‘Er komt een nieuwe crisis, en ze zal lang duren'

©Chantal Heijnen

Groeilanden in nood, een tekort aan werkkrachten en andere Europese landen die het voorbeeld van de brexit volgen. Volgens JPMorgan-topper Anton Pil is een nieuwe crisis op de markten onvermijdelijk.

‘Wist je dat wij de grootste vastgoedeigenaar van de Verenigde Staten zijn? We hebben voor 90 miljard dollar eigendommen in beheer.’ Anton Pil (46) zegt het bijna langs zijn neus weg. Niets aan zijn bescheiden houding en rustige stem wijst erop dat hij zelf verantwoordelijk is voor die gigantische portefeuille.

Als hoofd van de afdeling Global Alternatives leidt hij een team van 850 vermogensbankiers. Zij beleggen het geld van vooral regeringen, staatsfondsen, universiteiten en pensioenfondsen niet alleen in vastgoed, maar ook in infrastructuur, hefboomfondsen, private equity. Totale waarde van het vermogen dat hij onder zijn hoede heeft: 130 miljard dollar.

Pil ontvangt ons in de exclusieve bezoekersruimte op de 31ste verdieping van het hoofdkantoor van JPMorgan aan Park Avenue in New York. Buiten blaken de Empire State Building en de Chrysler Building in de broeiende lentezon. ‘In welke taal wil je het interview: Engels of Nederlands?’ We kiezen voor het laatste, al betekent dat dat de pr-medewerker van de bank die nauwgezet aangeschoven is het volgende uur werkloos op zijn telefoon moet zitten tokkelen.

Aan grote internationale media als Financial Times en The Wall Street Journal gaf de topbankier al interviews, maar dat deed hij nooit eerder voor de Belgische pers. Simpelweg omdat hij bij ons niet zo bekend is. Hij werkt al 23 jaar voltijds voor JPMorgan, vooral in New York. ‘Zo lang bij dezelfde baas blijven is eerder uitzonderlijk in Wall Street’, lacht hij. Zijn West-Vlaamse tongval, doorspekt met Engelse vaktermen, verraadt zijn roots.

Kortrijk

‘Ik ben geboren in Kortrijk, maar ons gezin verhuisde al snel naar Brazilië, waar mijn vader voor Bekaert werkte’, vertelt Pil. Later verbleef hij nog enkele jaren in Antwerpen, om uiteindelijk naar de Verenigde Staten te verhuizen. Hij belandde na zijn ingenieursstudies aan het MIT bij JPMorgan, waar hij pijlsnel carrière maakte bij onder meer de private banking-afdeling. Hij heeft een directe lijn met CEO Jamie Dimon, en is ook bevriend met Jan Loeys, de Belgische hoofdstrateeg van de bank.

Het zijn moeilijke tijden voor beleggers, geeft Pil toe. Steeds meer specialisten waarschuwen voor de hoge waarderingen van aandelen en aangezien de rentes zullen stijgen, dreigen ook obligaties klappen te krijgen. ‘Dat laatste wordt echt een probleem. Net daarom is de afdeling die ik leid zo in trek, want wij investeren in alle alternatieven voor aandelen en obligaties, zoals infrastructuur en vastgoed.’

Zitten we echt aan het einde van de hoogconjunctuur in de economische cyclus, zoals vaak geopperd wordt?
Anton Pil: ‘De bloei kan nog een jaar of twee aanhouden, want er zit enorm veel geld in de markt. Maar in de Verenigde Staten zitten we inderdaad dicht bij het einde van de cyclus. En de terugval in de rest van de wereld zou wel eens vlugger kunnen komen dan we denken. De economie zal niet zo snel vertragen, maar als de tienjarige Amerikaanse rente naar 3,5 of eerder 4 procent evolueert, gaan mensen aandelen verkopen en in obligaties vluchten. Er dreigt veel geld uit de aandelenmarkten te verdwijnen. Ik verwacht zeker geen crisis als in 2007 of in 2008, maar de kans op een lange periode met zwak presterende markten is wel hoger. Velen gaan ervan uit dat de beurzen zes maanden zullen terugvallen en het nadien weer goed komt. Omdat we al vele jaren geen lange periode van terugval gehad hebben. Maar ik denk dat de crisis wel eens langer zou kunnen duren, twee tot drie jaar bijvoorbeeld.’

‘Als de Amerikaanse rente nog aantrekt, zal de dollar ook verder in waarde stijgen. En dan dreigen de groeilanden, die veel schulden hebben in dollar, in de problemen te komen. Wat nu in Turkije en Argentinië gebeurt, is geen toeval. Daar ben ik wat pessimistisch over.’

Hoe kijkt u als halve Amerikaan naar de gevolgen van het beleid van Donald Trump op de wereldeconomie?
Pil: ‘Zelfs als ik heel hard nadenk, kan ik me geen enkele periode herinneren dat er geen geopolitieke zorgen in de wereld waren. Nu maken we ons zorgen om Turkije en de handelsrelaties met China, maar morgen is het iets anders. Historisch gezien is geopolitiek nog nooit een goede voorspeller geweest van de beweging op de markten.’

De financiële crisis van tien jaar geleden heeft ons geleerd dat je overal naar de risico’s moet kijken, niet enkel in de traditionele broeihaarden.

Gaat u er nu niet licht over? Na de Amerikaanse heffingen op staal en aluminium komt een handelsoorlog met de EU dichterbij en ook de handelsgesprekken tussen de VS en China dreigen te mislukken.
Pil: ‘Voorlopig blijft het vooral bij dreigementen over een heuse handelsoorlog tussen de VS en de EU, en dan nog voor één specifieke industrie. Daarom maak ik me nog geen grote zorgen. Wat China betreft: je kan natuurlijk discussiëren over de manier waarop die onderhandelingen met de VS plaatsvinden, maar je kan niet jaren blijven negeren dat het handelsonevenwicht tussen de twee landen in de honderden miljarden dollars loopt. Natuurlijk waarschuwen economen voor handelsoorlogen, maar historisch gezien is het handelstekort van de VS tegenover China echt wel uniek. Je kan nog een jaar of twee wachten met dat op te lossen, maar het wordt hoe dan ook een probleem, niet alleen voor de VS maar ook voor China. Want als Amerika economisch in de problemen komt, dan volgt ook China, omdat het land zo veel uitvoert naar de VS.’

Brexit

Intussen beeft de euro weer op zijn grondvesten, met de politieke chaos in Italië. In hoeverre houden jullie rekening met het scenario dat de Europese Unie verder afbrokkelt?
Pil: ‘Je moet Europa veel krediet geven dat het na al die jaren überhaupt nog een economische unie vormt. Want het feit dat je geen gezamenlijke Europese inkomsten hebt, is op lange termijn niet houdbaar. Of dat politiek haalbaar is, weet ik niet, maar op termijn kan je niet rond de invoering van pan-Europese obligaties, wil je stabiliteit geven aan buitenlandse investeerders. Maar het Europese project heeft al verschillende crisissen overleefd, en de belangen zijn te groot om dat nu zomaar op te geven.’

De Britten hebben dat nochtans wel gedaan.
Pil: ‘Klopt. En als het Verenigd Koninkrijk succesvol blijkt buiten de EU, dan zullen veel mensen hun mening herzien. Dan maak ik me wel zorgen over de toekomst over Europa.’

Als het VK succesvol blijkt buiten de EU, dan zullen veel mensen hun mening herzien. Dan maak ik me zorgen over de toekomst over Europa.

En u sluit dat scenario niet uit?
Pil: ‘Het VK is er altijd al in geslaagd zichzelf weer recht te trekken telkens als er iets structureels veranderde in zijn geschiedenis. Wat ik nu zeg is wellicht zeer controversieel, maar ik zou mijn centen zeker niet tegen het land inzetten. Want de mentaliteit en de economie zijn er zeer flexibel. Als het niet meer in de financiële wereld lukt, dan maken ze het wel in de technologiesector bijvoorbeeld.’

Wat ziet u als de grootste economische bedreiging voor de Amerikaanse economie?
Pil: ‘Dat er een tekort aan arbeidskrachten dreigt. De structurele werkloosheid is zeer laag en de krapte op de arbeidsmarkt zal niet verdwijnen, zeker niet als de migratie teruggeschroefd wordt. En dat geldt zeker niet enkel voor de hooggeschoolde jobs. Ook in de slechter betaalde jobs dreigt een tekort. En het gevaar schuilt in het feit dat die schaarste tot inflatie kan leiden, omdat de lonen zullen stijgen.’

Ook in België schreeuwen werkgevers om werkkrachten. Zeven op de tien bedrijven worden erdoor geremd in hun groei, berekende het hr-bedrijf Acerta vorige week.
Pil: ‘De werkloosheid is nog relatief hoog in België, maar bijvoorbeeld in West-Vlaanderen zie je dat fenomeen ook. Als dat doorzet in de westerse wereld kan dat tot wereldwijde inflatie leiden.’

De opkomst van het populisme maakt het niet makkelijker om die arbeidstekorten op te lossen met migratie.
Pil: ‘Met migratie los je het probleem niet meteen op, omdat veel van die openstaande vacatures te specifiek zijn om zomaar in te kunnen vullen door migranten binnen te halen. Maar op lange termijn kan migratie wel een uitlaatklep vormen voor spanning op de arbeidsmarkt.’

Zal de opkomst van e-commerce niet tot banenverlies leiden?
Pil: ‘Zo’n vaart zal het niet lopen. Amazon heeft nu nog maar een marktaandeel van 9 procent. Dat kan zonder problemen nog gerust stijgen tot 15 procent.’

Anderen zeggen dan weer dat automatisering en kunstmatige intelligentie tot massaal jobverlies zullen leiden.
Pil: ‘Bijna honderd jaar geleden klonken dezelfde waarschuwingen met de doorbraak van de automatische telefooncentrales, die de jobs van de 700.000 werknemers zou bedreigen die in telefooncentrales kabeltjes moesten verplaatsen. Al die mensen hebben ook snel ander werk gevonden. Ik geloof niet in die theoretische voorspellingen.’

JPMorgan is relatief ongeschonden uit de bankencrisis gekomen, maar beefde toch ook mee. Had u de financiële crisis zien aankomen?
Pil: ‘Dat het op zo’n schaal zou gebeuren niet, neen. Maar ik zat toen bij de private bank, en veel van mijn klanten merkten dat de huurders van hun appartementen plots vertrokken omdat ze veel goedkoper een huisje konden kopen. Zo kregen we door dat er iets scheefzat en hebben we met sommigen van onze klanten mooi kunnen inspelen op die crisis.’

Autoleningen

Beverly Hirtle, vicevoorzitter van de NY Fed, waarschuwt dat de schulden weer toenemen bij jongeren met slechte kredietscores, bijvoorbeeld door studieleningen. Dreigt een nieuwe schuldencrisis?
Pil: ‘Het schuldenpercentage van de bevolking is relatief gezien nog zeer laag, net omdat de Amerikanen veel geld verdiend hebben met aandelen. Het vermogen van de gezinnen staat daardoor op een historisch hoogtepunt. Studentenleningen zijn bovendien vrij beperkt in schaal. Ik zie wel vooral excessen in kredietverlening aan bedrijven. Het is te gemakkelijk voor slechte bedrijven om aan geld te geraken. Op lange termijn wordt dat een probleem.’

‘Ik maak me ook zorgen over de subprime autoleningen, die vorig jaar al goed waren voor 50 miljard dollar. Een groot deel ervan gaat om leningen waarbij mensen meer lenen dan de waarde van de auto die ze kopen. Als het fout gaat, zijn banken een stuk van het ontleende geld kwijt.’

Het is in de VS te gemakkelijk voor slechte bedrijven om aan geld te geraken. Op lange termijn wordt dat een probleem.

U zit al meer dan 23 jaar in het vak. Is de mentaliteit veranderd op Wall Street sinds de financiële crisis?
Pil: ‘Iedereen heeft het aan den lijve ondervonden, dus er is niemand meer die niet nadenkt over de mogelijke gevolgen van een nieuwe crisis. Wat 2007 en 2008 ons geleerd hebben, is dat je overal naar de risico’s moet kijken, niet enkel in de traditionele broeihaarden.’

Drie weken geleden werd de Dodd-Frank Act teruggeschroefd, waardoor banken met minder dan 10 miljard dollar aan activa makkelijker kunnen traden en lenen en hun kapitaalvereisten zien versoepelen. Een slecht signaal, waarschuwen critici.
Pil: ‘Het gaat vooral om kleinere banken in de VS, die misschien iets te veel aan banden gelegd werden in verhouding tot hun risico voor de economie. De aanpassingen zullen de kredietverlening aan kleine bedrijven en particulieren doen groeien, wat heilzaam is voor de economie.’

Het gaat niet enkel om de kleine banken. De Amerikaanse financieeltoezichthouder stelt ook de afzwakking van de ‘Volcker Rule’ voor. Die moet banken tegenhouden om het geld van klanten risicovol te beleggen.
Pil: ‘Ook die regel kwam er na de bankencrisis. Duizend pagina’s later blijkt de complexiteit ervan toch wat overdreven. Het vereenvoudigen daarvan zal meer liquiditeit in de markt creëren. Dat komt niet alleen de Amerikaanse economie, maar de hele wereld ten goede. Alles wat de financiële wereld eenvoudiger maakt, is welkom.’

The Wolf of Wall Street

De meesten van ons kennen Wall Street enkel uit films als ‘The Wolf of Wall Street’, met wilde feestjes waar letterlijk met dollars gesmeten wordt. Ooit meegemaakt?
Pil: ‘Die cultuur is er meer een uit de films dan uit de dagelijkse realiteit. We worden inderdaad zeer goed betaald, maar het is een enorm competitieve wereld. Het is een meritocratie waar iedereen vergoed wordt voor zijn resultaten, wat een groot verschil kan maken als jouw bank of afdeling het goed doet. In de praktijk betekent het dat iedereen heel lange dagen klopt.’

Hoeveel uur werkt u per week?
Pil: ‘Eerlijk gezegd: ik kan dat niet tellen. Dag en nacht in elk geval. Ik reis voortdurend de wereld rond. Een werkdag is iets theoretisch. Gisteren om 22.30 uur bijvoorbeeld waren we bezig met de aankoop van een gebouw in Azië voor 380 miljoen dollar. Natuurlijk kan ik dan niet zeggen dat ik ga slapen. Vanmorgen vroeg waren we dan iets in Europa aan het bekijken.’

Enkele jaren geleden kwam de werkcultuur van Wall Street onder vuur te liggen nadat een jonge bankier van Bank of America dood gevonden was in zijn appartement na uitputting en een werknemer van Goldman Sachs zelfmoord had gepleegd na een werkweek van 100 uur. Zijn er geen grenzen aan hard werken?
Pil: ‘De voorbeelden die je opnoemt, zijn natuurlijk verschrikkelijk. Zulke extreme toestanden zijn niet de norm. Maar je ziet wel mensen die het een aantal jaren proberen op Wall Street en afhaken. Je kan niet beweren dat het niet stressvol is. Maar je ziet het resultaat van je harde werk, en dat motiveert je des te meer.’

Een andere kritiek op deze wereld is dat het er nog steeds heel macho aan toegaat en er weinig vrouwen aan de top te vinden zijn.
Pil: ‘Die cultuur is aan het veranderen op Wall Street, zeker hier. Mijn baas is al tien jaar lang een vrouw, om maar iets te zeggen. Ons directiecomité is bijna voor de helft vrouwelijk en veel topfuncties in de bank zijn ingevuld door vrouwen. We werken hard aan een diverse cultuur in de bank. Maar uiteindelijk geldt wel: results matter.’

Anton Pil

Anton Pil (1972) is geboren in Kortrijk, maar groeide vooral op in Brazilië. Hij haalde een doctoraatsdiploma mechanical engineering aan het Massachusetts Institute of Technology. Intussen werkt hij al 23 jaar bij de private bank JPMorgan in Londen en New York.

Hij begon er als onderzoeker bij de afdeling vermogensbeheer. Later was hij onder meer hoofd obligaties, wisselkoersen en grondstoffen. Hij was ook topman van de Private Bank Global Investment Opportunities Group, een afdeling die de topklanten van de bank bediende. Vandaag is hij managing partner van JPMorgan Global Alternatives, de afdeling vermogensbeheer die voor 130 miljard dollar investeert in vastgoed, private equity, infrastructuur, hefboomfondsen en liquide alternatieven.

Pil woont in New York en heeft de Belgische en de Amerikaanse nationaliteit. Hij is getrouwd en heeft vier kinderen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud