davos nieuwsanalyse

De week waarin de wereld in een bergdorp zit

©REUTERS

Maandag komt de wereldwijde politieke, zakelijke, financiële en academische elite opnieuw bijeen op het Wereld Economisch Forum in Davos. Waar kijkt De Tijd naar uit?

Het kruispunt tussen de internationale politiek en de internationale zakenwereld ligt vanaf maandag weer een weekje in het Zwitserse skiresort Davos, waar het Wereld Economisch Forum (WEF) zijn 48ste editie houdt in onder meer het bijzijn van de Amerikaanse president Donald Trump. Ook De Tijd is er opnieuw. Een overzicht van waar we volgende week naar uitkijken.

Wie leidt de vrije wereld?

Davos is gebouwd op de heilige drievuldigheid van globalisering, innovatie en een democratisch kapitalisme. Traditioneel wordt de president van de Verenigde Staten gezien als de leider van de vrije wereld die die waarden verdedigt en internationaal uitdraagt.

Maar zo is het niet langer. Trump won de presidentsverkiezingen met een strijd tegen globalisering en predikt sinds zijn inauguratie een jaar geleden ‘America First’.

Dat maakte dat vorig jaar voor de business elite van Davos uitgerekend de Chinese president Xi Jinping zich kwam opwerpen als de voorvechter van internationale handel, met de miljardeninvestering in zijn nieuwe zijderoute als bewijs dat hij het niet alleen zegt maar ook doet.

Xi Jinping vorig jaar op Davos ©AFP

Dit jaar reist Trump na zijn state of the union van volgende week dinsdag naar Davos om er vrijdag te speechen.

Maar ook de Franse president Emmanuel Macron, de Canadese premier Justin Trudeau, de Britse premier Theresa May, Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker en de premier van Italië spreken er, evenals de presidenten van Brazilië en Argentinië en de premier van India, met zijn meer dan een miljard inwoners de grootste democatie ter wereld.

Het belang van dergelijke toespraken is dat een regeringsleider er de richting van het beleid kan duidelijk maken. Dat lijkt soms weinig, maar in deze Trump-tijden is het relevant.

De vraag wordt dus welke boodschap Trudeau, Macron en de anderen aan de internationale zakenwereld willen uitdragen. Prediken ze een week lang het verhaal van internationale samenwerking, om dan op vrijdag Trump te dwingen om nog eens uit te leggen waarom hij uit het klimaatverdrag van Parijs stapt en het vrijhandelsakkoord NAFTA wil heronderhandelen?

Isoleren ze Trump met zijn America First-idee? Of loopt het zo’n vaart niet en willen ze in de eerste plaats zaken blijven doen met de VS, ook in de politieke zin van het woord?

Maken Belgen het verschil?

België valt al jaren op in Davos met een hoog geplaatste delegatie. De traditie wil al jaren dat zowel koning Filip, koningin Mathilde, de premier en de Vlaamse minister-president aan het WEF deelnemen.

Samen treden ze op als gastheer van een jaarlijks event voor buitenlandse investeerders en zien ze er CEO’s van bedrijven die voor Vlaamse jobs belangrijk zijn, zoals Laksmi Mittal en de Duitse bazen van BASF.

Dit jaar komt daar een uitdaging bij, merkt Vlaams minister-president Geert Bourgeois op: multinationals warm maken om na de brexit Londen voor Vlaanderen te ruilen. De politieke delegatie trekt bovendien naar Davos met een zelden geziene economische rugwind, en kan de harde economische cijfers voor zich laten spreken.

©AFP

Levert dat iets op? Soms wel. Maar de ervaring leert ook dat de Davos-vibe mensen té enthousiast kan maken.

Toenmalig staatssecretaris Vincent Van Quickenborne meldde vanuit Davos in 2011 als eerste dat het Chinese conglomeraat Aigo zou investeren in Willebroek, een communicatie die later werd overgenomen door toenmalig minister-president Kris Peeters.

Die kondigde in 2013, eveneens vanuit Davos, aan dat de Indiërs van Hinduja zouden investeren in het wankelende Alfacam in Lint. Ook dat gebeurde niet. Datzelfde jaar schoof toenmalig premier Elio Di Rupo in het Steigenberger-hotel in Davos ijlings aan een tafeltje met Lakshmi Mittal, die net had aangekondigd in zijn staalfabrieken in Luik enkele productielijnen te sluiten.

Aan de publieke debatten en voorstellingen op het WEF nemen slechts vier Belgen deel: federaal vice-premier Alexander De Croo, Nestlé-voorzitter Paul Bulcke en Adecco-CEO Alain Dehaze en epidemie-bestrijder Peter Piot.

Tech-droom? Of nachtmerrie?

Het WEF wordt opgebouwd uit 400 officiële debat-sessies, waarvan slechts de helft publiek is. In de discrete ontmoetingen wordt vaak open gediscussieerd over de impact van technologie, waarbij de discretie moet toelaten dat mensen vrijuit nadenken en zich durven vergissen.

Die sessies geven vaak inzicht in wat de volgende technologische doorbraak wordt. Dit jaar staat artificiële intelligentie, e-commerce, blockchain, robotics, fake news en de vrees voor cyberaanvallen hoog op de agenda. Uit de vele rapporten die verschijnen in de aanloop naar het WEF, blijkt dat cybersecurity en de almaar hogere snelheid van technologische verandering grote zorgen baren in de hoofdkantoren van internationale bedrijven.

Redden bedrijven de planeet?

Op het WEF wordt er doorgaans van uitgegaan dat grote ondernemingen de oplossing van problemen zijn, niet de oorzaak er van. Zelfs voor wie dat niet gelooft, blijft er de vaststelling dat eens grote multinationals een goede richting inslaan, de impact fenomenaal kan zijn.

Daarom is het uitkijken hoe concreet hun plannen tegen klimaatopwarming en voor duurzaamheid zijn. Doorheen de jaren is natuur en volksgezondheid almaar hoger op de WEF-agenda geklommen. Klimaat-activist Al Gore krijgt al jaren een speech op het grote podium en is er ook dit jaar. Op het WEF spreekt volgende week onder meer Nestlé-voorzitter Paul Bulcke over duurzaam voedsel en de CEO van Ikea over het afbouwen van de afvalberg.

Wat met wie niet in Davos is?

Dat Trump volgende week naar Davos reist, barst van de politieke betekenis. In de campagne voor de presidentsverkiezingen tegen Hillary Clinton zei Trump-adviseur Steve Bannon dat ‘de mensen het beu zijn de wet gedicteerd te worden door de Davos-party.’

Het verwijt dat Davos een elite-clubje is, wordt ernstig genomen door het WEF, dat de deuren open gooit voor 900 mensen uit de ngo-wereld.

Op de agenda staan wel degelijk vrij veel discussies over ongelijkheid, armoede, of de macht van monopolisten. Adecco-CEO Alain Dehaze spreekt onder meer over ‘het sociaal vangnet in tijden van de vierde industriële revolutie.’

Of anders gesteld: het is niet omdat alleen de elite in Davos is, dat ze er alleen over zichzelf nadenken. Of dat is toch de bedoeling van het WEF, wiens motto nog altijd luidt: ‘committed to improve the state of the world’.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud