Erdogan geeft Europa protocollaire dolkstoot

Commissievoorzitster Ursula von der Leyen moest dinsdag twee uur vanop een afstand toekijken hoe haar collega Charles Michel en Turks president Recep Tayyip Erdogan praatten. ©ZUMAPRESS.com

Tijdens een topontmoeting tussen de Europese Unie en Turkije voorzag Erdogan maar één stoel naast zich. Michel plofte erin, von der Leyen werd gedegradeerd tot de sofa. Erdogans boodschap zweefde tussen een botte vernedering en een geslepen politieke sneer.

'Euh', zei Commissievoorzitster Ursula von der Leyen stomverbaasd toen ze zag dat er geen tweede stoel voorzien was naast Turks president Recep Tayyip Erdogan. Uit ontsteltenis gooide ze haar handen even in de lucht. Michel, de voorzitter van de Europese Raad, deed niets, staarde wazig naar de situatie en nam plaats op de enige stoel naast Erdogan. Von der Leyen werd gedegradeerd tot de sofa. Drie presidenten, twee stoelen. #sofagate was geboren.

Drie presidenten, twee stoelen.

Een bijzonder pijnlijk moment voor de Europese Unie in het witte paleis van Erdogan dinsdag in Ankara. De drie kwamen samen om de toekomst van de relatie tussen de EU en Turkije te bespreken. Na woelige jaren met hevige discussies werken de twee bondgenoten tegen wil en dank aan een dooi.

'De voorzitter was duidelijk verrast', gaf Commissiewoordvoerder Eric Mamer woensdag toe. Von der Leyen gaf haar medewerkers intussen de opdracht uit te zoeken hoe het incident kon gebeuren, zodat zoiets zich niet meer kan voordoen.

Mal figuur

Was de scène louter een protocollair misverstand? Nee. De Turken zijn meesters in beeldvorming en communicatie. Von der Leyen in een sofa zetten tegenover de Turkse minister van Buitenlandse Zaken was een belediging. Een zorgvuldig gekozen protocollaire dolkstoot.

De protocollaire dolkstoot toont aan dat Erdogan het bezoek niet serieus nam. Von der Leyen was er niet van plan een concreet financieel engagement op tafel te leggen voor de migratiedeal die nu vijf jaar oud is.

Het toont aan dat Erdogan het bezoek niet serieus nam. De Europese Commissie - von der Leyen dus - was er niet van plan een concreet financieel engagement op tafel te leggen voor de migratiedeal die nu vijf jaar oud is. Die overeenkomst werd in 2016 inderhaast gesloten om de influx van vluchtelingen naar Europa te vermijden. Geen centen betekent tweede viool spelen op de bank. Waar von der Leyen te ver zat om een deftig gesprek te kunnen voeren.

Niet alleen het migratieakkoord ligt moeilijk. Er is ook grote onenigheid over het gedrag van Turkije in de Middellandse Zee, de liberalisering van visa voor Turkse burgers, de modernisering van de douane-unie en democratische vrijheden in Turkije - om maar enkele twistpunten te noemen.

De EU slaat voor de tweede keer in enkele maanden een mal figuur. Begin februari stond Josep Borrell, de buitenlandchef van de EU, met de billen bloot tijdens een rampzalig bezoek in Rusland. Zijn evenknie, Sergej Lavrov, noemde de EU - met Borrell aan zijn zijde - een 'onbetrouwbare partner' en zette drie Europese diplomaten uit tijdens zijn bezoek.

Ook protocollaire 'misverstanden' zijn niet nieuw. Herinner u de moeder van alle 'flaters'. Tijdens een bezoek van de Duitse bondskanselier Angela Merkel in 2007 verraste de Russische president Vladimir Poetin haar met een grote zwarte hond terwijl algemeen geweten is dat Merkel bang is voor honden. 'Oei, dat wist ik niet', zei Poetin toen. 'Ik wilde haar blij maken.'

Gendergelijkheid

Het Turkse stoelentrucje zegt misschien ook iets over hoe Erdogan naar vrouwen kijkt. De eerste vrouwelijke Commissievoorzitster moet twee uur vanop een afstand toekijken hoe de twee mannen in het gezelschap praten.

Charles Michel gaat mee in Erdogans spel. Hij ploft zich in de stoel naast Erdogan neer, zegt niets over het gebrek aan een tweede stoel, maakt geen aanstalten om zijn zitje aan von der Leyen af te staan en gaat ook niet naast haar in de sofa zitten.

Vrouwenrechten zijn al even in beeld in Turkije. Midden maart gooide het een internationaal verdrag dat geweld tegen vrouwen wil voorkomen en bestrijden in de vuilnisbak. Hoewel Ankara geen officiële reden gaf, is het duidelijk dat de AK-partij van Erdogan en zijn alliantiepartner MHP traditionele familiewaarden vooropstellen. En gendergelijkheid past niet in dat plaatje.

Toch klopt het maar half dat Erdogan von der Leyen expliciet geen stoel aanbood. Van wat te zien is op de beelden en te horen is bij insiders, is Erdogan geslepener. Hij laat de keuze aan hen. En dan kunnen we niet om de rol van Michel heen.

De voormalige Belgische premier gaat mee in Erdogans spel. Hij ploft zich in de stoel naast Erdogan neer, zegt niets over het gebrek aan een tweede stoel, maakt geen aanstalten om zijn zitje aan von der Leyen af te staan en gaat ook niet naast haar in de sofa zitten. Allemaal opties voor een Unie die gendergelijkheid hoog in het vaandel draagt. Het kabinet van Michel was niet bereikbaar voor commentaar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud