Experts zetten druk op klimaattop met somber rapport

Het ijs in Groenland en Antarctica is in een recordtempo aan het smelten. ©ISOPIX

's Werelds belangrijkste klimaatorganisaties schetsen in een nieuw rapport een grimmig beeld van de toekomst. Dat moet de urgentie op de klimaattop in New York doen toenemen.

We moeten de komende jaren drie tot vijf keer meer doen om de wereldwijde broeikasgasemissies te doen dalen als we de doelstellingen uit het Klimaatakkoord van Parijs van 2015 willen halen. Dat blijkt uit een nieuw rapport dat vlak voor de VN-Klimaattop van maandag in New York werd gepubliceerd. 

In Parijs spraken 196 landen af de klimaatopwarming te beperken tot 2° Celsius vergeleken met de pre-industriële periode, maar de beloftes van toen volstaan niet, waarschuwen de wetenschappers. Als alle landen doen wat ze beloofd hebben, warmt de aarde tegen 2100 tussen 2,9° Celsius en 3,4° Celsius op, met alle catastrofale gevolgen vandien. Doen ze dat niet dreigt een opwarming van zelfs 4 tot 5° Celsius.

Warmste vijf jaar ooit

Het rapport, dat de naam 'United in Science' kreeg en geschreven werd door 's werelds belangrijkste klimaatorganisaties, schetst een grimmig beeld van de huidige toestand. De periode 2015-2019 is goed op weg om de warmste sinds de industrialisatie (1850-1900) te worden. De gemiddelde temperatuur steeg sindsdien met 1,1° Celsius en die opwarming versnelde de jongste jaren. De voorbije vijf jaar alleen al kwam er 0,2° Celsius bij. Juli 2019 was de warmste maand sinds de metingen begonnen.

Volgens de wetenschappers is het nog altijd mogelijk de klimaatopwarming te beperken, maar dan moet dringend actie ondernomen worden. 'We moeten het onder ogen zien. We hebben geen tijd te verliezen', zei VN-secretaris-generaal Antonio Guterres voor de start van de top.  

Harder en sneller

Het rapport waarschuwt dat veel van de verwachte gevolgen van de klimaatopwarming, zoals hittegolven, bosbranden, cyclonen, overstromingen en droogtes, veel harder en sneller toeslaan dan tien jaar geleden voorspeld werd. Het wijst op de uitzonderlijk hevige poolbranden in het Noordpoolgebied deze zomer, de branden in het Amazonewoud en de vernietigende doortocht van cyclonen als Idai en Kenneth in het zuiden van Afrika.

1,1
graden Celsius
De periode 2015-2019 is goed op weg om de warmste sinds de industrialisatie (1850-1900) te worden. De gemiddelde temperatuur steeg sindsdien met 1,1° Celsius.

Ook de steeds sneller stijgende zeespiegel leidt tot ongerustheid. Door de hogere temperaturen zet het water in de oceanen uit. Daarnaast is het ijs in Groenland en Antarctica in een recordtempo aan het smelten. Tussen 1997 en 2006 steeg de zeespiegel met 3,04 millimeter per jaar, tussen 2007 en 2016 ging het al om 4 millimeter per jaar. 

Kantelpunten

'Dat lijkt misschien niet veel', zegt Pieter Boussemaere, auteur en docent geschiedenis en klimaat bij de katholieke hogeschool Vives. 'Maar het is het wel. Sinds 1880 is de zeespiegel met zo'n 23 cm gestegen. Bovendien is de zeespiegel alsmaar sneller aan het stijgen. Het wetenschappelijk klimaatpanel IPCC heeft zijn voorspellingen moeten aanpassen. Het dacht eerst dat de zeespiegel tegen 2100 met maximaal 1 meter zou stijgen, maar onder meer door de versnellingen houdt men nu steeds meer rekening met een stijging van zelfs 1,5 tot 2 meter. En het stopt niet. Tegen 2200 kan dat oplopen tot 5 of 6 meter. Tegen een stijging van 1 meter kan een regio als Vlaanderen zich nog relatief gemakkelijk verdedigen, maar als de zeespiegel 2 tot 5 meter stijgt, is dat economisch en technisch een erg lastige klus.'

Als de landen de klimaatopwarming niet afremmen, dreigen kantelpunten bereikt te worden, waarop ons klimaat in een korte tijd drastisch en onomkeerbaar omslaat. 'Dan wordt het nog lastiger om de stijgende wereldtemperatuur te stabiliseren en eventueel terug te laten dalen', zegt Boussemaere. 'Je krijgt dan mogelijk scenario's waarbij de gemiddelde wereldtemperatuur met 4 tot 5° Celsius opwarmt, wat het aanzien van de wereld compleet verandert. Het is te vergelijken met het temperatuurverschil tussen een ijstijd en de periode waarin we nu leven. Ik kan je verzekeren dat je onze regio ten tijde van de ijstijd niet zou herkennen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect