risicovolle activa, is er niet veel nodig om iedereen naar de uitgang te doen lopen.'

'Voor een beursherstel heb je een signaal nodig dat de ziekte onder controle is. Bij SARS zijn de beurzen opnieuw beginnen te stijgen nadat het aantal nieuwe besmettingen is beginnen dalen. Dat zien we nu in China. Als dat patroon zich herhaalt buiten China, zou de top van het aantal nieuwe besmettingen midden maart moeten zijn. Het goede nieuws is dat zodra de berichtgeving over de ziekte positiever wordt, het allemaal snel kan keren.'

Verwacht u een stevig economisch herstel, of is een deel van de groei verloren?

Vanden Houte: ‘Ik reken niet op een volledig herstel. China deed het al niet goed en probeert een rem te zetten op de schuldtoename, wat ten koste gaat van groei. China zet die schuldafbouw nu even op pauze, maar het geeft wel aan dat de overheid niet onbeperkt kan stimuleren.'

‘Voor de eurozone betekent het virus een hapering in een economische cyclus die al niet geweldig was. Het geanticipeerde herstel wordt uitgesteld, wat alweer een verloren kwartaal betekent terwijl je al geen overschot had. De groei voor 2020 zal zwakker zijn dan verhoopt, met vervelende neveneffecten zoals overheden die hun begrotingen moeten bijstellen. We verwachten dit kwartaal een negatieve groei voor de Europese economie en ook in het tweede kwartaal is een kleine min mogelijk, zodat de jaargroei uitkomt op 0,5 tot 0,6 procent.'

De financiële markten rekenen intussen op een verse scheut stimulus van de centrale banken. Is dat zinvol?

Vanden Houte: 'De markten kijken tegenwoordig altijd naar de centrale banken als er iets gebeurt. Alleen zie ik niet hoe een renteverlaging soelaas kan bieden voor toeleveringsproblemen of voor consumenten die aarzelen en minder reizen. Zeker in Europa lijkt een verdere monetaire versoepeling geen goed idee. Nu al woedt een discussie over de neveneffecten van het beleid.'

'In de VS heeft de centrale bank (Fed) meer ruimte en leunt de economie ook meer op de markten. Een beursmalaise kan er sneller op de economie wegen, terwijl de toegenomen volatiliteit gelinkt is met veel andere zaken, zoals de vergoeding die beleggers eisen voor risicovolle bedrijfsobligaties. Daarom denk ik dat de Fed de rente zal verlagen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud